Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia konsekwentnie realizuje działania na rzecz poprawy jakości powietrza i ograniczania niskiej emisji w regionie. Jednym z kluczowych narzędzi tych działań jest udział GZM w rządowym programie STOP SMOG, dzięki któremu mieszkańcy gmin członkowskich – szczególnie gospodarstwa zagrożone ubóstwem energetycznym – mogą skorzystać z kompleksowego wsparcia obejmującego wymianę źródeł ciepła i termomodernizację budynków.

W Katowicach, przy wsparciu organizacyjnym, finansowym i technicznym GZM, zakończono właśnie realizację prac w 10 budynkach komunalnych przy ul. Le Ronda, zarządzanych przez KZGM. Zakres inwestycji objął m.in. wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, likwidację nieefektywnych źródeł ciepła, montaż nowych źródeł gazowych, modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz działania termomodernizacyjne. Łączna wartość przedsięwzięcia wyniosła ponad 861 tys. zł, z czego część wkładu własnego została pokryta dzięki dotacji GZM.

– Jako Metropolia konsekwentnie wspieramy nasze gminy w działaniach, które bezpośrednio przekładają się na zdrowie i codzienny komfort mieszkańców. Program STOP SMOG to realna pomoc dla osób najbardziej narażonych na ubóstwo energetyczne, ale także ważny element naszej szerokiej strategii poprawy jakości powietrza w całym regionie. Dzięki współpracy z samorządami skutecznie ograniczamy niską emisję i inwestujemy w bezpieczniejszą, zdrowszą przyszłość mieszkańców – podkreśla Igor Śmietański, wiceprzewodniczący Zarządu GZM.

Równolegle w Katowicach prowadzone są także kolejne przedsięwzięcia obejmujące budynki jednorodzinne prywatnych właścicieli. Łącznie program STOP SMOG obejmuje obecnie w mieście 18 inwestycji o wartości blisko 1,73 mln zł.

– To ważny moment, który udowadnia, że partnerstwo przynosi wymierne efekty. Chciałbym serdecznie podziękować Metropolii za wspólną realizację programu, dzięki któremu realnie podnosimy jakość życia mieszkańców. Termomodernizacja dziesięciu budynków z zasobów KZGM to inwestycja w komfort: zimą w mieszkaniach będzie cieplej, latem zapanuje przyjemny chłód, a co najważniejsze – koszty utrzymania będą znacznie niższe – mówi Jarosław Makowski, wiceprezydent Katowic.

Działania realizowane przez GZM wpisują się w długofalową strategię poprawy jakości życia mieszkańców Metropolii. Obejmują one nie tylko inwestycje w ekologiczny transport, ale również systemowe wsparcie dla gmin w modernizacji budynków i likwidacji wysokoemisyjnych źródeł ogrzewania – jednego z głównych źródeł smogu.

W skali całej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii program STOP SMOG realizowany jest w latach 2022–2026 we współpracy z 9 gminami: Bieruniem, Bytomiem, Dąbrową Górniczą, Gierałtowicami, Katowicami, Mysłowicami, Sośnicowicami, Tychami i Zabrzem. Obejmuje 167 przedsięwzięć niskoemisyjnych o łącznej wartości ponad 18,3 mln zł. GZM nie tylko wspiera gminy finansowo – przekazując środki na wkład własny i dodatkowe roboty – ale również odpowiada za doradztwo techniczne oraz koordynację prac budowlanych.

Dotychczas na terenie Metropolii zakończono już prace w 45 budynkach, a kolejne 95 inwestycji znajduje się w trakcie realizacji. Dzięki zmianom wprowadzonym z inicjatywy GZM w 2025 roku maksymalna wartość wsparcia dla pojedynczego przedsięwzięcia została zwiększona z 53 tys. zł do 106 tys. zł, co znacząco rozszerzyło skalę możliwego wsparcia dla mieszkańców.

