Radiostacja to niewątpliwie jedna z najważniejszych wizytówek Gliwic. Świadek pierwszych wydarzeń II wojny światowej, Pomnik Historii i najwyższa na świecie drewniana wieża nadawcza przejdzie renowację, dzięki której będzie cieszyła oko gliwiczan oraz licznie odwiedzających ją gości z całego świata przez kolejnych kilkadziesiąt lat. Prace rozpoczną się w 2021 r.

W 1935 r. Radiostacja przy ul. Tarnogórskiej była jedną z dwóch stacji nadawczych w mieście. Retransmitowała audycje rozgłośni wrocławskiej, przesyłane kablem ze starego studia przy obecnej ul. Radiowej, gdzie realizowano programy lokalne. Zabytkowa wieża antenowa wciąż służy celom komunikacyjnym. Obecnie budynki Radiostacji przy ul. Tarnogórskiej stanowią oddział Muzeum w Gliwicach, a teren wokół wieży służy rekreacji mieszkańców Gliwic i turystów. Radiostacja znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki, a od 2017 r. na Liście Pomników Historii.

Radiostacja to najwyższa drewniana konstrukcja w Europie i najwyższa drewniana wieża nadawcza na świecie. To unikatowy przykład sztuki inżynieryjnej, obiekt niezwykle ważny dla historii i tożsamości miasta, dla gliwiczan i – ze względów historycznych – dla świata. Dlatego miasto wielką troską otacza ten zabytkowy obiekt, poddaje przeglądom i renowacjom, by jak najdłużej utrzymać go w świetnej formie.

W 2020 roku miasto podjęło kroki zmierzające do poddania wieży renowacji i w grudniu powierzyło obowiązek menadżera projektu Śląskiej Sieci Metropolitalnej, która w pierwszym etapie przygotuje i przeprowadzi w imieniu miasta postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na prace projektowe konieczne do wykonania ekspertyzy stanu technicznego Radiostacji.

Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, renowacja masztu Radiostacji powinna rozpocząć się w drugim kwartale 2021 r., a zakończyć w 2022 r. W ramach prac zostanie wykonana ekspertyza stanu technicznego obiektu, wymienione zostaną instalacje oświetlenia i odgromowa, a drewniany maszt będzie zaimpregnowany. Według wstępnych szacunków koszt inwestycji to niemal 2 mln zł. Zostanie sfinansowana z budżetu miasta. (mf)

Źródło: UM Gliwice

Rada Miasta Katowice większością głosów przyjęła dziś budżet na kolejny rok. Mieszkańcy o planach finansowych mogą dowiedzieć się z dokumentu: „Budżet w pigułce”. To uproszczona informacja o finansach, przygotowana przez służby finansowe w atrakcyjnej formie, a dostępna jest na stronie www.katowice.eu. Za pomocą czytelnych wykresów 3D dowiemy się, z jakich źródeł miasto pozyska dochody, a także, na jakie cele te środki przeznaczy.

W 2021 roku Katowice przewidują wpływy do budżetu wysokości ponad 2,3 mld zł, a łączne wydatki planowane są na poziomie ponad 2,6 mld zł. Publikacja pokazuje także, że każdy katowiczanin ma wpływ na to, jak wydawane są pieniądze w mieście – m.in. poprzez zadania realizowane w ramach budżetu obywatelskiego i Zielonego Budżetu.

Za nami 2020 rok, który okazał się wielkim wyzwaniem, zarówno pod kątem walki z samym koronawirusem, jak i jego ekonomicznymi i społecznymi skutkami. Dzięki racjonalnej gospodarce finansowej prowadzonej w ostatnich latach Katowice szybko zareagowały na trudną sytuację, ponosząc niespodziewane, wielomilionowe wydatki. Wdrożono pakiety osłonowe dla przedsiębiorców, ludzi świata kultury i podmiotów NGO. Miasto wspierało szpitale i pracowników służby zdrowia, zakupiło nowoczesną maszynę do badania próbek pod kątem koronawirusa, a po Katowicach jeździły trzy wymazobusy, by szybciej testować mieszkańców. Podjęliśmy także szereg działań ukierunkowanych na rzecz osób, którym pomoc była najbardziej potrzebna – tj. seniorom, osobom chorym i wykluczonym. Dobra polityka finansowa pozwoli wiele inwestycji kontynuować, a poziom rozwoju miasta utrzymać na podobnym poziomie. Szczegóły o tym, jak będzie wyglądał budżet Katowic w przyszłym roku, zaprezentowano ponownie w przystępnej formule „Budżetu w pigułce”. Dowiemy się z niego ile środków budżetu pochłaniają poszczególne zadania realizowane przez miasto.

– Budżet miasta składa się z bardzo wielu elementów. Dlatego zachęcam do lektury „Budżetu w pigułce”. Przystępna formuła dokumentu, w którym znajdziemy kolorowe wykresy 3D sprawia, że każdy może dowiedzieć się jak wyglądają plany finansowe miasta na rok 2021. Przykładowo z dokumentu dowiemy się, że na oświatę i opiekę edukacyjną wydamy w przyszłym roku 681 mln zł oraz dodatkowo 51 mln zł na wydatki inwestycyjne w placówkach oświatowych. Na pomoc i politykę społeczną, w tym programy wspierające rodziny, seniorów i osoby niepełnosprawne przeznaczymy 560 mln zł. Miasto dopłaci również do funkcjonowania komunikacji publicznej (autobusowej i tramwajowej) – na ten cel wniesiemy składkę do Metropolii w wysokości 118 mln zł. W budżecie zabezpieczyliśmy także ponad 204 mln na inwestycje drogowe, w tym budowę nowej infrastruktury, czy remonty istniejącej. Na oczyszczanie i oświetlenie miasta wydamy 37 mln zł, 43 mln zł na remonty obiektów miejskich, a na kulturę i sport 223 mln zł – mówi prezydent Marcin Krupa.

W „Budżecie w pigułce” znajdziemy informacje, jak kształtują się wydatki na poszczególne obszary, ale i dzielnice. Strukturę budżetu tworzą obszary takie jak: edukacja; transport i usługi; kultura i sport; administracja publiczna; gospodarka komunalna, ochrona środowiska i gospodarka mieszkaniowa; pomoc społeczna, prawna, wsparcie rodziny i osób niepełnosprawnych, bezpieczeństwo i zdrowie publiczne; obsługa długu publicznego. W dokumencie oczywiście znajdziemy także informacje w zakresie dochodów miasta, które wynikają między innymi z dotacji, subwencji, a także podatków. Mamy także informacje o wieloletniej prognozie finansowej miasta.

