24 kwietnia odbyła się sesja „Polish Regions and areas explained” w ramach Wiosennej Konferencji METREX we Wrocławiu, podczas której przedstawiono najważniejsze korzyści oraz wyzwania stojące przed m.in. Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią. Była to także okazja do wymiany doświadczeń z obszarami metropolitalnymi w Polsce i Europie, w obszarach dotyczących modelów współpracy z podmiotami członkowskimi, struktur prawnych oraz finansowania.

Uczestnicy konferencji dyskutowali o współpracy pomiędzy gminami na poziomie metropolitalnym, umożliwiającym efektywne stawianie czoła obecnym wyzwaniom w zakresie klimatu, mobilności czy gospodarki. Metropolitalna współpraca gmin to również lepsza widoczność na poziomie europejskim, a nawet globalnym. W opinii uczestników tej debaty nie ma jednego uniwersalnego modelu funkcjonowania metropolii ze względu różne tempo ich transformacji, priorytety czy też kompetencje. Kwestią niezwykle istotną jest zapewnienie odpowiedniego finansowania obszarów funkcjonalnych oraz włączenie metropolii w główny nurt polityki na szczeblu europejskim oraz krajowym.

Drugi dzień Wiosennej Konferencji METREX (25 kwietnia) jest poświęcony dyskusji nad Manifestem MEXTREX na Rzecz Metropolitalnej Europy. Spotkanie we Wrocławiu zakończy się posiedzeniem Zgromadzenia Ogólnego sieci i warsztatami tematycznych grup roboczych.

O sieci METREX

Sieć METREX (skrót od METRopolitan Exchange) – https://www.eurometrex.org/ – koncentruje się na regionach i obszarach metropolitalnych oraz ich działaniach na polu transportu, mieszkalnictwa, rozwoju społeczno-gospodarczego i kwestii środowiskowych. Misją sieci jest łączenie ludzi z sektora publicznego, w celu współpracy na rzecz produktywnej, zdrowej, sprzyjającej włączeniu społecznemu i zrównoważonej przyszłości Europy, poprawy wydajności europejskich regionów i obszarów metropolitalnych oraz tworzenia lepszych miejsc do życia. METREX działa od 1996 roku. W jego skład wchodzi obecnie ok. 50 europejskich regionów i obszarów metropolitalnych oraz kilka podmiotów z innych kontynentów.

Trzy dni debat i spotkań dotyczących najważniejszych tematów gospodarczych w Polsce i Europie, a także liczne wydarzenia towarzyszące z udziałem światowych polityków, naukowców i przedsiębiorców – tak zapowiada się XV Europejski Kongres Gospodarczy (EEC – European Economic Congress), który odbędzie się w dniach 24-26 kwietnia w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jest współgospodarzem wydarzenia.

Organizatorzy tegorocznego Kongresu zapowiadają blisko 170 debat o tym, co aktualnie znajduje się na gospodarczej wokandzie Europy i decyduje o jej aktualnym kształcie i perspektywach rozwoju. Na uczestników czekają panele dyskusyjne poświęcone m.in. tematyce rozwoju miast, transportu, energetyki, cyfryzacji, przemysłu i inwestycji. W wydarzeniu wezmą udział czołowi przedstawiciele świata nauki, biznesu i samorządu.

Uczestnictwo w Europejskim Kongresie Gospodarczym sprzyja także integracji oraz budowaniu partnerskich kontaktów, a doskonałą okazję do tego stanowią wydarzenia towarzyszące, jak konkursy „EEC Startup Challenge”, „Inwestor bez granic”, „Ranking Zielonych Inicjatyw” oraz „Top Inwestycje Komunalne”.

Zapraszamy do udziału w wydarzeniach i debatach z przedstawicielami GZM:

• 24 kwietnia 2023 r. | 10.00-10.30 | Inauguracja EEC 2023

Udział przewodniczącego GZM Kazimierza Karolczaka

• 25 kwietnia 2023 r. | 9.00-11.00| Okrągły stół (wstęp tylko na specjalne zaproszenie)

Rola regionów w budowaniu partnerstw międzynarodowych w obliczu kryzysu gospodarczego oraz wyzwań związanych z odbudową Ukrainy

Udział przewodniczącego GZM Kazimierza Karolczaka

• 25 kwietnia 2023 r. | 11.30-13.00 |Zrównoważona mobilność miejska

Jak będzie wyglądać mobilność Europejczyków za 10-30 lat? Nowe modele mobilności: rola komunikacji publicznej, infrastruktury, indywidualnych bezemisyjnych środków komunikacji, sieci sharingowych, technologii zdalnych. Wzrost kosztów posiadania samochodów – czy czeka nas odwrót od indywidualnej motoryzacji? Kierunki ewolucji w systemach i taborze komunikacji publicznej.