ELENA

Program STOP SMOG pozostaje jednym z najważniejszych przykładów metropolitalnej współpracy na rzecz zdrowia mieszkańców, poprawy efektywności energetycznej i ograniczania skutków smogu w regionie. Dzięki aktywnej roli GZM działania antysmogowe zyskują większą skalę, skuteczność i dostępność dla tych mieszkańców, którzy najbardziej potrzebują wsparcia.

Dodatkowym narzędziem wspierającym transformację energetyczną w Katowicach jest również realizowany przez GZM program ELENA, finansowany przy wsparciu Europejskiego Banku Inwestycyjnego. W jego ramach przygotowywana jest kompleksowa dokumentacja modernizacyjna dla kolejnych 4 budynków w Katowicach – przy ul. Wyszyńskiego 15 i 18, pl. Powstańców 8 oraz ul. gen. Jankego 65.

W skali całej Metropolii program ELENA obejmuje 15 gmin, 136 budynków i stanowi kolejny przykład skutecznego, metropolitalnego wsparcia samorządów w przygotowaniu dużych inwestycji poprawiających efektywność energetyczną zasobów komunalnych.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia  realizuje kolejny etap projektu „Poprawa efektywności energetycznej w budynkach wielorodzinnych na terenie GZM – Program ELENA”. Kompleksową dokumentację projektowo-techniczną otrzymało już łącznie 46 budynków komunalnych z terenu 11 gmin członkowskich. Inicjatywa, wspierana przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), otwiera drogę do szeroko zakrojonych inwestycji zaplanowanych na 2027 rok.

Realizowany od 2024 roku projekt ELENA to strategiczne przedsięwzięcie GZM, którego celem jest kompleksowe przygotowanie samorządów do głębokiej termomodernizacji zasobów mieszkaniowych. Całkowity koszt programu wynosi 2 125 000 euro. Mechanizm finansowania opiera się na montażu finansowym, w którym:

• 90% kosztów kwalifikowanych pokrywa dofinansowanie z Europejskiego Banku Inwestycyjnego;

• pozostałą część stanowią środki własne gmin, znacząco wsparte dotacją z budżetu GZM w wysokości blisko 3 mln zł.

W ostatnim czasie GZM przekazała dokumentację dla kolejnych 20 budynków. Sumując to z wynikami z ubiegłego roku (26 budynków), gotowy pakiet opracowań technicznych posiada już 46 obiektów w takich miastach jak: Bieruń, Czeladź, Chorzów, Tychy, Siewierz, Katowice, Piekary Śląskie, Pyskowice, Świerklaniec, Radzionków oraz Rudziniec.

Docelowo wsparciem zostanie objętych 136 budynków zgłoszonych przez 15 partnerskich gmin.

Przygotowywana dokumentacja jest niezbędnym warunkiem do rozpoczęcia prac budowlanych w 2027 roku. Głównym założeniem planowanych inwestycji jest:

• Poprawa efektywności energetycznej w komunalnych budynkach wielorodzinnych.

• Redukcja emisji CO₂ o co najmniej 30% względem stanu pierwotnego.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, pełniąc rolę lidera projektu, zapewnia gminom kompleksową pomoc. Samorządy mogą liczyć na doradztwo specjalistyczne, przygotowanie profesjonalnych opracowań technicznych oraz wsparcie w procesie aplikowania o zewnętrzne środki finansowe na realizację robót budowlanych.

Partnerzy projektu: W programie ELENA uczestniczy 15 gmin Metropolii: Będzin, Bieruń, Czeladź, Chorzów, Katowice, Piekary Śląskie, Pyskowice, Radzionków, Rudziniec, Siewierz, Świerklaniec, Sośnicowice, Tarnowskie Góry, Tychy oraz Zbrosławice.

Zgromadzenie GZM przyjęło apel skierowany do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział w Katowicach o poszerzenie zakresu analiz dotyczących planowanej rozbudowy autostrady A4 na terenie GZM.