Pomimo trudnej sytuacji finansowej, która dotyka wszystkie miasta w Polsce, w 2021 roku Katowice będą kontynuować realizację dużych inwestycji, które przyczyniają się nie tylko do podniesienia jakości życia w mieście, ale też do tworzenia nowych miejsc pracy i napędzania gospodarki. W przyszłym roku będzie kontynuowana rozbudowa dróg krajowych 81 i 86 w Giszowcu, kompleksu sportowego przy ul. Asnyka oraz Basenu Zadole. Ponadto planowane jest rozpoczęcie prac związanych z rewitalizacją parków oraz stawu Starganiec, a także stadionu miejskiego. Jest to możliwe dzięki dobrze prowadzonej polityce finansowej miasta. W ostatnich dniach analitycy uwzględnili pogorszenie koniunktury gospodarczej spowodowanej pandemią koronawirusa oraz obniżenie poziomu pierwszego progu podatku PIT i podwyżek nauczycieli. Uwzględniając te okoliczności, autorzy Fitch Ratingu ponownie określili Samodzielny Profil Kredytowy Miasta na poziomie „A-”; Perspektywa Stabilna, co oznacza, że kolejny rok z rzędu utrzymany jest na tym samym poziomie.

– Dzięki utrzymaniu oceny ratingowej na tym samym poziomie Katowice są postrzegane jako wiarygodny i rzetelny partner biznesowy, a to niezwykle istotne dla miasta, szczególnie w okresie pandemii i walki z koronawirusem, która generuje dodatkowe wydatki w budżetach miast. Pandemia kiedyś się skończy, a wysoka ocena ratingowa daje nam szerokie możliwości w zakresie kreowania najlepszej strategii finansowej –  to w konsekwencji pozwala nam rozwijać miasto w każdym jego obszarze, zwłaszcza inwestycyjnym. W praktyce przekłada się to na coraz wyższy standard życia mieszkańców i wszystkich, którzy postrzegają Katowice jako dobre miejsce do mieszkania, pracy i rozwijania swojego biznesu. Mając na względzie stały rozwój miasta musimy dbać i zabiegać o utrzymanie wysokiej oceny ratingowej, bo to daje nam realne możliwości, by realizować te założenia – mówi Danuta Lange, skarbnik miasta Katowice.

Pobierz „Budżet w pigułce”: 2021_Budzet_Miasta_Katowice_w_pigulce.pdf

Źródło: UM Katowice

Na czwartkowej (17 grudnia) sesji Rady Miasta Tychy jednogłośnie została przyjęta uchwała budżetowa na 2021 rok.

Niższe dochody gminy, trudna sytuacja gospodarcza spowodowana pandemią COVID-19, kolejne zmiany w prawie – to wszystko odbiło się na kondycji finansowej samorządów i sprawiło, że konstrukcja budżetu miasta na 2021 rok oraz prognozy finansowej na lata 2021 – 2031, była bardzo dużym wyzwaniem. Na dzisiejszej (17 grudnia) sesji Rady Miasta Tychy jednogłośnie została przyjęta uchwała budżetowa na 2021 rok.

– Dziękuję radnym wszystkich opcji politycznych za to, że w sprawach ważnych dla miasta i mieszkańców Tychów potrafią mówić jednym głosem. Każdy ma prawo mieć własne poglądy, w naszym mieście jest miejsce dla wszystkich, ale w sprawach zasadniczych potrafimy się zjednoczyć – za to bardzo dziękuję – tymi słowami zwrócił się prezydent Andrzej Dziuba do radnych tuż po głosowaniu.    

Prezydent podziękował także współpracownikom, którzy przez ostatnie miesiące pracowali nad opracowaniem budżetu na przyszły rok.

– To był trudny rok. Niższe dochody gminy, trudna sytuacja gospodarcza spowodowana pandemią COVID-19 i kolejne zmiany w prawie sprawiły, że konstrukcja budżetu miasta na rozpoczynający się rok oraz prognozy finansowej na lata 2021 – 2031, była bardzo dużym wyzwaniem. Mimo to budżet na 2021 rok w naszym mieście jest naprawdę dobrym budżetem. Dziękuję wszystkim, którzy byli zaangażowani w jego przygotowanie – mówił prezydent Dziuba.    

Wcześniej w kilkunastominutowym wystąpieniu omówił sytuację budżetową i plany miasta na kolejne lata.

– Podwyższenie płacy minimalnej do 2.800 zł brutto, podwyżki dla nauczycieli (nie rekompensowane w pełni przez subwencję oświatową), oraz zmiany w PIT przełożyły się na możliwości inwestycyjne miasta,  a zaplanowanie na rok 2021 i lata następne dużej części inwestycji było możliwe w głównej mierze dzięki pozyskanym środkom zewnętrznym (zarówno zwrotnym jak i bezzwrotnym) – podkreślał   Andrzej Dziuba.

Złagodzeniem tej sytuacji było przyznanie miastu 25 mln zł ze środków Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych pochodzących z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Środki te przeznaczono na dofinansowanie w latach 2020-2021 realizacji 4 zadań inwestycyjnych: budowy stadionu lekkoatletycznego, budowy ul. Morelowej, rozbudowy ul. Dzwonkowej i ITS-u.

Dochody w 2021 roku: 997 mln zł

Na przestrzeni lat 2017 – 2021  dochody ogółem rosną o 264 mln zł, tj. o 36%. Dynamika wzrostu roku 2021 do roku 2020 jest jednak zdecydowanie niższa niż w latach ubiegłych i wynosi zaledwie 1,7% co daje kwotę 16 mln zł.

– Ten stosunkowo niewielki wzrost wynika z otrzymania w tym roku kwoty 31 mln zł z tytułu jednorazowych wpływów na zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczanie COVID-19, m.in. z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych, z dotacji z budżetu państwa i od Górnośląsko – Zagłębiowskiej Metropolii. Po wyeliminowaniu tych wpływów dochody w 2021r. rosną w stosunku do roku 2020 o 5% – zauważa Andrzej Dziuba – Prezydent Tychów.

Wzrost ten wynika przede wszystkim ze zwiększenia wpływu środków unijnych. Ich wzrost w 2021r. o 63 mln zł w stosunku do roku bieżącego wynika głównie z planowanych do otrzymania środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na realizację planowanych inwestycji, przede wszystkim ITS-u.

Ponadto o 5 mln zł zwiększają się dochody z tytułu subwencji z budżetu państwa. Subwencja oświatowa rośnie rok do roku o ponad 8 mln zł, natomiast w roku 2021 brakuje subwencji na wydatki inwestycyjne, w odróżnieniu od roku bieżącego, w którym Tychy otrzymały prawie 4 mln zł na modernizację wiaduktu przy ul. Grota Roweckiego.

– Dynamika wzrostu dochodów własnych w ostatnich latach jest dużo niższa niż dynamika dochodów ogółem. W roku  bieżącym i przyszłym widać wyraźnie spadek dochodów własnych w ujęciu rok do roku. W efekcie na przestrzeni 5 lat udział dochodów własnych w dochodach ogółem zmniejszył się z 56% do 47%. To obrazuje wyraźnie, że z roku na rok dochody jednostek samorządu terytorialnego są coraz bardziej uzależnione od transferów dotacyjnych i subwencyjnych – mówi Urszula Dryka – Skarbnik Miasta Tychy.

