Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia otrzyma dofinansowanie w wysokości ponad 32 mln zł na projekt „Cyfryzacja GZM”, wybrany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego na lata 2021-2027.

W projekcie przewidziano inwestycje w rozwiązania cyfrowe ukierunkowane na stworzenie bardziej nowoczesnego i przyjaznego dla użytkowników systemu transportu publicznego, m.in. wyposażenie autobusów w nowoczesne komputery pokładowe, kasowniki i systemy zliczania pasażerów, zakup terminali sprzedażowych umożliwiających płatność za bilety kartą oraz urządzeń dla kontrolerów.

Projekt obejmuje także uruchomienie aplikacji mobilnej dla osób z niepełnosprawnościami, wdrożenie rozwiązań podnoszących poziom cyberbezpieczeństwa, usprawnienie jakości danych na portalu InfoGZM oraz uruchomienie geoportalu GZM.

Wartość projektu wynosi ponad 46 mln zł, z czego dofinansowanie z programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Śląskiego na lata 2021-2027 wynosi ponad 32 mln zł.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia podpisała umowę z firmą Irizar e-mobility S.A. z siedzibą w Aduna (Hiszpania) na dostawę 31 nowoczesnych autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą ładowania, realizowaną w ramach projektu „Zielony Transport GZM”.

To kolejny etap konsekwentnie wdrażanej przez Metropolię strategii wymiany taboru na zeroemisyjny i rozwoju przyjaznej środowisku komunikacji publicznej. Autobusy Irizar to pojazdy najnowszej generacji, zaprojektowane z myślą o maksymalnej efektywności energetycznej, bezpieczeństwie oraz komforcie podróży. Wyposażono je w zaawansowane układy napędu elektrycznego, wysokowydajne magazyny energii, nowoczesne systemy zarządzania pracą pojazdu oraz rozwiązania poprawiające komfort pasażerów.

Nowy tabor trafi do eksploatacji w Spółkach PKM Gliwice, Katowice, Sosnowiec i Świerklaniec. Dostawy pojazdów przewidziane są na pierwszą połowę 2026 roku. Wraz z autobusami dostarczone zostaną ładowarki, przystosowane do integracji z istniejącą infrastrukturą techniczną zajezdni.

Kluczowym elementem umowy jest rozszerzona gwarancja na magazyny energii – aż 144 miesiące (12 lat). Tak długi okres ochrony stanowi znaczące zabezpieczenie dla operatorów transportu publicznego i zwiększa przewidywalność kosztów eksploatacyjnych, gwarantując długotrwałą żywotność i stabilność działania napędu elektrycznego.

Nowe autobusy Irizar są kolejnym etapem metropolitalnego programu transformacji transportu. Uzupełniają one zamówione wcześniej autobusy elektryczne oraz autobusy wodorowe, które jeszcze w tym roku rozpoczną obsługę linii w ramach projektu „Hydrogen GZM”.

Wszystkie te przedsięwzięcia łączy wspólny cel – budowa spójnego, nowoczesnego i zeroemisyjnego systemu transportu publicznego, w którym technologia wspiera jakość życia mieszkańców i ochronę środowiska. To kolejny istotny krok w stronę Metropolii neutralnej klimatycznie,

Dzięki nowemu taborowi GZM ograniczy emisję hałasu i spalin, zwiększy niezawodność transportu publicznego oraz poprawi jakość powietrza w miastach Metropolii.

Wartość przedsięwzięcia wynosi ponad 133 mln zł i jest realizowane dzięki wsparciu zewnętrznemu na poziomie 89,82% w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Mieszkańcy południowych dzielnic Sosnowca zyskają lepszy dostęp do kolei i bezpieczniejszą komunikację na styku torów i dróg. Za ponad 64 mln zł PKP Polskie Linie Kolejowe S.A kompleksowo przebudują stację kolejową Sosnowiec Południowy.

Na stacji Sosnowiec Południowy peron wyspowy zostanie wydłużony do 300 m i podwyższony, co ułatwi wchodzenie i wychodzenie z pociągów. Obiekt zostanie wyposażony w nowe wiaty, ławki i poręcze do odpoczynku na stojąco. Wygodny dostęp do peronu z kładki nad torami zapewni winda. Standard na stacji zwiększy system dynamicznej informacji pasażerskiej z elektronicznymi ekranami, dzięki którym podróżni zyskają więcej informacji o najbliższych pociągach. Orientację ułatwią nowe oznakowania, gabloty i tablice informacyjne. Jasne oświetlenie zapewni komfort w korzystaniu ze stacji również po zmroku. Będzie nowe nagłośnienie. Monitoring na stacji zwiększy bezpieczeństwo i umożliwi szybką reakcję służb porządkowych.