Udział członka zarządu GZM Grzegorza Kwitka

• 25 kwietnia 13:13-30 i 14:30 – 15:00 TBC NORDIC PRESENCE AT EEC EXPERT TALKS

Udział dyrektora w GZM Jacka Woźnikowskiego

• 25 kwietnia 2023 r. | 15:00 -16:00 | FORUM MŁODYCH LIDERÓW

Młodzi na rynku pracy. Co zachęca, a co zniechęca młodych ludzi do aktywności zawodowej? Pokolenie Z na szybko zmieniającym się rynku pracy. Praktyka ponad teorią, partnerskie relacje, ochrona przed stresem, potrzeba przewidywalności i stabilności. Oczekiwania i wymagania wobec środowiska pracy a realia. Jak pracodawcy traktują młodych pracowników? Etatowcy i giggerzy – wady i zalety nowych modeli pracy. Problemy integracji młodych pracowników z załogą.

Udział wicedyrektora w GZM Łukasza Łaty

• 26 kwietnia 2023 r. | 9.30-11.00 | Gospodarka odpadami

Gospodarka odpadami. Aktualne wyzwania w gospodarowaniu odpadami. Regulacje i realizacja celów. Pozytywne przykłady i efektywne rozwiązania organizacyjne i technologiczne. Innowacje i wysiłki samorządów. Rozszerzona odpowiedzialność producentów i system kaucyjny. Ceny, koszty, zaangażowanie społeczne, informacja i edukacja.

Spalarnie odpadów – tak czy nie? Termiczne wykorzystanie różnych frakcji odpadów komunalnych w Europie i w Polsce – stan aktualny. Paliwa alternatywne jako substytut węgla w ciepłownictwie. Spalarnie a taksonomia i polityka klimatyczna UE. Spalarnie miejskie – funkcjonujące, w budowie i w planach – jeszcze czy już wystarczy? Wpływ instalacji termicznego przetwarzania odpadów na środowisko – stereotypy i fakty. Problemy z lokalizacją; komunikacja, transparentność i sztuka dialogu z opinią publiczną.

Udział wiceprzewodniczącego GZM Henryka Borczyka

• 26 kwietnia 2023 r. | 9.30-11.00 | Czyste powietrze w mieście i regionie

Największe projekty poprawiające jakość powietrza w polskich aglomeracjach. Możliwości finansowania działań antysmogowych na szczeblu krajowym i regionalnym. Programy edukacyjne i narzędzia informacyjne. Rola nauki, biznesu, organizacji pozarządowych w walce o czyste powietrze.

Udział dyrektorki w GZM Blanki Romanowskiej

• 26 kwietnia 2023 r. | 9.30-11.00 | Kultura, miasto, biznes

Miastotwórcza i prorozwojowa rola kultury. Kultura a jakość życia, atrakcyjność rynku pracy, depopulacja. Instytucje i wydarzenia, czyli wydatki na kulturę jako inwestycja. Samorząd – biznes – kultura: warunki i modele skutecznej i satysfakcjonującej współpracy. Europejskie Miasta Kultury, ich doświadczenia, odniesione korzyści, trwałe zmiany.

Udział wiceprzewodniczącej GZM Danuty Kamińskiej

Ponadto zapraszamy na gale „Inwestor bez granic” (poniedziałek, 19:30) i „Top Inwestycje Komunalne” (wtorek, 19:00) z udziałem wiceprzewodniczących zarządu Metropolii.