Spadek dochodów własnych miasta w latach 2020 i 2021 wynika przede wszystkim z niższych wpływów z udziału miasta w podatkach dochodowych od osób fizycznych i prawnych.

Udział w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) i prawnych (CIT)

W latach 2020 i 2021 łączne wpływy z tytułu udziału w PIT i CIT po raz pierwszy od 2009 roku są niższe niż w roku poprzednim. Spadek ten jest efektem zarówno zmian przepisów prawnych (m.in. obniżające stawkę podatkową z 18 do 17 procent, zwiększające kwotę uzyskania przychodów czy zwalniające z podatku dochodowego osoby poniżej 26 roku życia), jak i epidemii COVID-19.

Na skutek tych zmian oraz lockdownu gospodarczego prognozowany spadek dochodów z tego tytułu w stosunku do roku ubiegłego wynosi ponad 6 mln zł.

Z kolei dochody z tytułu udziału w podatku od osób prawnych (CIT) w 2021r będą niższe w stosunku do roku 2020 o 4 mln zł, tj. o 16%. Przyczyną tego oprócz spadku rentowności przedsiębiorstw na skutek epidemii koronawirusa jest wprowadzony od 1 stycznia przyszłego roku tzw. „estoński CIT”. Polega on na tym, że firma nie płaci podatku tak długo, jak spełnia określone warunki, czyli np. inwestuje zyski. Podatek pojawia się dopiero w momencie wypłaty zysku udziałowcom (akcjonariuszom). Kolejna zmiana wprowadzona od przyszłego roku to podwyższenie z 1,2 mln euro do 2 mln euro limitu przychodów uprawniających podatników do stosowania obniżonej (9 procentowej zamiast 19 procentowej) stawki podatku CIT.

Dochody z podatków i opłat na 2021r. zaplanowano na poziomie 198 mln zł. To wzrost o prawie 6%, co jest głównie efektem podwyższenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi w sposób selektywny dla nieruchomości zamieszkałych z 15 zł na 26 zł. Z kolei stawki podatku od nieruchomości pozostały na niezmienionym poziomie.

Wydatki w 2021 roku: 1.117 mln złotych

Na wydatki miasta przeznacza się kwotę 1.117 mln zł, z czego na wydatki bieżące 826 mln zł tj. 74% budżetu, a na wydatki majątkowe 291 mln zł tj. 26%.

Na przestrzeni ostatnich lat widać wyraźny spadek nadwyżki operacyjnej (różnica między dochodami, a wydatkami bieżącymi).

– W roku 2017 wyniosła ona 97 mln zł, a planowana na rok 2021 – zaledwie 15 mln zł. Jest to skutek większej dynamiki wzrostu wydatków nad dochodami, co wynika przede wszystkim z ograniczenia dochodów własnych z tytułu PIT i CIT. Jest to zjawisko o tyle niepokojące, że to właśnie poziom nadwyżki operacyjnej stanowi o potencjale inwestycyjnym samorządu oraz o możliwości regulowania przez samorząd zobowiązań dłużnych wynikających z zaciągniętych pożyczek i kredytów – mówi Andrzej Dziuba – prezydent Tychów.

OŚWIATA I WYCHOWANIE

Największy udział w wydatkach bieżących stanowią środki przeznaczone na oświatę i wychowanie. W przyszłym roku na zadania własne oświaty (bez remontów i projektów unijnych) gmina przeznaczy 303 mln zł  (12 mln zł więcej niż w roku bieżącym).

Wysokość przyznanej subwencji oświatowej oraz dotacji z budżetu państwa na wychowanie przedszkolne wynosi 182 mln zł tj. (8 mln zł więcej niż obecnie). Wzrost wydatków bieżących jest wyższy niż wzrost środków otrzymywanych z budżetu państwa, a różnica miedzy tymi dwoma wartościami stale się powiększa. Łączna dopłata miasta do funkcjonowania oświaty wzrosła na przestrzeni ostatnich 5 lat z 68 mln zł w roku 2017 do 121 mln zł w roku 2021. Subwencja oświatowa i dotacje z budżetu państwa nie pokrywają nawet kosztów osobowych (np. w 2017 r. koszty osobowe przewyższały środki z budżetu państwa o 13 mln zł, a w 2021 r. różnica ta wyniesie już 34 mln zł).

Na dotacje dla niepublicznych placówek w 2021 r. zabezpieczono środki w wysokości 58 mln zł (o prawie 3 mln zł więcej niż w 2020 roku). Na przestrzeni ostatnich 5 lat środki na dotacje dla podmiotów niepublicznych wzrosły niemal dwukrotnie (z poziomu 30 mln zł w 2017 r. do 58 mln zł w roku przyszłym).

REMONTY

Łączna wartość remontów zaplanowanych w budżecie 2021 r. wynosi 20 mln zł i obejmuje głównie: remonty dróg – 10 mln zł, remonty placówek oświatowych – 3 mln zł, remonty komunalnych zasobów mieszkaniowych realizowane przez MZBM – 2 mln zł.

Pula środków na remonty zostanie uzupełniona w trakcie roku po rozstrzygnięciu przetargów i zwolnieniu części środków na innych zadaniach.

INWESTYCJE

Na wydatki majątkowe gmina przeznaczy w przyszłym roku 291 mln zł, z tego 274 mln zł na przedsięwzięcia ujęte w Wieloletniej Prognozie Finansowej. Na pozostałe wydatki majątkowe, czyli te o charakterze rocznym, wyasygnowano kwotę 17 mln zł. W ramach tych środków zaplanowano m.in.: rozbudowę ul. Obywatelskiej od ul. Mikołowskiej do ul. Browarowej – 3 mln zł, rozbudowę ul. Jaroszowickiej na odcinku od ul. Wspólnej (do rozwidlenia w rejonie posesji nr 192) – 3 mln zł, przebudowę ul. Einsteina na odcinku od ul. Elfów do ul. Grota Roweckiego – 1 mln zł, opracowanie projektów 8 nowych dróg- 1 mln zł, realizację 25 zadań inwestycyjnych w ramach „Budżetu Obywatelskiego” – 3 mln zł, wykupy gruntów i zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych – 4 mln zł.