Stanowisko to odnosi się do planów Ministerstwa Infrastruktury, zakładających realizację inwestycji w istniejącym śladzie – na odcinku od Krzyżowej w województwie dolnośląskim po Tarnów w województwie małopolskim – a także do trwających przygotowań do wykonania prac analitycznych związanych z tą inwestycją.

Skala tego przedsięwzięcia oraz jego potencjalne konsekwencje dla gmin wymagają szczególnie wnikliwego podejścia, zwłaszcza że obszar GZM jest w przeważającej części silnie zurbanizowany i gęsto zaludniony. Już dziś odcinki autostrady A4 na terenie GZM należą do najbardziej obciążonych ruchem w kraju – obsługując nie tylko intensywny ruch tranzytowy, lecz także znaczący ruch lokalny i metropolitalny.

Temat ten jest złożony i niewątpliwie budzi obawy zarówno wśród samorządów lokalnych, jak i mieszkańców. Dlatego warto zabrać głos w tej dyskusji i dążyć do wypracowana rozwiązania możliwie najbardziej optymalnego pod względem przebiegu autostrady A4 przez obszar GZM. Kluczowe pozostają dwie kwestie: czy rozbudowa ma być realizowana w istniejącym czy w nowym śladzie oraz jak ograniczyć już występującą uciążliwość odcinka autostrady w Katowicach.

Apel dotyczący planów rozbudowy autostrady A4: KLIKNIJ TUTAJ

Zgromadzenie GZM przyjęło apel do Ministra Infrastruktury o zmianę zasad finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu. Stanowi to wyraz sprzeciwu wobec obowiązujących przepisów, które nakładają na samorządy lokalne obowiązek zarządzania drogami krajowymi, nie zapewniając jednocześnie odpowiedniego wsparcia finansowego na realizację tych zadań. Problem dotyczy nie tylko bieżącego utrzymania, lecz także remontów oraz nowych inwestycji.

Jest to problem narastający od lat, który wiąże się z coraz większą dysproporcją między rosnącymi potrzebami inwestycyjnymi i remontowymi a ograniczonymi możliwościami finansowymi miast na prawach powiatu.

Dla wielu samorządów stanowi to obciążenie finansowe przekraczające ich możliwości, co utrudnia, a niekiedy wręcz uniemożliwia prawidłową realizację zadań. Potwierdzają to najnowsze przykłady z miast GZM (które obejmuje 13 miast na prawach powiatu), takich jak Chorzów i Bytom (DK79) oraz Sosnowiec (DK94).

Treść apelu poniżej:

APEL ZGROMADZENIA GÓRNOŚLĄSKO-ZAGŁĘBIOWSKIEJ METROPOLII O POTRZEBIE ZMIAN W FINANSOWANIU DRÓG KRAJOWYCH  W MIASTACH NA PRAWACH POWIATU

Zgromadzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii zwraca się z apelem o pilną potrzebę zmian zasad finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu, będących w zarządzie prezydentów tych miast (art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. z 2025 poz. 889).

Skuteczna realizacja obowiązków ustawowych wymaga zapewnienia miastom na prawach powiatu wsparcia finansowego adekwatnego do powierzonych zadań, obejmujących inwestycje i remonty na drogach krajowych, poprzez systemowe rozwiązania gwarantujące stałe środki na ten cel. Obecnie koszty inwestycji na drogach krajowych są niewspółmiernie wyższe od nakładów na bieżące zarządzanie i utrzymanie dróg krajowych na terenie miast. Przede wszystkim dużym wyzwaniem jest wysoce niezadawalający stan techniczny samych dróg, jak i infrastruktury im towarzyszącej. Wynika to z czasu ich budowy (dekady temu) i z wieloletniej kumulacji natężenia ruchu. Drogi te, prócz głównej roli, jaką jest przenoszenie ruchu tranzytowego, przecinają gęstą strukturę urbanistyczną miast, stając się elementem ich wewnętrznego układu komunikacyjnego.