Pełna agenda dostępna jest na stronie organizatora: eecpoland.eu

• W 2025 roku wrócą pociągi na trasę od Tarnowskich Gór do Katowic. To ważny odcinek Kolei Metropolitalnej – pociągi będą jeździć krócej o prawie 20 min i kursować częściej.
• Zanim pociągi wrócą na tory, projektowane będzie jeszcze otoczenie nowych stacji.
• Na to, jak otoczenie nowych stacji będzie wyglądać – mogą mieć wpływ mieszkańcy GZM. Dlatego Metropolia zaprasza mieszkańców na spacery badawcze. Wspólnie zastanowimy się co trzeba zrobić, aby dojścia i okolice stacji były bezpieczne i wygodne.

Przez cały maj w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii odbędzie się 12 spacerów badawczych w pięciu miejscowościach: w Bytomiu, Radzionkowie, Chorzowie, Nakle Śląskim i Tarnowskich Górach. Harmonogram znajduje się poniżej.

Zapisy do udziału w spacerach badawczych GZM już trwają. Formularz rejestracyjny jest dostępny https://forms.office.com/e/qVVysZkyMK. Liczba miejsc jest ograniczona. Spacery będą odbywać się w grupie 10 osób w godzinach 17:30-19:30. Każda z osób, która zostanie zakwalifikowana do udziału w spacerach, otrzyma indywidualnie potwierdzenie z informacją o dokładnym miejscu rozpoczęcia spaceru.

„Limuzyna na szynach” z Tarnowskich Gór do Katowic

Spacery badawcze odbędą się wzdłuż linii kolejowej, gdzie trwa budowa nowych torów i peronów Kolei Metropolitalnej.

– Mieszkańcy od dawna zwracali uwagę na potrzebę rozwijania oferty kolejowej na tej linii, stworzenia swego rodzaju „limuzyny na szynach” – jak to określano kilkanaście lat temu w Tarnowskich Górach – dla tej części Metropolii, aby szybciej podróżować w stronę Katowic. Dzięki tej inwestycji oraz planowanej dotacji GZM do uruchomienia dodatkowych połączeń kolejowych w przyszłości, będzie to możliwe – mówi Wojciech Dinges, pełnomocnik zarządu GZM ds. transportu szynowego.

Po zakończeniu tych prac – zmieni się lokalizacja kilku stacji i powstaną nowe (Chorzów Uniwersytet, Bytom Stroszek, czyli przesunięta dawna stacja „Bytom Północny” oraz Tarnowskie Góry Osada Jana). Powrót pociągów na tę linię i wprowadzone dwa lata temu połączenie Bytom-Gliwice ułatwią szybkie i wygodne podróże w kilku kierunkach – w stronę Gliwic, Bytomia, Chorzowa, Katowic, Tarnowskich Gór, Lublińca oraz lotniska i dalej, w kierunku Zawiercia i Częstochowy.

– Kolej jest dla nas punktem wyjścia, by zbudować siatkę dobrej mobilności w GZM, również tej w otoczeniu stacji kolejowych – teraz na linii od Tarnowskich Gór, a następnie – gdy będą oddawane kolejne odcinki – w pozostałych częściach Metropolii. Stąd propozycja spacerów badawczych, aby spotkać się z mieszkańcami już na obszarze poszczególnych miejscowości i wspólnie pomyśleć nad najlepszymi rozwiązaniami, które usprawnią nasze codzienne korzystanie z nowych stacji kolejowych oraz ułatwią przesiadkę na inne środki transportu metropolitalnego – dodaje.

Czasem wystarczy drobna zmiana, by ułatwić przejście

Podczas spacerów badawczych, mieszkańcy niejako „wydeptają” najbliższe otoczenie nowych stacji, aby znaleźć rozwiązania, dzięki którym przejście na pociąg będzie wygodne i bezpieczne.

– Czasami, żeby skrócić nawet o kilka minut dojście do stacji czy przystanku – wystarczy drobna zmiana poprzez np. usunięcie barierek czy niewielkich zmian w organizacji ruchu – mówi Magdalena Jochemczyk, przedstawiciela Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, która koordynuje projekt „Jak otworzyć kolej na mieszkańców”.

– Jednak chcemy na tę przestrzeń wokół stacji spojrzeć szerzej. Porozmawiać też o tym, z czym kojarzą się nam te miejsca, zastanowić się czy znajdują się tam jakieś charakterystyczne elementy, które chcielibyśmy pokazać całej Metropolii. Może w okolicy jest mural lub inny obiekt, do którego mieszkańcy są przywiązani z sentymentem albo występują jakieś ograniczenia, które wpływają na poczucie bezpieczeństwa w tym rejonie. Chcemy to znaleźć i wskazać podczas spacerów – dodaje.