Największe inwestycje drogowe do realizacji w najbliższych latach to:

• Inteligentny System Zarządzania i Sterowania Ruchem – 121 mln zł – zadanie rozpoczęto w 2019 roku, główne roboty zaplanowano na rok 2021. Całkowity koszt zadania planowany jest na ponad 124 mln zł, z czego 85 mln zł pochodzić będzie ze środków unijnych tj. z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego a kolejne prawie 13 mln zł ze środków Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. System znacząco usprawni komunikację w mieście, poprawi bezpieczeństwo, a także stworzy możliwość bezpośredniego sterowania ruchem. Będzie działał w oparciu o ogromną ilość danych pozyskiwanych z czujników i urządzeń zainstalowanych w rejonie skrzyżowań z sygnalizacją świetlną, głównych ciągów komunikacyjnych, miejsc parkingowych, a także w autobusach komunikacji miejskiej.
• Budowa centrum przesiadkowego u zbiegu ulic Wyszyńskiego i Edukacji – 15 mln zł . Zadanie planowane do realizacji w latach 2021-2022. Przy Szpitalu Wojewódzkim powstanie wielopoziomowy parking Park&Ride ze 117 miejscami postojowymi dla samochodów osobowych, 48 miejscami dla rowerów oraz 22 dla motocykli. W ramach zadania przebudowane zostaną istniejące ciągi piesze, wybudowane zostaną nowe chodniki i ścieżki rowerowe oraz wymienione zostaną dwie wiaty przystankowe po obu stronach ul. Wyszyńskiego.  Całkowita wartość zadania to 15 mln zł, z czego 11,5 mln zł pochodzić będzie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
• Budowa połączenia drogowego ul. Goździków z ul. Oświęcimską – zadanie planowane do realizacji w latach 2021-2022. Łączne środki zabezpieczone w tych latach to ponad 15 mln zł plus wartość odszkodowań za przejęte grunty wynosząca 5 mln zł. Zakres zadania obejmuje budowę drogi o długości ok. 1,2 km, chodników, ścieżek rowerowych, zjazdów, zatok autobusowych, kanalizacji deszczowej i oświetlenia.

Oprócz tego zaplanowano budowę ulic Piaskowej i Palmowej (realizację zaplanowano na lata 2022-2023 – łączny koszt to 16 mln zł, w przyszłym roku zaplanowano uregulowanie spraw terenowo-prawnych ul. Piaskowej – na ten cel zabezpieczono 100 tys. zł), przebudowę wiaduktu w ciągu ul. Grota Roweckiego nad torami PKP wraz z budową kładki pieszo-rowerowej (na oba te zadania w latach 2021-2022 przeznaczono prawie 10 mln zł, z czego 4 mln zł pochodzić będzie z subwencji z budżetu państwa. Umowa z wykonawcami ma być podpisana do końca bieżącego roku), oraz budowę połączenia ul. Szojdy i ul. Towarowej w rejonie Centrum Handlowego – realizacja tego zadania nastąpi w latach 2021-2022. Łączny koszt (razem z odszkodowaniami  za nieruchomości przejęte pod budowę drogi) wynosi 9 mln zł.

Kolejną pod względem wysokości nakładów grupę wydatków inwestycyjnych stanowią inwestycje oświetleniowe. Największa część zaplanowanych środków – 37 mln zł – dotyczy zadania pn. „Modernizacja systemu oświetlenia w mieście Tychy”. Obejmuje ono swym zakresem 4 wyodrębnione obszary miasta i realizowane będzie w latach 2021-2022. Zakres zadania obejmuje wymianę 2.570 słupów i 4.571 opraw oraz zabudowę 67 szaf z systemem sterowania i wymianę okablowania. Łączny koszt zadania wynosi 39 mln zł, z czego dofinansowanie pozyskane ze środków unijnych to 21 mln zł.

Wśród głównych inwestycji oświatowych, znalazły się :

• termomodernizacje 4 szkół podstawowych tj. SP nr 5, 7, 11 i 17. Realizacja zadań – planowana na 2021r. – pochłonie 16 mln zł, z czego 8 mln zł pochodzić będzie z dofinansowania pozyskanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
• termomodernizacja i rozbudowa Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 3 przy ul. Cmentarnej. Realizacja planowana jest w latach 2021-2022. Łączny koszt zadania wynosi 7,5 mln zł. Część prac sfinansowana zostanie ze środków pochodzących z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych (w ostatnich dniach otrzymaliśmy informację o otrzymaniu dofinansowania zadania. Środki z Funduszu w wysokości 5 mln zł zostaną wprowadzone do budżetu miasta na początku przyszłego roku).
• rozbudowa Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego(OREW) przy al. Niepodległości. Realizacja planowana jest w latach 2021-2022. Łączny koszt zadania finansowanego w całości ze środków własnych miasta wynosi 7 mln zł.

26 milionów złotych zostanie przeznaczonych na inwestycje w ochronę powietrza atmosferycznego. Dotyczą one dotacji dla mieszkańców miasta w ramach zadań pn.: 

• „Odnawialne źródła energii szansą na poprawę jakości powietrza w Tychach” – kwota prawie 23 mln zł, z czego 20 mln zł stanowi dofinansowanie unijne. W ramach projektu planowany jest zakup i montaż 960 sztuk instalacji Odnawialnych Źródeł Energii (OZE).
• „Program ograniczenia niskiej emisji dla miasta Tychy – etap V” – tu kontynuowane będą roboty związane z wymianą pieców oraz docieplenia budynków jednorodzinnych. Koszt na rok 2021 to ponad 3 mln zł.

Epidemia COVID-19 oraz zmiany w prawie spowodowały spadek dochodów bieżących miasta, natomiast wzrost wydatków bieżących wywołany głównie inflacją i wzrostem pensji minimalnej wpłynął na znaczny spadek nadwyżki operacyjnej miasta. W latach 2017 – 2019 była ona na poziomie 90 – 100 mln zł, natomiast w latach 2020 – 2021 jest planowana w wysokości odpowiednio 34 i 15 mln zł.

Zarówno projekt budżetu, jak i projekt Wieloletniej Prognozy Finansowej miasta otrzymały pozytywne opinie Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach.

Załączniki

• Prezentacja – Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Tychy na lata 2021-2031 oraz Budżet miasta Tychy na 2021 r.

Źródło: UM Tychy

Bezpieczeństwo transportu zbiorowego, nasze codzienne wybory mobilnościowe, dbałość o czyste powietrze oraz przepis na Metropolię przyjazną pokoleniom – takie tematy znalazły się w drugim numerze magazynu „W Metropolii”. Zapraszamy do lektury!

W grudniowo-styczniowym numerze naszego magazynu piszemy, jakie działania wdraża Zarząd Transportu Metropolitalnego, aby zapewnić bezpieczeństwo swoim podróżnym w czasie pandemii. Przeczytacie także o tym, co determinuje nasze codzienne podróże i w jaki sposób możemy poprawiać naszą mobilność.

Tematem numeru jest problematyka niskiej emisji i sposoby jej zwalczania. Co robi Metropolia, aby mieszkańcy mogli oddychać czystym powietrzem? Co sami możemy zrobić, aby ograniczyć smog?

Poznacie również przepis na Metropolię przyjazną pokoleniom. Dowiecie się, jakie projekty realizujemy zarówno z myślą o młodzieży, jak i o seniorach.