Po przeprowadzonych pracach będzie też bezpieczniej na trzech przejazdach kolejowo-drogowych przy ul. Ostrogórskiej, Dęblińskiej i Naftowej. Wymiana nawierzchni usprawni przejazd samochodów na drugą stronę torów. Przejazdy zmienią kategorię z A do B, co oznacza, że ruch będzie kierowany przez samoczynne systemy, wyposażone w sygnalizatory i rogatki. Zapory zaczną się zamykać, a sygnalizacja migać czerwonym światłem, po najechaniu pociągu na czujnik. Nowe tory i rozjazdy zapewnią sprawniejszy przejazd pociągów przez stację. Inwestycja obejmie przebudowę urządzeń sterowania ruchem kolejowym, które zostaną włączone w zakres działania nowo wybudowanej nastawni w Sosnowcu.

PKP PLK podpisała umowę o wartości prawie 44 mln zł z firmą Grupa ZUE S.A., która swoją część zadania wykona w ramach już prowadzonej i dofinansowanej z unijnych funduszy inwestycji na linii Będzin – Katowice Szopienice Płd. Pozostały zakres prac o wartości ok. 20 mln zł będzie zrealizowany przez wykonawcę wyłonionego w obecnie prowadzonym postępowaniu. Całość inwestycji na stacji Sosnowiec Południowy zostanie zakończony w 2027 r.

Źródło: UM Sosnowiec

26 października zwiększyła się liczba połączeń kolejowych pomiędzy Tarnowskimi Górami i Chorzowem Batorym. W rozkładzie jazdy przybyło sześć par pociągów, co zapewni większą częstotliwość przede wszystkim w godzinach szczytu. Dodatkowe połączenia zostały sfinansowane przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię.

W nowym rozkładzie jazdy, który obowiązuje od niedzieli 26 października na trasie Tarnowskie Góry-Bytom-Chorzów Batory kursują 24 pary pociągów. To o 6 par więcej niż wcześniej. Zwiększenie liczby połączeń pozwoliło na poprawę oferty, szczególnie w porannych i popołudniowych godzinach szczytu, kiedy pociągi pojadą co pół godziny. Dodatkowe połączenia zostały sfinansowane z budżetu Metropolii.

– Po zamknięciu estakady w Chorzowie to pociąg jest najlepszym środkiem transportu z Tarnowskich Gór, Bytomia czy Chorzowa do Katowic. Potwierdzają to kolejowe statystyki, bo liczba pasażerów na tej trasie rośnie. W ślad za tym chcemy zapewnić mieszkańcom jak najlepszą ofertę, dlatego zdecydowaliśmy się na sfinansowanie kolejnych połączeń na tym odcinku – tłumaczy Kazimierz Karolczak, przewodniczący Zarządu GZM.

Ponad 100 mln na połączenia kolejowe

Co prawda pociągi z północnej części Metropolii nie dojeżdżają bezpośrednio do Katowic z powodu ograniczonej przepustowości stacji, ale są skomunikowane na stacji Chorzów Batory. W większości połączeń czas oczekiwania na przesiadkę wynosi mniej niż 10 minut.

Czas przejazdu z Tarnowskich Gór, wliczając przesiadkę jest bardzo atrakcyjny i średnio wynosi około 50 minut. Jest zatem konkurencyjny względem podróży samochodem czy transportem miejskim.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia od 2019 roku finansuje połączenia kolejowe na swoim obszarze. Łącznie z tegorocznymi wydatkami z budżetu Metropolii na rozwój połączeń kolejowych przeznaczono ponad 107 mln zł. W 2026 roku GZM planuje sfinansować połączenia kolejowe za kwotę ponad 34 mln zł.

Codziennie na obszarze GZM realizowanych jest ponad 100 połączeń kolejowych finansowanych przez Metropolię.

Jeden bilet na autobus, trolejbus, tramwaj, pociąg oraz Metrorower

Pasażerowie na obszarze GZM mogą podróżować na podstawie Metrobiletów wszystkimi dostępnymi środkami transportu. Jeden bilet wystarczy, by korzystać z autobusów, trolejbusów i tramwajów Transportu GZM, pociągów Kolei Śląskich i Polregio, a także przez 60 minut dziennie z Metroroweru. W sieci sprzedaży Transport GZM dostępnych jest pięć rodzajów Metrobiletów, cztery 30-dniowe: 1 miasto (119 zł), 2 miasta (149 zł), 3-6 miast (189 zł), cała sieć (249 zł), a piąty to Metrobilet 24h na całą sieć (24zł).