Na jesień odbędą się konsultacje według rekomendacji Komisji Europejskiej i OECD

Spacery badawcze będą pierwszą częścią projektu, którym GZM zaprasza mieszkańców – użytkowników transportu publicznego do włączenia się w poszukiwanie rozwiązań, aby w przyszłości codzienne dojazdy do pracy i szkoły były szybkie i komfortowe.

– Nie ma wątpliwości, że lokalne podróże są ważne dla każdego z nas. Dlatego mieszkańcy powinni mieć swój głos w procesie planowania transportu. To pozwala im wpłynąć na kształtowanie mobilności w swojej okolicy i stopniowo budować standardy we wspólnym modelowaniu miejskiej infrastruktury – mówi Krzysztof Rodziewicz, dyrektor w Departamencie Analiz Transportowych, Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT).

Poza spacerami badawczymi, niebawem ukaże się ankieta dotycząca przemieszczania się i wyglądu stacji kolejowych. Konsultacje będą kontynuowane jesienią tego roku. Zostaną przeprowadzone w innowacyjnej formule deliberacji zgodnie z rekomendacjami Komisji Europejskiej.

Harmonogram spacerów badawczych. Sprawdź, kiedy spacery badawcze GZM odbędą się w poszczególnych miastach

Bytom

9 maja – Bytom Stroszek

10 maja – Bytom Karb

11 maja – Bytom Rozbark (stacja jeszcze nieistniejąca)

16 maja – Bytom, stacja główna

Radzionków:

17 maja – Radzionków Rojca

18 maja – stacja Radzionków

Chorzów:

23 maja – Chorzów Stary

24 maja – Chorzów Miasto

25 maja – Chorzów Uniwersytet

Nakło Śląskie

29 maja – Nakło Śląskie

Tarnowskie Góry

30 maja – Tarnowskie Góry

31 maja – Tarnowskie Góry Osada Jana 31 maja (stacja jeszcze nieistniejąca)

Spacery badawcze organizowane są w ramach projektu „Jak otworzyć kolej na mieszkańców”. Projekt jest realizowany przy wsparciu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Komisji Europejskiej we współpracy Centrum Unijnych Projektów Transportowych, Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i Spółdzielni Socjalnej FADO.

Od 12 kwietnia można już korzystać z nowej niemal 2-kilometrowej drogi, która połączyła ulicę Sobieskiego z ulicą Kościuszki i pozwala ominąć centrum Dąbrowy Górniczej. Do dyspozycji mieszkańców są też dwa parkingi z 375 miejscami postojowymi w centrum przesiadkowym przy kolejowej stacji.

Przebudowa układu drogowego wraz budową centrum przesiadkowego w śródmieściu to jedna z kluczowych miejskich inwestycji. Od października 2020, gdy prace rozpoczęły się w rejonie ulicy Sobieskiego, powstały:

• prawie 2 km droga łącząca ul. Sobieskiego z ul. Kościuszki i przebudowaną ul. Kolejową;
• droga pod nowym wiaduktem kolejowym, która łączy ulice Kościuszki i Limanowskiego;
• tunel pieszo-rowerowy w miejscu zlikwidowanego przejazdu przy ul. Konopnickiej;
• droga łącząca ul. Limanowskiego i ul. Robotniczą;
• parkingi na 375 miejsc po obu stronach torów z wjazdami od ulicy Kolejowej i Limanowskiego;
• przejście podziemne z windami między peronami i parkingami po obu stronach torów;
• centrum przesiadkowe przy dworcu PKP, do którego dojeżdżają autobusy;

Wzdłuż nowego układu drogowego – z rondami na pięciu skrzyżowaniach – zainstalowano nowoczesne ledowe oświetlenie, powstały także chodniki i drogi rowerowe.

Ważnym elementem inwestycji była budowa nowej kanalizacji deszczowej. – Wymagało to wielu prac ziemnych. Dość powiedzieć, że pod wiaduktem kolejowym, pod którym przejeżdżają dziś kierowcy, wykop pod trzy zbiorniki retencyjne miał aż 14 m głębokości – mówi Zbigniew Kubik, naczelnik Wydziału Inwestycji Drogowych. Jak dodaje, kolejny zbiornik retencyjny powstał w rejonie ul. Przybylaka.