Celem magazynu „W Metropolii” jest informowanie o naszych działaniach, wizji rozwoju i zamierzeniach. Przekaz kierowany jest do szerokiej grupy mieszkańców – także tych, którzy nie znajdują się w kręgu odbiorców informacji przekazywanych za pośrednictwem mediów społecznościowych.

Magazyn w wersji drukowanej ukazuje się w formie insertu w dwóch gazetach regionalnych – „Dzienniku Zachodnim” i „Gazecie Wyborczej”. Ponadto część nakładu przeznaczona jest do kolportażu prowadzonego bezpośrednio przez gminy wchodzące w skład Metropolii. Magazyn w wersji cyfrowej można pobrać poniżej:

Pierwszy numer dostępny jest TUTAJ.

W piątek (18 grudnia) podczas XXX sesji Zgromadzenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii została podjęta uchwała w sprawie wyboru nowego wiceprzewodniczącego zarządu GZM. Został nim Henryk Borczyk, który zastąpił rezygnującego z tego stanowiska Grzegorza Podlewskiego, odpowiedzialnego za realizację zadań związanych z rozwojem społeczno-gospodarczym i współpracą.

Henryk Borczyk jest tyszaninem, ukończył krakowską AGH. Posiada wieloletnie doświadczenia kierownicze oraz samorządowe. Wcześniej pracował m.in. jako zastępcą prezydenta Miasta Tychy (2000-2010), gdzie nadzorował obszar inwestycji, usług komunalnych i ochrony środowiska. Był odpowiedzialny za stworzenie i wdrożenie pierwszego w kraju Programu Ograniczenia Niskiej Emisji. Kierował także miejskimi spółkami Agencją Promocji i Rozwoju Gospodarczego oraz tyskim TBS-em.

W latach 2010-2015 był prezesem Tauron Ciepło, a następnie wiceprezesem zarządu ds. korporacji grupy Tauron Polska Energia S.A., odpowiedzialnym za zamówienia strategiczne i konsolidowane. Pełnił również szereg funkcji społecznych jak Wiceprezes Stowarzyszenia Gmin Energie Cities, ekspert Parlamentarnej Komisji Ochrony Środowiska czy członek Regionalnej Rady ds. Energii przy Śląskim Związku Gmin i Powiatów.

Europejskie metropolie wystosowały wspólne stanowisko wypracowane w ramach European Metropolitan Authorities (EMA), na temat roli obszarów metropolitarnych w planowaniu i wdrażaniu Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Stanowisko, które przesłano w środę (16 grudnia) do instytucji europejskich, wnosi o przyznanie większej roli obszarom metropolitalnym w naprawianiu szkód gospodarczych i społecznych, wyrządzonych pandemią koronawirusa.

Stanowisko, nad którym Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia pracowała w ramach grupy zadaniowej tworzącej ten dokument, ma na celu zaprezentowanie, w jaki sposób obszary metropolitalne mogą przyczyniać się do planowania i wdrażania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility Fund – RRF), tak aby jego efekty były pozytywne dla ich mieszkańców, przedsiębiorców oraz innych podmiotów.

– Dokument zwraca uwagę, że Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności to silne finansowo i bardzo ambitne narzędzie ukierunkowane na transformację, w którym Europejski Zielony Ład, obok transformacji cyfrowej i energetycznej, jest „motorem” rozwoju Unii Europejskiej – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM.

– Rozmowy o planowaniu oraz wdrażaniu instrumentu z pominięciem obszarów metropolitalnych mogą prowadzić do odciągnięcia środków od naprawdę wartościowych projektów, dających największe efekty synergii, których realizacja mogłaby być odpowiedzią na większość dzisiejszych problemów wywołanych pandemią – dodaje przewodniczący Karolczak. 

Stanowisko europejskich metropolii ujmuje takie aspekty, jak konieczność zapewnienia bezpiecznego transportu publicznego i nowej mobilności, gospodarowanie odpadami, mieszkalnictwo, wsparcie dla MŚP oraz innych usług w całym obszarze rynku pracy, zgodnie ze zmieniającymi się potrzebami ludności, w nowych okolicznościach wywołanych przez COVID-19. Dokument nawołuje do przyznania większej roli obszarom metropolitalnym w planowaniu i wdrażaniu Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Realizacja projektów w ramach Instrumentu w skali lokalnej i metropolitalnej to także doskonały sposób na pokazanie wsparcia Unii Europejskiej obywatelom oraz podmiotom gospodarczym i społecznym, które odczuwają skutki pandemii koronawirusa.

Stanowisko zostało wypracowane przez grupę zadaniową sieci EMA, składającą się oprócz GZM z obszarów metropolitalnych Barcelony, Helsinek, Mediolanu, Turynu, Lizbony, Bratysławy, Budapesztu, Krakowa i Warszawy. Dokument został przygotowany przez Ivána Tosicsa z Metropolitalnego Instytutu Badawczego w Budapeszcie. W imieniu całej sieci EMA został przesłany przez jej sekretariat (Obszar Metropolitalny Barcelony) do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, komisarzy unijnych, sekretarza Komisji Europejskiej, przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, przewodniczącego i wiceprzewodniczącej Parlamentu Europejskiego, europosłów i sprawozdawców, a także przedstawicieli Europejskiego Komitetu Regionów.

Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności powstał po to, aby pomóc w naprawieniu szkód gospodarczych i społecznych, jakie wyrządziła pandemia koronawirusa. Dzięki niemu Europa będzie bardziej przyjazna dla środowiska, bardziej cyfrowa i odporniejsza na kryzysy.

European Metropolitan Authorities (EMA) to dobrowolna sieć łącząca ponad czterdzieści europejskich miast i obszarów metropolitalnych, zamieszkiwanych przez ponad 75 mln mieszkańców. Głównym celem EMA jest stworzenie przestrzeni do dyskusji nad wyzwaniami europejskiego zarządzania metropolią i zdefiniowanie podstaw współpracy między głównymi metropoliami Europy. GZM aktywnie uczestniczy w pracach EMA od 2018 r.

W tym roku z inicjatywy GZM we współpracy z EMA zostały m.in. zorganizowane trzy Europejskie Webinaria Metropolitalne, o których szerzej pisaliśmy poniżej:

Jak koronawirus uderzył w europejskie metropolie? Co zrobić, aby odrodziły się po epidemii?

Metropolie w czasach pandemii. Wspólne problemy i sposoby wyjścia z kryzysu

Koronawirus i transport publiczny w europejskich metropoliach. Jakie wywołał skutki?

W Gliwicach robi się coraz bardziej zielono. Tylko w tym roku na terenie miasta nasadzono ponad 52 tys. roślin. Niektóre z nich mogliśmy już podziwiać w pełnej krasie, pozostałe zakwitną wiosną upiększając parki, skwery, pasy drogowe i podwórka gliwickich dzielnic.