Od lat obserwowana jest drastycznie narastająca dysproporcja pomiędzy rosnącymi potrzebami inwestycyjnymi i remontowymi a możliwościami finansowymi i organizacyjnymi miast na prawach powiatu. Utrudnia to, a nawet uniemożliwia, prawidłową realizację zadań wynikających z roli zarządcy drogi. Potwierdzają to doświadczenia z terenu GZM, liczącej 13 miast na prawach powiatu i najnowsze przykłady z takich miast jak: Chorzów i Bytom (DK79) oraz Sosnowiec (DK94).

W ocenie Zgromadzenia GZM obecny model finansowania jest niewydolny, a postulowane zmiany są niezbędne dla zapewnienia dalszego, dobrego funkcjonowania krajowych powiązań drogowych rozwoju miast na prawach powiatu. Utrzymanie sprawnej i wydanej przejezdności tych dróg nie stanowi wyłącznie lokalnego obowiązku samorządów, lecz jest elementem krajowego systemu powiązań tranzytowych o strategicznym znaczeniu. Ma to szczególne znaczenie w obecnej sytuacji geopolitycznej w kontekście obronności i przyszłej odbudowy Ukrainy.

Jednocześnie Metropolia deklaruje pełną gotowość do współpracy i dialogu, wyrażając przekonanie, że wypracowane rozwiązania będą optymalne oraz satysfakcjonujące dla wszystkich zainteresowanych samorządów.

Na dzisiejszej sesji Zgromadzenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii doszło do zmian w Zarządzie GZM. Przewodniczącym Zarządu został Leszek Pietraszek – dotychczasowy wicemarszałek województwa śląskiego.

Zgromadzenie przyjęło rezygnację dotychczasowego Przewodniczącego – Kazimierza Karolczaka, który pełnił tę funkcję od początku istnienia Metropolii. Następnie Zgromadzenie wybrało nowego Przewodniczącego, którym został Leszek Pietraszek – dotychczasowy wicemarszałek województwa śląskiego.

Kazimierz Karolczak pełnił funkcję przewodniczącego zarządu GZM od początku jej istnienia, a więc od 2017 roku. 22 kwietnia bieżącego roku obejmie on funkcję członka zarządu PZU SA.

Pozostałe zmiany

Wraz z nowym przewodniczącym Zgromadzenie GZM wybrało również trzech członków zarządu. Wiceprzewodniczącym Zarządu pozostaje Igor Śmietański, Członkami Zarządu – Stanisław Korman i Jarosław Zięba. Funkcję Wiceprzewodniczącego Zarządu przestał pełnić Maciej Biskupski. Piąty członek Zarządu, w randze wiceprzewodniczącego, zostanie wybrany w kolejnym terminie.

Leszek Pietraszek – z wykształcenia politolog, absolwent studiów MBA, wykładowca akademicki, członek Rad eksperckich najważniejszych uczelni akademickich województwa śląskiego, a także członek Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

Od listopada 2024 roku Wicemarszałek Województwa Śląskiego. W zarządzie województwa odpowiedzialny za transformację i rozwój, ochronę zdrowia, współpracę międzynarodową oraz sport i promocję regionu. Aktywnie zaangażowany w transformację górnictwa na Śląsku oraz jej konsekwencję gospodarcze, ekonomiczne i społeczne. Jako jeden z najważniejszych zawodowych celów na najbliższe miesiące stawia sobie przygotowanie w oparciu o analizy ekonomiczne, prawne i organizacyjne wspólnej strategii dla wszystkich 43 podmiotów leczniczych regionie. Będzie to pierwszy tak kompleksowy projekt w Polsce.