Już 5 listopada otwarty zostanie nowy peron na stacji Sosnowiec Główny.

Na stacji Sosnowiec Główny wybudowano zupełnie nowy peron nr 3, który od 5 listopada umożliwi lepszy dostęp do kolei i poprawi obsługę mieszkańców i podróżnych. Gotowa jest antypoślizgowa nawierzchnia obiektu, na której ułożono ścieżki naprowadzające dla osób niewidomych oraz niedowidzących. Zamontowano wiatę, która zapewni pasażerom komfort i ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.

– Wybudowaliśmy klatkę schodową łączącą peron z przejściem podziemnym. Peron dostosowaliśmy do potrzeb osób o ograniczonych możliwościach poruszania się. Wyposażyliśmy go w windę, czytelną informację pasażerską, wiaty, ławki, jasne oświetlenie. Jedna krawędź peronu jest krótsza ze względu na nowy układ torowy na stacji Sosnowiec Główny, co nie wpłynie na obsługę pasażerów. Dodatkowe tory pozwolą na zwiększenie przepustowości stacji, przez którą będzie mogło przejechać więcej pociągów. Po udostępnieniu nowego peronu nr 3, prace przeniosą się na peron drugi, a w kolejnym etapie obejmą także pierwszy. Docelowo, po zakończeniu przebudowy stacji, z nowego obiektu będą obsługiwane pociągi dalekobieżne i regionalne w kierunku Katowic. Do czasu zakończenia prac budowlanych, nowy peron przejmie obsługę wszystkich pociągów w każdym kierunku – tłumaczy Katarzyna Głowacka z zespołu prasowego PLK S.A.

Przy stacji wybudowano nową nastawnię, z której dyżurni zadbają o bezpieczne prowadzenie ruchu pociągów. Po drugiej stronie torów powstają budynki hali garażowo–magazynowej, gdzie będzie stacjonować specjalistyczny pojazd ratownictwa technicznego. Możliwe będzie również magazynowanie sprzętów i materiałów oraz wykonywanie prac naprawczych i remontowych.

– Już w 2027 roku podróż koleją w regionie nabierze zupełnie innego wymiaru – nie kryje zadowolenia Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca.

Prace prowadzone też w Środuli, Będzinie i Katowicach

Na trasie od Będzina przez Sosnowiec do Katowic Szopienic Południowych budowane są dodatkowe tory, dzięki którym rozdzielony zostanie ruch dalekobieżny od regionalnego. W Sosnowcu zwiększy się poziom bezpieczeństwa w ruchu kolejowym i drogowym po przebudowie wiaduktów przy ul. Nowopogońskiej, Żeromskiego i Piłsudskiego.

Postępują prace przy nowym przystanku Sosnowiec Środula. Piesi i rowerzyści korzystają już z wygodnego i bezpiecznego przejścia pod torami na ul. Chemicznej. Nowy obiekt powstał w miejscu przejazdu kolejowo-drogowego. Dzięki temu zwiększyło się bezpieczeństwo i usprawniło przejście na drugą stronę torów, bez konieczności oczekiwania przed zamkniętymi rogatkami. Ruch samochodowy skierowano z ul. Chemicznej na wiadukt drogowy nad torami w ciągu DK94.

Źródło: UM Sosnowiec

Trzy firmy zgłosiły się w przetargu na dostawę 15 autobusów zasilanych gazem. Zakup tych nowoczesnych pojazdów wpisuje się w strategię miejskiego przewoźnika – PKM Katowice, zmierzającą do unowocześnienia taboru oraz inwestowania w ekologiczne rozwiązania. Nowe autobusy będą emitowały ok. 25% mniej dwutlenku węgla w porównaniu do wcześniej wykorzystywanych pojazdów, które zostaną wycofane z eksploatacji.

– Inwestowanie w nowoczesny tabor to jeden z filarów polityki transportowej Katowic. Chcemy, aby podróżowanie autobusami po naszym mieście było wygodne, a jednocześnie przyjazne środowisku – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic. – W ostatnich latach do floty PKM Katowice trafiły m.in. 22 autobusy hybrydowe oraz 8 zasilanych gazem, a obecnie realizowane jest rekordowe zamówienie na 30 pojazdów elektrycznych o łącznej wartości 117 mln zł. Ich dostawa jest podzielona na dwie tury i powinna się zakończyć w połowie przyszłego roku – dodaje prezydent.