Od początku roku na terenie miasta pracownicy Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych i Zarządu Dróg Miejskich nasadzili 52 025 roślin: 3 147 drzew, 24 283 krzewy, 24 595 bylin. Rośliny ozdobiły skwery, parki, zieleńce, teren giełdy samochodowej, a także pasy i skarpy drogowe.

W parku Chrobrego nasadzono przyciągające uwagę albicje biało-różowe, które naturalnie występują w południowej i wschodniej Azji. Nazwa gatunkowa pochodzi z języka perskiego i znaczy „jedwabny kwiat”. W parku możemy też podziwiać dawidie chińskie, które z powodu efektownych, białych podsadek bywają nazywane drzewem chusteczkowym.

Spacerowicze parku Chopina mogą przechadzać się między surmią bignoniową o szerokiej koronie, świerkiem kaukaskim orientalnym i jednym z najpiękniejszych drzew ogrodowych – judaszowcem kanadyjskim, który wiosną zakwita tysiącami drobnych, różowych kwiatów.

W tym roku posadzono też m.in. klony przy ul. Toszeckiej i Wielickiej, głogi przy ul. Zabrskiej i Hoblera. Z kolei glediczje trójcierniowe znalazły swoje miejsce przy ul. Zimnej Wody i ul. Konarskiego. Ponadto w ciągu ul. Konarskiego nasadzono ponad tysiąc bylin i traw, m. in. rudbekie, jeżówki (łacińska nazwa Echinacea) oraz miskanty i trzcinniki. Bardzo odporne na warunki miejskie lipy srebrzyste nasadzono przy ul. Akademickiej. W trakcie wykonywania nasadzeń nie zapomniano również o Sosnicy, gdzie na ul. Odrowążów stworzono szpalery z grabu pospolitego. Zdecydowano również o wymianie nasadzeń w ciągu ul. Kłodnickiej i Młyńskiej. Usunięto porażane notorycznie przez szkodniki surmie, a w ich miejsce wsadzono bardzo odporne głogi o kolumnowych koronach.

– Głogi obficie kwitną wiosną, a jesienią liście przebarwiają się na żółto. Wyższe korony głogów będą dawały więcej cienia, co z pewnością przyczyni się do ograniczenia nagrzewania powierzchni betonowych i asfaltowych, szczególnie w miesiącach letnich i okresach suszy – mówi Jadwiga Jagiełło-Stiborska, rzecznik prasowy Zarządu Dróg Miejskich w Gliwicach.

Na węźle DK88 z ul. Tarnogórską rozpoczęto tworzenie zielonych ekranów składających się z drzew i krzewów. Do tej pory w tej lokalizacji po południowej stronie DK88 nasadzono 134 lipy srebrzyste, które zostaną podsadzone 400 krzewami derenia białego. Po stronie północnej (przy ścieżce rowerowej wybudowane w ramach Gliwickiego Budżetu Obywatelskiego) nasadzono 345 sztuk grabu o kolumnowych koronach, z kolei pasy rozdzielające ścieżkę od chodnika oraz barierki obsadzono krzewami (tawuły i jałowce) i pnączami (winobluszcze). W innym miejscu, w ciągu DK88, tj. przy węźle z ul. Portową nasadzono platany. Nasadzenia mające charakter uzupełnień istniejących szpalerów wykonano przy ul. Chopina (klony polne) oraz  przy ul. Opawskiej (czeremchy wirginijskie).

Często z powodu znajdujących się w obrębie pasa drogowego sieci (m.in. gazociągi, ciepłociągi czy kanalizacja) nie jest możliwe nasadzanie drzew, nawet w miejscach po wyciętych wcześniej. Dlatego w zakończonym sezonie wegetacyjnym nasadzono szereg krzewów, bylin oraz traw ozdobnych. Tak było na Koperniku, gdzie nasadzono  5 tysięcy bylin, m. in. proso rózgowate i bodziszki. Na ul. Berbeckiego i ul. Wybrzeże Wojska Polskiego nasadzono z kolei trzcinniki, szałwie omszone i jeżówki. Nowe rośliny mogą także obserwować przechodnie m.in. przy ul. Partyzantów, Pionierów, Myśliwskiej, Konarskiego, Tarnogórskiej, Perseusza, Bereniki, Kopernika, Wielkiej Niedźwiedzicy, Panewnickiej, Pszczyńskiej  i Portowej oraz na alei Sikornik.

Przy obwodnicy zachodniej nasadzono szpalery około 500 drzew, m.in. klonów, olszy, jesionów, wierzb i lip. W pasie drogowym przy ul. Daszyńskiego, Rolników i Piastowskiej nasadzono tysiące róż i irg, a przy ul. Dworcowej sosny i lilaki. W ścisłym centrum Miasta swoje miejsca znalazły jaśminowce i hortensje. Nowa zieleń ozdobiła też ulice: Młyńską i Dolnych Wałów, Jana Pawła II i Górnych Wałów i Wyszyńskiego.  

W planach na przyszły rok są kolejne nasadzenia, m.in. na ul. Zabrskiej wiosną zostanie posadzonych ponad 1500 krzewów: tawuła japońska, irga, berberysy i pęcherznica kalinolistna. Wiosną przyszłego roku przy ul. Konarskiego pojawią się jeszcze m.in. trzmieliny, kosodrzewina i berberysy. Na Sikorniku pięciornika krzewiastego zastąpi z kolei kompozycja tawuły japońskiej i miskanta chińskiego. W planach jest też posadzenie 49 lip drobnolistnych wzdłuż ul. Jedności oraz 19 klonów polnych na ul. Młodzieżowej.

W trosce o bezpieczeństwo niektóre drzewa, ze względu na stan degeneracji lub obumarcie (w tym drzewa złamane i wywrócone przez wichury), trzeba było wyciąć. W tym roku z terenów zarządzanych przez MZUK i ZDM usunięto 851 drzew. W zamian na terenie miasta nasadzono 3 147 nowych drzew, w tym w pasach drogowych 2070 sztuk. (mf)

Źródło: UM Gliwice

W Katowicach trwają kompleksowe termomodernizacje. W 2021 roku miasto planuje wydać ponad 34 mln na termomodernizacje budynków mieszkalnych. Podsumowano także 2020 rok – tym roku Katowice realizowały inwestycje o wartości blisko 66 mln zł, z czego termomodernizacje w samych budynkach użyteczności publicznej o łącznej wartości ponad 59 mln złotych.