Elementem kanalizacji deszczowej są także nowe przepompownie. Ta przy głównym wiadukcie ma podwójne zasilanie: z pompy głównej i rezerwowe z agregatu. Przepompownia powstała także przy tunelu pieszo-rowerowym.

Prezydent zapowiada budowę łącznika

Otwarta we wtorek dwupasmowa droga ma 7 m szerokości i 1900 m długości. Łączy rejon dworca kolejowego z rondem przy Urzędzie Pracy, można z niej także wyjechać i zjechać do Centrum Handlowego Pogoria. W przyszłości droga może zostać rozbudowana o drugą jezdnię.

– Nowa droga powstawała w trudnym terenie. Z tego powodu nad torami do bocznicy huta Bankowej trzeba było wybudować dwa wiadukty. Zdecydowaliśmy się na tę inwestycję, żeby przenieś dużą część ruchu samochodowego poza centrum naszego miasta. Ten komfort mieszkańcy odczują w pełni, gdy dobudujemy połączenie ulicy Kolejowej z aleją Zagłębia Dąbrowskiego. Tę inwestycję zamierzamy rozpocząć jeszcze w tym roku, otrzymaliśmy bowiem na to zadanie obietnicę dofinansowania – mówi Marcin Bazylak, prezydent Dąbrowy Górniczej.

Oprócz układu drogowego, modernizację przeszło również torowisko i trakcja elektryczna w rejonie stacji. Dodatkowo dołożono tam trzeci tor, pozwalający obsługiwać ruch lokalny. Zachowano także miejsce na czwarty tor. Na stacji zmodernizowano perony i zbudowano prowadzące do nich przejście podziemne z windami.

Wartą 234,5 mln brutto zł inwestycję zrealizowało konsorcjum dąbrowskich spółek Nowak-Mosty i Complex Dąbrowa Górnicza. Koszt poniesiony przez miasto to 149,8 mln zł brutto z czego 82,5 mln zł to dofinansowanie: 56,5 mln zł z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego oraz 26 mln zł z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Przedsięwzięcie prowadzone było wspólnie przez miasto i PKP PLK S.A.

Źródło: UM Dąbrowa Górnicza

Zgodnie z ostatnio przyjętą Strategią GZM na lata 2022-2027 z perspektywą do roku 2035 działania Metropolii prowadzone są zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju. Podkreślając jak wielkie znaczenie ma dla nas ochrona środowiska i wszystkie aspekty zmierzające do zapobieganiu zmianom klimatycznym po raz kolejny bierzemy udział jako Partner Eco w  Szczycie Klimatycznym TOGETAIR.

Wydarzenie to składa się z szeregu niezwykle ciekawych tematycznych debat  (https://togetair.eu/agenda/), które odbędą się w dniach 20-21.04.2023 r., czyli tuż przed Dniem Ziemi. Może wziąć w nim udział każda zainteresowana osoba przez stronę internetową wydarzenia (https://togetair.eu/) lub na żywo w auli Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie po wcześniejszej rejestracji na stronie Wydarzenia.

Przedstawicieli GZM będzie można wysłuchać w następujących panelach:

1. JAKĄ WYSOKĄ CENĘ ZAPŁACIMY ZA ŚMIECI? – udział Zastępcy Dyrektora Departamentu Infrastruktury i Środowiska Pana Damiana Kołakowskiego (20.04.2023 – godz. 9:50);
2. SMOG KONTRATAKUJE. ZDROWIE PUBLICZNE POLAKÓW – udział Dyrektorki Departamentu Infrastruktury i Środowiska Pani Blanki Romanowskiej (21.04.2023 – godz. 9:50);
3. GDZIE SĄ GRANICE POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ I TERMOMODERNIZACJI BUDYNKÓW? – udział Wiceprzewodniczącego Zarządu GZM Pana Henryka Borczyka (21.04.2023 – godz. 13:20)

Dodatkowo w ramach partnerstwa zorganizowana zostanie  debata przy „Okrągłym Stole Odpadowym”. Tematyka dotyczyć będzie gospodarki odpadami komunalnymi, w szczególności w kontekście zamiaru budowy instalacji termicznego przetwarzania odpadów komunalnych na terenie GZM, która jako nowoczesna elektrociepłownia może zapewnić czystszą energię i ciepło niż dotychczasowe źródła konwencjonalne oparte na węglu kamiennym. Debata dotyczyć będzie potrzeby dokonania niezbędnych zmian legislacyjnych, które pozwolą metropoliom skuteczniej realizować gospodarkę odpadami na ich terenie.

