32 nowe pociągi dla Metropolii i regionu. GZM i Województwo Śląskie planują wspólny zakup pociągów
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia oraz Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego chcą pozyskać łącznie 32 nowoczesne pociągi – Elektryczne Zespoły Trakcyjne (EZT). Obie instytucje złożyły wnioski do Centrum Unijnych Projektów Transportowych na dofinansowanie zakupu pociągów. Decyzja zapadnie najwcześniej w drugiej połowie roku.
Zamówienie podstawowe obejmuje 32 pojazdy, po 16 dla GZM oraz 16 dla Województwa Śląskiego. Postępowanie przewiduje także prawo opcji na zakup dodatkowych 20 pociągów – po 10 dla każdej ze stron. Wspólne zamówienie oznacza nie tylko większą skalę inwestycji, ale również szansę na uzyskanie lepszych warunków cenowych i zainteresowanie postępowaniem większej liczby producentów taboru kolejowego.
– Budowa Metrokolei to jeden z kluczowych projektów GZM – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropoli. – Chcemy stworzyć nowoczesny, niezawodny i dostępny system kolei, który stanie się realną alternatywą dla samochodu i spoiwem transportowym całej Metropolii. Nowy tabor to fundament tej zmiany – bez niego nie da się mówić o częstych, komfortowych i punktualnych połączeniach – dodaje.
W 8-letniej historii GZM to pierwsza próba zakupienia pociągów. Do tej pory w sieci Transport GZM dostępne są wyłącznie autobusy, trolejbusy i tramwaje. Łącznie to około 1900 pojazdów. Z każdym rokiem Metropolia stawia coraz większy nacisk na uzupełnienie systemu o transport kolejowy. Do tej pory GZM skupiało się na finansowaniu dodatkowych połączeń kolejowych oraz postępującej integracji taryfowej z koleją. Już dziś każdy posiadacz biletu 30-dniowego może korzystać również z pociągów.
Zgodnie z założeniami, pierwsze pociągi dla GZM mogłyby trafić do regionu w II kwartale 2029 roku. W ramach projektu Metrokolei całość nowego taboru ma wyjechać na tory od grudnia 2029 roku, wraz z wejściem w życie nowego rozkładu jazdy.
Warunkiem realizacji zamówienia podstawowego jest uzyskanie dofinansowania w konkursie Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Wyniki naboru, zgodnie z harmonogramem, powinny zostać ogłoszone w drugiej połowie tego roku.
Zapowiedź konkursu na operatora Metrokolei
Warunkiem ubiegania się o środki na zakup taboru jest publikacja ogłoszenia o zamiarze przeprowadzenia postępowania na świadczenie usług w przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym na obszarze GZM. Zgodnie z ogłoszeniem, w lutym 2027 roku zostanie ogłoszone zamówienie publiczne na operatora, który będzie obsługiwać Metrokolej od 2029 roku.
Jeżeli GZM zakupi własne pociągi, to operator otrzyma je w ramach bezpłatnego użyczenia i będzie odpowiedzialny za ich obsługę (m.in. maszyniści i niezbędny personel). Publikacja informacji rok wcześniej jest wymagana przepisami prawa, aby zachować zasady konkurencyjności i transparentności oraz umożliwić operatorom przygotowanie się do udziału w przetargu. Dodatkowo umożliwia to spełnienie niezbędnych warunków uzyskania pozytywnej oceny Wniosku o Dofinansowanie złożonego konkursie CUPT na dofinansowanie zakupu taboru.
Link do ogłoszenia: https://ted.europa.eu/pl/notice/-/detail/58802-2026
Komfort, dostępność i nowoczesne rozwiązania
Nowe Elektryczne Zespoły Trakcyjne mają oferować wysoki standard podróży. Na pokładzie znajdą się m.in. klimatyzacja, gniazdka elektryczne, przestrzeń na rowery, strefa rodzinna, defibrylator AED oraz nowoczesny System Informacji Pasażerskiej. Każdy pociąg będzie wyposażony w dwie toalety, w tym jedną dostosowaną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Pojazdy osiągną prędkość maksymalną 160 km/h i pomieszczą co najmniej 380 pasażerów, w tym minimum 185 na miejscach siedzących, stałych.
Szczególną uwagę poświęcono dostępności dla osób z niepełnosprawnościami – pociągi zostaną wyposażone m.in. w pętlę indukcyjną, wyraźnie oznaczone drzwi dla wózków inwalidzkich oraz piktogramy na podłodze, kontrastowe uchwyty przy siedzeniach oraz bezpieczne miejsca do przewozu wózków. Ponadto zostaną specjalnie oznakowane kolorystycznie miejsca m.in. dla osób starszych podobnie jak w Transport GZM.
Dodatkowo pojazdy będą posiadać System Zliczania Pasażerów, a w pociągach GZM zostaną zainstalowane kasowniki Transport GZM podobnie jak to ma miejsce w autobusach, tramwajach i trolejbusach, co ułatwi integrację kolei z pozostałymi środkami transportu publicznego w Metropolii.
– Traktujemy wprowadzenie autobusów wodorowych jako pilotaż. Chcemy sprawdzić, jak ta technologia sprawdza się w codziennym użytkowaniu – podkreśla Maciej Biskupski, wiceprzewodniczący zarządu GZM. – Tabor niskoemisyjny to dla mieszkańców GZM czystsze powietrze, cichsze ulice i wyższy komfort podróży. Nowe autobusy są także dostępne dla pasażerów ze szczególnymi potrzebami. Dzięki temu transport publiczny staje się realną alternatywą dla samochodu.
– Żyjemy w czasach, w których transformacja jest odmieniana przez wszystkie przypadki – mówi prof. Zygmunt Łukaszczyk z Centrum Odnawialnych Źródeł Energii i Technologii Wodorowych Politechniki Śląskiej w Rybniku. – Musimy więc wykonać krok do przodu. Autobusy wodorowe mają wiele zalet. Przede wszystkim oferują duży zasięg, co w ośrodkach wielkomiejskich, z długimi i ciągłymi liniami, stanowi niezwykle istotne rozwiązanie. Po drugie, charakteryzują się szybkim tankowaniem i wysokim poziomem bezpieczeństwa. Para wodna wydobywająca się z rury wydechowej najlepiej oddaje istotę tej technologii – autobusy są zeroemisyjne i realnie przyczyniają się do poprawy jakości powietrza – dodaje prof. Łukaszczyk.
– Przede wszystkim są to autobusy, które nie emitują żadnych zanieczyszczeń do powietrza, a więc są w stu procentach ekologiczne – podkreśla Katarzyna Sobierajska, członek zarządu PAK-PCE Polski Autobus Wodorowy. – Sama nazwa autobusu – Neso – oznacza „nie emituje spalin, oczyszczam”. Autobus wyposażony jest w silniki umieszczone w kołach, a wodór, w połączeniu z tlenem, produkuje energię zasilającą napęd elektryczny. To pojazd w pełni wyposażony, zgodnie ze standardami nowoczesnej komunikacji miejskiej – wygodny dla pasażerów i wyróżniający się przyciągającym wzrok designem – dodaje.