–  Katowice są liderem w województwie śląskim jeśli chodzi o realizację projektów, których celem jest poprawienie jakości powietrza. Tylko w tym roku dofinansowaliśmy wymianę około 1500 piecy, a w ramach termomodernizacji zlikwidowaliśmy ponad 100 urządzeń opalanych węglem. Jako miasto dofinansowujemy wymianę starych systemów grzewczych na nowe i ekologiczne, zwiększyliśmy dopłaty na zakup opału dla osób, które z powodu sytuacji finansowej mają z tym problemy, a także realizujemy liczne projekty związane z termomodernizacją budynków w Katowicach. Z jednej strony inwestujemy w budynki użyteczności publicznej, jak szkoły, przedszkola, biblioteki, a z drugiej remontujemy budynki mieszkalne. Tylko w tym roku na ten cel przeznaczyliśmy blisko 66 mln zł – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Termomodernizacje budynków mieszkalnych

Niedawno zakończyła się termomodernizacja budynku przy ulicy Bednorza 14 w Katowicach – Szopienicach. Prace objęły także likwidację starych kotłów i przyłączenie do sieci centralnego ogrzewania, co wpisuje się w działania zwalczające niską emisją w mieście. Inwestycja była możliwa dzięki wsparciu ze środków unijnych. W grudniu zakończyły się też prace przy ul. dr Stanisława Olchawy 3-5, które objęły m. in. ocieplenie ścian zewnętrznych budynku oraz stropodachu, wymianę okien i drzwi wejściowych, likwidację istniejących instalacji grzewczych mieszkaniowych, likwidację lokalnych źródeł ciepła (pieców ceramicznych, kotłów węglowych i gazowych), podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej, budowę instalacji centralnego ogrzewania oraz instalacji centralnej ciepłej wody użytkowej, a także budowę instalacji solarnej. Łączna wartość tych prac to 1,6 mln zł. W trakcie są kompleksowe termomodernizacje wielorodzinnych budynków mieszkalnych przy przy ul.Wolnego 8 oraz przy ul. Zamenhofa 36-38, 36a-38a, 36b-38b o łącznej wartości ponad 5 mln złotych. Planowany koniec prac w tych budynkach to kwiecień przyszłego roku.

– Termomodernizacja budynków w Katowicach to działanie długofalowe. Oprócz działań będących w trakcie realizacji, mamy już także konkretne plany związane w inwestycjami na przyszły rok. Obejmą one zarówno termomodernizację budynków mieszkalnych, jak również ich przyłączenia do sieci centralnego ogrzewania, modernizacje w oparciu o program ograniczenia niskiej emisji czy kompleksowe remonty. W sumie jest to ponad 30 inwestycji o łącznej wartości przekraczającej 34 mln złotych – mówi Marcin Gawlik, dyrektor KZGM Katowice.

Inwestycje obejmą budynki mieszkalne m.in. w Śródmieściu, Burowcu, Szopienicach, Kostuchnie, przy ulicach Bednorza 22, Boya-Żeleńskiego 94, Przedwiośnia 2a,  Gliwickiej 13, 13a,  Plebiscytowej 37,37a, Kochanowskiego 14,14a, Św. Jana 14, Słowackiego 11 czy Korfantego 84.

Prace termomodernizacyjne przekładają się na jakość powietrza w Katowicach, ale mają także walor estetyczny. W ramach inwestycji odnawiane są elewacje budynków, co poprawia jakość przestrzeni publicznej w mieście.

Termomodernizacje budynków użyteczności publicznej

Tylko w tym roku zakończyła się termomodernizacja 25 budynków użyteczności publicznej, w tym szkół, przedszkoli i żłobków miejskich m.in. w Śródmieściu, Ligocie, Ochojcu czy na osiedlach  Paderewskiego i Tysiąclecia. Łączna wartość tych wszystkich prac to ponad 59 mln złotych.

Kolejne inwestycje są w trakcie, a jeszcze w tym roku zakończy się termomodernizacja Zespołu Szkolno-Przedszkolnego dla Dzieci Niesłyszących i Słabo Słyszących przy ul. Grażyńskiego 17. Jej koszt to ponad 3,5 mln złotych.

W planach są kolejne termomodernizacje placówek oświatowych, które obejmą m.in. Śródmieście, Ligotę, Panewniki, Murcki, Dąb, Ochojec czy Piotrowice.

Przypomnijmy, że w Katowicach prowadzone są różne projekty termomodernizacji aż 44 budynków użyteczności publicznej, wśród których są między innymi szkoły podstawowe, żłobki czy MOPS. Wartość tych projektów to ponad 100 mln złotych. Głównym celem tych prac jest ograniczanie zużycia energii – zarówno cieplnej, jak i elektrycznej. Oszczędność energetyczna przekłada się również na ograniczenie emisji spalin. Prowadzone prace wpływają także na estetykę budynków ze względu na wykonanie nowych elewacji.

TERMOMODERNIZACJE W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ ZAKOŃCZONE DO 2020 r.

TERMOMODERNIZACJE W BUDYNKACH MIESZKALNYCH ZAKOŃCZONE W 2020 r.

TERMOMODERNIZACJE W BUDYNKACH MIESZKALNYCH PLANOWANE NA 2021 r.

Źródło: UM Katowice

Renowacja budynku MDK nr 1 to kolejna kluczowa dla miasta inwestycja. Do tej pory zostały wykonane prace projektowe, trwają roboty budowlane w budynku, które przywrócą dawny blask temu pięknemu obiektowi w centrum miasta – mówi Michał Bieda, zastępca prezydenta Bytomia.

Prace budowlane realizuje w Młodzieżowym Domu Kultury nr 1 wyłoniona w przetargu firma „DeS” z Krakowa, czyli ta sama, która prowadziła remont oficyny pałacu Tiele-Wincklerów w Miechowicach. Inwestycja mająca na celu modernizację MDK nr 1 przy ul. Powstańców Warszawskich 12 realizowana jest dzięki pozyskaniu środków z Unii Europejskiej, a jej całkowita wartość wyniesie 8,8 mln zł, z czego 4 mln zł to dofinansowanie z UE, prawie 500 tys. zł z budżetu państwa, zaś 4,3 mln zł to wkład własny gminy, z czego aż 4 mln zł mają stanowić wydatki niekwalifikowane.

Zakres przewidzianych prac
Pochodzący z 1906 roku budynek Młodzieżowego Domu Kultury nr 1 przejdzie modernizację zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Oczyszczona zostanie piaskowa elewacja, tynk od podwórza naprawiony, zaś cegły pokryte glazurą odrestaurowane. W ramach termomodernizacji w obiekcie wymieniona zostanie część drzwi oraz okien (pozostałe będą odrestaurowane), wyremontowany zostanie także dach. Ponadto budynek zostanie dostosowany dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Warto podkreślić, że renowacja Młodzieżowego Domu Kultury nr 1 realizowana jest w systemie projektuj-buduj. To oznacza, że wykonawca najpierw wykonał projekt, po jego zatwierdzeniu uzyskał niezbędne pozwolenia, przystąpił do realizacji robót budowlanych. Planowany termin oddania inwestycji to czerwiec 2021 roku.