Zakup z dofinansowaniem

Przetarg na zakup 15 autobusów zasilanych gazem CNG jest podzielony na dwie części. Przewoźnik zabezpieczył na zakup pojazdów łącznie prawie 32 mln zł – na 5 przegubowych autobusów oraz 10 jednoczłonowych. W pierwszej części dotyczącej autobusów przegubowych wpłynęły dwie oferty. Obie przekraczają dostępny budżet na tę część. Natomiast w zakresie autobusów jednoczłonowych są trzy oferty i jedna z nich mieści się w zakładanym budżecie. Teraz wszystkie oferty będą analizowane pod kątem formalno-prawnym.

Wybrany wykonawca będzie miał 20 miesięcy od podpisania umowy na realizację dostaw. Zakup nowych autobusów zostanie współfinansowany ze środków unijnych — blisko 22 mln zł pochodzić będzie z Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021–2027 (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) dla Priorytetu: FESL.03.00-Fundusze Europejskie dla zrównoważonej mobilności.

Autobusy muszą spełniać rygorystyczne normy emisji

Nowe pojazdy zostaną wyposażone w silniki spełniające rygorystyczne normy emisji Euro 6. Jedno tankowanie umożliwi im przejechanie ponad 450 kilometrów. Każdy z pięciu autobusów przegubowych będzie mieścić ok. 120 pasażerów, natomiast krótsze pojazdy po co najmniej 80 osób. Autobusy będą wyposażone w automatyczne skrzynie biegów z oprogramowaniem ograniczającym zużycie paliwa oraz w systemy wspierające hamowanie i przyspieszanie.

Komfort i bezpieczeństwo pasażerów

Nowe autobusy będą w pełni przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zostaną wyposażone w niską podłogę, rampy ułatwiające wjazd wózków, system „przyklęku” obniżający wejście. Część miejsc będzie dostępna z poziomu niskiej podłogi – w dłuższych autobusach ma to być minimum 12 siedzeń, a w krótszych minimum 6. Pojazdy będą przystosowane do potrzeb osób niedowidzących, dzięki przyciskom oznakowanym w alfabecie Braille’a. We wnętrzu będzie także możliwe bezpieczne podróżowanie z wózkiem dziecięcym, inwalidzkim lub rowerem na specjalnie wyznaczonych miejscach z dostępnymi pasami.
Oprócz tego w pojazdach znajdzie się wyposażenie poprawiające komfort podróży: automatyczne systemy klimatyzacji  i ogrzewania sterowane czujnikami temperatury, gniazda USB, dostęp do Wi-Fi oraz nowoczesny system informacji pasażerskiej prezentujący trasę i kolejne przystanki.

Autobusy z różnymi rodzajami napędu

– Regularna wymiana taboru pozwala utrzymać wysoki standard świadczonych usług. Średni wiek naszych autobusów to obecnie osiem lat. Aby utrzymać ten wynik i jednocześnie zwiększać elastyczność działania, inwestujemy w różne typy napędów – elektryczny, hybrydowy i gazowy – wyjaśnia Roman Urbańczyk, prezes PKM Katowice.

Flota pojazdów niskoemisyjnych powiększy się o kolejne 42 autobusy elektryczne. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia podpisała umowę z firmą Solaris. Łącznie to już prawie 200 autobusów elektrycznych, hybrydowych, wodorowych dla przedsiębiorstw komunikacyjnych. 

Dzięki tej inwestycji pasażerowie będą mogli korzystać z cichszych, bardziej komfortowych i przyjaznych środowisku pojazdów.

– Od początku funkcjonowania Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia stawia na inwestycje, które przybliżają nas do celu, jakim jest czysty i nowoczesny transport w całej Metropolii. Do tej pory wspieraliśmy naszych operatorów w unowocześnianiu taboru, zarówno poprzez zakup autobusów elektrycznych, jak i wodorowych czy hybrydowych. Dziś zawarliśmy umowę z firmą Solaris o wartości ponad 170 milionów złotych – podkreśla Maciej Biskupski, wiceprzewodniczący zarządu GZM.

Nowoczesne autobusy elektryczne wraz z 25 ładowarkami trafią do Przedsiębiorstwa Komunikacji Metropolitalnej w Świerklańcu. Pojazdy będą wyposażone w liczne systemy wspomagania kierowcy, w tym:

• systemy wspierające jazdę (ADAS),
• automatyczny system hamowania awaryjnego (AEBS),
• system monitorowania pasa ruchu (LDWS),
• system wykrywania obecności pieszych i rowerzystów,
• automatyczny system gaszenia pożaru,
• system kontroli trzeźwości kierowcy przed uruchomieniem pojazdu.