Realizując zadania powierzone mu jako Wicemarszałkowi Województwa wykorzystuje swoje bogate i wszechstronne doświadczenie: był Prezesem Polskiej Grupy Górniczej SA – największego europejskiego przedsiębiorcy zajmującego się wydobyciem i sprzedażą węgla kamiennego, a wcześniej funkcjonariuszem polskich służb specjalnych – Urzędu Ochrony Państwa i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Kierował delegaturami ABW w Opolu i Katowicach. Po odejściu ze służby pracował w podmiotach zajmujących się infrastrukturą krytyczną, następnie przedsiębiorca, który współtworzył i prowadził przedsiębiorstwo zajmujące się działalnością doradczą. Członek Rad Nadzorczych podmiotów rynku górniczego, medycznego oraz wodociągowego.

Swoją karierę zaczynał jednak nie w służbach, ale jako pracownik socjalny w Miejskich Ośrodkach Pomocy Społecznej w Gliwicach i Zabrzu.

Spółka PKP PLK ogłosiła przetarg na projekt przebudowy linii Będzin – Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – Zawiercie. W naszym mieście plany zakładają m.in. powstanie nowego przystanku kolejowego oraz budowę tunelu dla pieszych i rowerzystów pod torami, a także trzech wiaduktów kolejowych, które zastąpią przejazdy ze szlabanami przy ul. Urbańskiego, św. Antoniego i Hallerczyków.   

O swoich zamierzeniach przedstawiciele kolejowej spółki poinformowali w piątek 10 kwietnia podczas konferencji prasowej na stacji w Dąbrowie Górniczej.

– To miejsce nie zostało wybrane przypadkowo. Wcześniejsza metamorfoza dworca i jego okolic była efektem wspólnej inwestycji miasta i kolei. Realizując tamtą modernizację przygotowaliśmy także infrastrukturę i zadbaliśmy o miejsce pod budowę kolejnych torów i dodatkowych peronów zarówno w centrum, jak i Gołonogu – podkreślał Marcin Bazylak, prezydent Dąbrowy Górniczej.

Planowana dobudowa dodatkowych torów między Będzinem a Zawierciem umożliwi rozdzielenie ruchu regionalnego i dalekobieżnego. – Usprawni to przejazdy podróżnych i przewozy towarów między Katowicami a Zawierciem. Obecnie realizowane i planowane inwestycje dadzą nowe możliwości kolei w aglomeracji i całkowicie odmienią transport szynowy w regionie – mówił Jarosław Szczepaniak, zastępca dyrektora Regionu Śląskiego w Polskich Liniach Kolejowych S.A.

Nowy przystanek kolejowy w Dąbrowie Górniczej

Zakres zadania obejmie modernizację torów, sieci trakcyjnej i urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Dzięki temu, pociągi będą mogły kursować z większą prędkością – pasażerskie do 160 km/h i towarowe do 120 km/h, co pozwoli na skrócenie czasu jazdy składów dalekobieżnych między Będzinem a Zawierciem o ok. 5 minut.

Dostępność do kolei aglomeracyjnej ma zwiększyć nowy przystanek Dąbrowa Górnicza Zagłębie (nazwa robocza), który powstanie między stacjami Dąbrowa Górnicza i Gołonóg. Stacje Zawiercie i Dąbrowa Górnicza Ząbkowice zostaną przystosowane do obsługi dłuższych pociągów towarowych (do 750 m). Możliwy będzie też dostęp do torów odstawczych dla aglomeracyjnych pociągów pasażerskich kończących bieg na wskazanych stacjach.

W Dąbrowie Górniczej PKP PLK ma także w planach budowę tunelu dla pieszych i rowerzystów pomiędzy Aleją Zagłębia Dąbrowskiego a ul. Wróblewskiego i Podłęknicką. Zlikwidowane zostaną także przejazdy ze szlabanami na ul. Św. Antoniego, ul. Urbańskiego i Hallerczyków. W tych miejscach powstaną wiadukty kolejowe, które – wzorem centrum i Gołonoga – towarzyszyć będzie budowy infrastruktury dla pieszych, rowerzystów i kierowców.

W sumie na odcinku Będzin – Zawiercie powstanie 16 zupełnie nowych obiektów – wiaduktów i przejść pod torami. Poza wymienionymi, przejazdy w poziomie szyn zostaną zlikwidowane m.in. przy przystanku Będzin Ksawera.