Debatę przeprowadzi ekspertka pani Barbara Lampart, prezeska firmy INVESTEKO Serwis Sp. z o.o., a jej uczestnikami będą:

• Przedstawiciel Ministerstwa Klimatu i Środowiska
• Przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji TBC
• Wiceprzewodniczący Zarządu GZM – Pan Henryk Borczyk
• Prezydent Miasta Bytom – Pan Mariusz Wołosz
• Poseł na Sejm RP – Pan Robert Warwas
• Poseł na Sejm RP – Pan Grzegorz Matusiak
• Poseł na Sejm RP – Pan Grzegorz Gaża
• Prezes Spółki Port Czystej Energii – Pan Sławomir Kiszkurno
• Partner w Kancelarii Ziemski&Partners – Pan Maciej Kiełbus

Logo wydarzenia do pobrania –  https://togetair.eu/dla-mediow/

By w przyszłości codzienne dojazdy do pracy i szkoły były szybkie i komfortowe, musimy zacząć pracę już teraz. Zależy nam na tym, by zacząć współpracę z mieszkańcami – użytkownikami transportu publicznego. Wierzymy, że nasza wspólna praca przyniesie pozytywne skutki. Czasem drobna zmiana, na przykład w postaci usunięcia barierek czy niewielkich zmian w organizacji ruchu, może skrócić dojście do stacji czy przystanku o kilka minut.

Dlatego chcemy zaprosić mieszkańców GZM do rozmowy o węzłach przesiadkowych przy stacjach kolei metropolitalnej i zacząć planować je razem z przyszłymi ich użytkownikami poprzez działania w ramach projektu „Jak otworzyć kolej na mieszkańców?”. Proponujemy wspólne spacery po okolicy istniejących i przyszłych przystanków kolei metropolitalnej w 6 miastach i gminach na terenie GZM, podczas których porozmawiamy z mieszkańcami i zapytamy ich o zdanie w formie ankiet. O szczegółach opowiemy na spotkaniu otwierającym, które odbędzie się 12 kwietnia 2023 roku w godzinach 17:00-19:00 w Muzeum Hutnictwa w Chorzowie przy ulicy Metalowców 4a.

Zależy nam na obecności każdego, komu bliski jest temat dostępnego i efektywnego transportu w Metropolii. Prosimy o zarejestrowanie się poprzez formularz: https://forms.office.com/e/38NGHEaG1T

Jesteśmy też dostępni pod adresem mailowym mobilnosc@metropoliagzm.pl oraz pod numerem telefonu 32 718 07 11.

Obecnie trwają prace na linii kolejowej nr 131 na odcinku od Chorzowa Batorego przez Bytom do Nakła Śląskiego. Trwa także projektowanie odcinka obejmującego przystanki Nakło Śląskie, Tarnowskie Góry Osada Jana i Tarnowskie Góry. Dzięki tej inwestycji, za kilka lat, będziemy mogli szybciej jeździć do pracy czy szkoły.

Jednak wyremontowane tory i nowe perony to nie wszystko. Potrzebujemy wspólnej siatki połączeń autobusowych, tramwajowych i kolejowych, możliwości sprawnej i szybkiej przesiadki z różnych środków transportu oraz komfortowego dojścia do stacji czy przystanku kolejowego. Czekamy na Państwa, aby móc dobrze zaprojektować przyszłość transportu w Metropolii.

Cały projekt organizowany jest przy wsparciu Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Komisji Europejskiej we współpracy z Centrum Unijnych Projektów Transportowych i Spółdzielnią Socjalną FADO.

Komisja Europejska przyznała nagrodę MobilityAction 2022 projektowi realizowanemu przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię i Uniwersytet Śląski w Katowicach. Jury konkursowe doceniło kompleksowe podejście do przekształcenia przestrzeni nad Rawą w zieloną, przyjazną pieszym przestrzeń. Nagrody wręczono 23 marca podczas uroczystości w Gandawie (Belgia).