Nowe autobusy będą miały również monitoring, klimatyzację, gniazda USB, rampy dla wózków i oświetlenie LED. Firma Solaris dostarczy pojazdy w pierwszej połowie 2026 roku.

Zamówienie współfinansowane jest ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Inwestycje na ponad 300 milionów złotych

Od 2022 roku Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia systematycznie współfinansuje i finansuje zakup autobusów hybrydowych, elektrycznych i wodorowych. Pasażerowie korzystają już z 22 autobusów hybrydowych i 8 elektrycznych, które GZM zakupił dla Przedsiębiorstwa Komunikacji Miejskiej w Sosnowcu, 8 elektrycznych, które trafiły do PKM Katowice, 28 elektrycznych i 32 hybrydowych w PKM Gliwice i 8 elektrycznych w Przedsiębiorstwie Komunikacji Metropolitalnej w Świerklańcu. Niebawem do obsługi pasażerów dołączy 8 autobusów wodorowych, które jeździć będą m.in. w Katowicach i w Tychach.

W najbliższym czasie GZM podpisze kolejną umowę – z firmą Irizar, na dostawę 31 autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą ładowania. Wszystkie te działania realizowane są m.in. w ramach projektów „Jedziemy na prąd…”, „Hydrogen GZM”, „Zielony Transport GZM” etap I i etap II. Łączna wartość tych inwestycji to blisko 450 milionów złotych. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia otrzymała bezzwrotne wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy na rozwój floty autobusów niskoemisyjnych.

Pierwsze autobusy wodorowe już wkrótce pojawią się na ulicach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Pierwszy pojazd można oglądać na Kongresie Nowej Mobilności, który rozpoczął się dzisiaj w Międzynarodowym Centrum Kongresowym. Pozostałe 7 pojazdów trafi do GZM do końca roku.

Nowoczesny, ekologiczny tabor będzie obsługiwać linie w Katowicach, Tychach, Łaziskach i w Mikołowie. Jego zakup był możliwy w ramach projektu „Hydrogen GZM”, którego łączna wartość przekracza 124 mln zł.

– Troszczymy się o przyszłość nas wszystkich, dlatego tak ważne jest wprowadzanie nowoczesnego taboru. Testujemy różne technologie tak, by pasażerowie mogli korzystać z niskoemisyjnych pojazdów o jak najwyższym standardzie. Dzięki temu przygotowujemy się na przyszłość i sprawdzamy, jaki tabor najlepiej spełni nasze oczekiwania w warunkach Metropolii – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Gdzie pojadą wodorowce

Osiem autobusów zasilanych wodorem obsłuży linie: 2, 21, 137, 273, 696, 46, 115 i 70. To połączenia, które pozwolą rzetelnie przetestować technologię wodorową w codziennej eksploatacji. Pasażerowie odczują także różnicę w komforcie podróży. Wodorowce są ciche, bezemisyjne i nowocześnie wyposażone. Standard obejmuje m.in. klimatyzację, Wi-Fi, ładowarki USB, rozbudowany monitoring i systemy informacji pasażerskiej.

Pilotaż i inwestycja w przyszłość

– Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia wprowadzenie ośmiu autobusów wodorowych do obsługi tras traktuje jako pilotaż. Chcemy poznać realne koszty, sprawdzić bilans eksploatacji i przygotować się na moment, gdy rynek stanie się bardziej konkurencyjny cenowo. To inwestycja w wiedzę i w przyszłość – podkreśla Kazimierz Karolczak. Nowe pojazdy będą tankowane m.in. na stacji w Katowicach, która obsłuży zarówno Katowice, jak i Tychy. Sieć punktów tankowania wodoru będzie systematycznie rozbudowywana, co ułatwi rozwój tego typu transportu w regionie. Serwis i gwarancja leżą po stronie producenta. Ogniwa paliwowe objęto gwarancją na 10 lat, a magazyny energii na 15 lat.

Kolejny krok w stronę zeroemisyjności

Projekt „Hydrogen GZM” obejmuje także 18 przegubowych autobusów elektrycznych. Wprowadzenie wodorowców to nie tylko inwestycja w nowy tabor, ale również w rozwój technologii odnawialnych źródeł energii i budowanie niezależności od paliw kopalnych.

Foto: GZM/ Łukasz Folda