Wykonawcą prac jest firma „DeS” z Krakowa, która odbudowała w latach 2019 – 2020 pałac Tiele-Wincklerów w Miechowicach. Firma od ponad 30 lat specjalizuje się w pracach budowlano-konserwatorskich. Ma na swoim koncie między innymi: remont murów miejskich w Dobczycach, pomieszczeń Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego, elewacji budynku Sądu Rejonowego w Będzinie oraz stajni książęcych w Pszczynie.

Projekt „Renowacja budynku i pomieszczeń Młodzieżowego Domu Kultury Nr 1 w Bytomiu” dofinansowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego). Oś priorytetowa V. Ochrona środowiska i efektywne wykorzystywanie zasobów, Działanie 5.3. Dziedzictwo kulturowe, poddziałanie 5.3.2. Dziedzictwo kulturowe – OSI.

Źródło: UM Bytom

Od 31 grudnia każdy, kto będzie chciał latać dronem o masie powyżej 250 g lub dronem posiadającym kamerę, będzie musiał zarejestrować się, przejść szkolenie i zdać test online. Dotychczasowe krajowe prawo zastąpią nowe przepisy, które jednocześnie wchodzą w życie we wszystkich państwach Unii Europejskiej. W Polsce jest prawie 200 tys. użytkowników dronów, dlatego Urząd Lotnictwa Cywilnego startuje z kampanią informacyjną „Miej drony pod kontrolą”. Kampania skierowana jest przede wszystkim do osób latających hobbystycznie.

„Drony to ważna gałąź gospodarki, która bardzo dynamicznie się rozwija, również w Polsce. Jesteśmy w światowej czołówce państw, które z powodzeniem wdrażają systemy dronowe. Potencjał bezzałogowych statków powietrznych szczególnie widoczny jest w czasie pandemii. Już dzisiaj w Polsce drony są wykorzystywane m.in. w transporcie medycznym i innych ważnych dla gospodarki usługach. Nowe przepisy pozwolą ten rozwój jeszcze przyspieszyć a w efekcie polepszyć jakość życia Polaków” -mówi Marcin Horała – wiceminister Infrastruktury.

Co się zmieni?

Operacje bezzałogowymi statkami powietrznymi będą sklasyfikowane w oparciu o ich stopień ryzyka. Powstaną 3 kategorie lotów: otwarta (operacje o najniższym stopniu ryzyka), szczególna (operacje o średnim ryzyku) oraz certyfikowana (operacje o stopniu ryzyka porównywalnym do lotnictwa załogowego). Każdy, kto będzie chciał latać dronem o masie powyżej 250 g lub dronem posiadającym kamerę, zgodnie z wymaganiami kategorii otwartej, będzie musiał zarejestrować się, przejść szkolenie i test on-line na stronie drony.ulc.gov.pl. Operacje w kategorii otwartej mogą być wykonywane tylko w zasięgu widoczności wzrokowej pilota lub obserwatora do maksymalnej wysokości 120 metrów. Wymagane jest również poszanowanie prywatności innych osób oraz zachowanie bezpiecznej odległość między dronem a innymi osobami, zwierzętami oraz statkami powietrznymi.

„Bezpieczeństwo to nasza wspólna wartość, dlatego cieszę się, że zasady lotów dronami będą takie same w całej Europie. To milowy krok w kierunku podniesienia poziomu bezpieczeństwa w przestrzeni powietrznej oraz ułatwień dla rozwoju tej branży. Polska jako jeden z pierwszych krajów na świecie uregulowała rynek bezzałogowych statków powietrznych. Dzięki znajomości branży i doświadczeniu mogliśmy aktywnie uczestniczyć w tworzeniu wspólnych europejskich przepisów” – mówi Piotr Samson – Prezes Urzędu lotnictwa Cywilnego.

Obowiązkowa rejestracja operatorów dronów, szkolenie i testy na platformie internetowej to tylko niektóre nowości. Użytkowanie dronów ma być teraz łatwiejsze m.in. dzięki digitalizacji większości procesów w urzędzie. Przy tej okazji warto wspomnieć o polskim systemie PansaUTM, przy pomocy którego Polska Agencja Żeglugi Powietrznej koordynuje skomplikowane operacje bezzałogowych statków powietrznych. Jest to obecnie najbardziej zaawansowane narzędzie tego typu na świecie.

„Polska jest krajem o najwyższym poziomie cyfryzacji usług wspierających wykonywanie operacji bezzałogowych statków powietrznych. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej jako pierwsza w Europie uruchomiła operacyjnie system do koordynacji lotów dronów PansaUTM. Pozwala on m.in. na szybką, cyfrową, niewerbalną komunikację pomiędzy kontrolerami ruchu lotniczego a operatorami dronów. Dzięki niemu operatorzy dronów mogą szybko sprawdzić możliwości lotu w danym obszarze, złożyć cyfrowo plan lotu oraz uzyskać zgodę na lot w sytuacji, gdy nie zagraża on bezpieczeństwu samolotów. To ogromny krok w kierunku integracji lotnictwa załogowego i bezzałogowego.” – mówi Janusz Janiszewski Prezes Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.

Nowe przepisy szansą dla polskich przedsiębiorców

Lotnictwo bezzałogowe ma ogromny potencjał. Według szacunków Polskiego Instytutu Ekonomicznego wartość rynku dronów wyniesie do 2026 roku 3,26 mld złotych, ale efekt dla całej gospodarki może wynieść nawet 576 mld złotych. Co więcej, epidemia COVID-19 dała impuls do dalszego rozwoju a drony znalazły wiele nowych zastosowań.

Drony w czasie pandemii wykorzystywane są m.in. do monitoringu miast czy  odkażania przestrzeni publicznej. W Polsce przeprowadzono z powodzeniem pilotażowe loty dronów transportujących testy na Covid-19 pomiędzy warszawskimi szpitalami. Próbne loty odbyły się w Centralnoeuropejskim Demonstratorze Dronów – poligonie do bezpiecznego testowania nowych systemów bezzałogowych.

„Latanie dronem to nie tylko ciekawe hobby ale również niesamowity potencjał biznesowy. W tym roku mijają już dwa lata od powstania Centralnoeuropejskiego Demonstratora Dronów zlokalizowanego na terenie Górnosląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, w którym testowane są m.in. rozwiązania ograniczające ryzyko w operacjach bezzałogowych statków powietrznych zgodnie z nowymi przepisami – mówi przewodniczący Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii Kazimierz Karolczak.

W ramach kampanii Urząd przygotował spot, ulotki oraz plakaty, które będzie można zobaczyć na przystankach autobusowych w Warszawie i Katowicach – miastach, w których odbywa się najwięcej lotów dronami. Istotnym elementem akcji informacyjnej będzie kampania internetowa, która ma trwać około 6 tygodni. Partnerem akcji jest Polska Agencja Żeglugi Powietrznej oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.