Projekt zmiany przestrzeni na kampusie UŚ pokonał dwóch innych finalistów – Ar2gether (Rzym, Włochy) i UCB Pharma (Braine L’Alleud, Belgia).

– W zeszłym roku byliśmy nominowani do nagrody EuropeanMobilityWeek za projekt uspokojenia ruchu na jednej z ulic, tym razem zostaliśmy uhonorowani nagrodą MobilityAction. To dla nas duży zaszczyt, ten projekt jest efektem pracy zespołowej. Metropolia współpracuje z 41 miastami i gminami, więc można sobie wyobrazić, jak duża jest skala naszej kooperacji. Chcemy być polskim pionierem w zakresie zrównoważonej mobilności, a w przyszłości może nawet europejskim – mówił podczas odbierania nagrody w Gandawie Kazimierz Karolczak, przewodniczący GZM.

Dodał, że sukces projektu nad Rawą dowodzi, że wszyscy chcemy żyć w zielonych, przyjaznych przestrzeniach miejskich. Przewodniczący GZM złożył także podziękowania za współpracę Katowicom oraz rektorowi Uniwersytetu Śląskiego.

– Ten projekt, to przede wszystkim wielki sukces w zakresie zmiany sposobu myślenia, o tym jak powinno się pracować nad modyfikacjami przestrzeni publicznej. Proces budowania świadomości tego, co da nam przywrócenie Rawy mieszkańcom akademickich Katowic rozpoczął się wraz z organizacją 5. edycji Śląskiego Festiwalu Nauki. Ta nagroda to kolejny dowód na to, że w podjętej przez nas inicjatywie zmiany Rawy jest potencjał – powiedział prof. Ryszard Koziołek, rektor Uniwersytetu Śląskiego.

W realizację projektu nad Rawą zaangażowani byli specjaliści z zakresu urbanistyki, partycypacji społecznej, transportu pieszego, rowerowego i publicznego. Komisja Europejska nie tylko doceniła efekt przeobrażenia parkingu przed kampusem w przestrzeń dla pieszych. Zauważono także fakt, że do prac nie wynajmowano żadnej firmy – na miejscu samodzielnie pracowali urzędnicy, pracownicy uczelni i aktywiści miejscy. Taki model działań został zainicjowany przez GZM przy okazji utworzenia Metropolitalnych Szkół Prototypowania (MSP).

Warto dodać, że metoda MSP była także wykorzystana do budowy Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej, który aktualnie jest na etapie konsultacji społecznych, trwających do 11 kwietnia br.

Nagroda MobilityAction była przyznawana przez Komisję Europejską po raz pierwszy. Ma ona na celu zaprezentowanie najlepszych działań z zakresu zrównoważonej mobilności, realizowanych przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego, przedsiębiorstwa, instytucje edukacyjne, inicjatywy obywatelskie oraz gminy.

Zmniejszenie zanieczyszczeń komunikacyjnych, zmniejszenie liczby wypadków drogowych oraz zachęcanie do korzystania z różnych środków transportu – to niektóre cele Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (ang. SUMP – Sustainable Urban Mobility Plan), opracowanego przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię oraz Związek Gmin i Powiatów Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego. Dokument, który stworzono zgodnie z wytycznymi Unii Europejskiej, teraz będzie opiniowany przez mieszkańców. Zapraszamy do udziału w konsultacjach społecznych, które potrwają do 11 kwietnia br.

Dlaczego powstał SUMP? Po pierwsze, dokument prowadzi do rozwoju zrównoważonego transportu w miastach. Celem jest określenie wizji systemów i usług transportowych w regionie, ze szczególnym naciskiem na kwestie związane z ochroną środowiska i zdrowiem mieszkańców.  Kluczowe jest stworzenie takich warunków w przestrzeni miejskiej, aby każdy mógł bezpiecznie i efektywnie podróżować transportem zbiorowym, rowerami i hulajnogami, a przede wszystkim pieszo. Samochód ma być wykorzystywany tylko w ostateczności, gdy nie będzie szybszych i tańszych alternatyw.

Po drugie, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej, opracowanie i wdrożenie SUMP ma istotne znaczenie w kontekście pozyskiwania funduszy europejskich w bieżącej perspektywie finansowej.