Projektowanie potrwa trzy lata

Zamówienie zostało podzielone na dwa zadania: Będzin – Dąbrowa Górnicza Ząbkowice oraz Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – Zawiercie. Dzięki cyfrowej platformie do wymiany danych zamawiający i wykonawca będą mogli na bieżąco uzgadniać aspekty techniczne projektu oraz wskazywać potencjalne kolizje, które w „zwykłej” dokumentacji są bardzo trudno dostrzegalne.

Szacunkowa wartość prac projektowych to blisko 47 mln zł netto. Podpisanie umowy na dokumentację projektową planowane jest w IV kwartale 2026 r. Realizacja przewidywana jest na ok. trzy lata. Roboty budowlane mogłyby się rozpocząć w drugiej połowie 2030 r.

Źródło: UM Dąbrowa Górnicza

Spotkania ze specjalistami, gry terenowe i ekologiczne, możliwość poznania harcerskich specjalności oraz sportowe zabawy i zwiedzanie Pałacu w Miechowicach. Zapraszamy 18 kwietnia do Pałacu w Miechowicach na III Miechowickie Harcowanie. Od 14:00 do 18:00 organizatorzy przygotowali wiele atrakcji, które będą towarzyszyć uczestnikom wydarzenia.

Tegoroczna edycja nastawiona jest na poznanie harcerskich specjalności. W ramach III Miechowickiego Harcowania organizatorzy przygotowali spotkania z ciekawymi ludźmi pełnymi pasji, wiedzy i doświadczenia, czyli specjalistami oraz strażakami z Ochotniczej Straży Pożarnej z Górnik. Nie zabraknie również aktywności sportowej przygotowanej przez LKS Tempo Stolarzowice oraz prezentacji przygotowanej przez przedstawicieli Portu Lotniczego Katowice-Pyrzowice, Straży Granicznej w Przyszowicach i Inspektoratu Łączności Chorągwi Śląskiej, którzy przybliżą specyfikę swojej pracy, sprzęt oraz omówią, jak wyglądają ich codzienne obowiązki.

W programie wydarzenia zaplanowano również możliwość zwiedzania Pałacu w Miechowicach – miejsca o bogatej historii, które pozwoli przenieść się w czasie i odkryć niezwykłe dziedzictwo Miechowic.

Źródło: UM Bytom

Trwają ostatnie prace przed uruchomieniem boiska przy ul. Edukacji. Obecnie prowadzone są prace kontrolne i porządkowe. Jeżeli murawa osiągnie wymaganą trwałość i jakość, obiekt zostanie oddany do użytkowania na przełomie maja i czerwca.

Nowe boisko piłkarskie znajduje się za Areną Lekkoatletyczną. W ramach inwestycji powstało nowoczesne boisko z nawierzchnią z trawy naturalnej, systemem nawadniania i podgrzewania oraz budynek z toaletami i pomieszczeniami technicznymi (toalety będą dostępne również dla użytkowników Areny Lekkoatletycznej). Teren boiska jest już oświetlony, nagłośniony i monitorowany. Powstały także trybuny dla kibiców, wiaty, ławki i inne elementy małej architektury.

Aktualnie murawa, wysiana w sierpniu 2025 roku, jest poddawana pracom kontrolnym, w tym sprawdzaniu stanu zakorzenienia i osiągania wymaganych parametrów technicznych. Co ważne, wczesną wiosną brakowało stabilnych temperatur sprzyjających wzrostowi trawy, dlatego proces regeneracji darni przebiegał wolniej niż zakładano. Konieczne było wydłużenie terminu realizacji umowy. Nowy termin obowiązuje do 30 czerwca i wynika z potrzeby zapewnienia odpowiedniej jakości nawierzchni.

Boisko będzie przeznaczone do treningów drużyny pierwszej oraz młodych zawodników, wspierając rozwój sportu w Tychach.

Źródło: UM Tychy