Produkty do roku 2030, osiągnięcie efektów do 2050

SUMP to dokument strategiczny, który zgodnie z działaniami UE, zakłada osiągnięcie ambitnych celów do roku 2050. Mowa o zeroemisyjności transportu, drastycznym zmniejszeniu ofiar wypadków drogowych oraz mniejszym użyciu samochodów w życiu codziennym. Aby osiągnąć te cele, najpierw trzeba zrealizować szereg działań do roku 2030. W krótkiej perspektywie będą to projekty związane z Koleją Metropolitalną i polityką parkingową w miastach. W dłuższej perspektywie planowanie przestrzenne na terenie konurbacji ma być skupione wokół transportu kolejowego.

Dokument powstawał nie tylko w oparciu o teoretyczną wiedzę urzędników i specjalistów, ale także praktyczne doświadczenia, które wyniesiono w ramach Metropolitalnych Szkół Prototypowania. Osoby zajmujące się zawodowo urbanistyką, inżynierią ruchu, transportem publicznym, rewitalizacją, inwestycjami czy planowaniem przestrzennym, realizowały w miastach GZM projekty związane z uspokajaniem ruchu, polityką parkingową i siatką połączeń komunikacji miejskiej. W każdym z prototypów bardzo ważny był udział mieszkańców, z którymi przeprowadzono łącznie ponad 1000 wywiadów.

Zgłoś się do udziału w konsultacjach planu mobilności

Metoda zapoczątkowana w ramach Metropolitalnych Szkół Prototypowania będzie kontynuowana. Finalizacja prac nad SUMP nie byłaby możliwa bez konsultacji z mieszkańcami, którzy sami posiadają praktyczną wiedzę na temat tego, jak usprawnić ich codzienne podróże do pracy czy szkoły. W związku z tym Metropolia i Subregion Centralny przygotowały szereg spotkań w tej sprawie, zarówno w formule stacjonarnej, jak i on-line.

Jak wziąć dział w konsultacjach SUMP?

• 28 marca, godz. 10:00 – spotkanie on-line (LINK)
• 30 marca, godz. 18:00 – spotkanie w siedzibie GZM, ul. Barbary 21a, Katowice
• 31 marca, godz. 10:00 – spotkanie w biurze ZGiPSCWŚ, ul. Wincentego Pola 16, Gliwice
• 5 kwietnia, godz. 18:00 – spotkanie on-line (LINK)

Opinie można zgłaszać także mailowo do 11 kwietnia na adres: mobilnosc@metropoliagzm.pl

SUMP i pozostałe kluczowe dokumenty, z którymi należy się zapoznać, dostępne są w linkach poniżej:

Dobra Mobilność 30 50

Dobra Mobilność – (nie)wykorzystane możliwości

Prognoza oddziaływania na środowisko SUMP Subregion Centralny

Formularz uwag

Śląski Festiwal Nauki KATOWICE trwa przez cały rok. Ważną jego częścią są przyznawane nagrody i wyróżnienia. Jedną z nich jest Śląska Nagroda Naukowa.

Śląska Nagroda Naukowa przyznawana jest badaczom i twórcom, którzy w znaczący sposób przyczyniają się do rozwoju nauki i prezentują wybitne osiągnięcia. 

W jej ramach przyznawane jest wyróżnienie dla doktoranta. Sama nominacja stanowi już wyraz podziwu Kapituły Nagrody oraz wspólnot akademickich dla najzdolniejszych doktorantów z uczelni województwa śląskiego. To wyróżnienie ma być również źródłem motywacji i wytrwałości w dążeniu do realizacji kolejnych naukowych przedsięwzięć.

Osoby nominowane w kategorii Doktorant:

• lek. mgr Marcin Burdzik z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
• mgr inż. Justyna Mika z Politechniki Śląskiej
• mgr Mateusz Stojko ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
• mgr Nazar Pavlyuk z Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie
• mgr Jakub Kubiczek z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
• mgr Magdalena Kaszuba z Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach               

Laureata poznamy w sobotę, 18 marca br. podczas uroczystej gali wręczenia Nagrody.

Nagrodę finansową dla laureata Śląskiej Nagrody Naukowej w kategorii Doktorant

ufundowała Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. 

Więcej informacji o Śląskiej Nagrodzie Naukowej znajduje się na stronie ŚFN KATOWICE – LINK.