Metropolia rozpoczyna proces związany z unowocześnieniem systemu ŚKUP. Jej celem jest to, aby transakcje w nim dokonywane były realizowane w czasie rzeczywistym i z pełnej funkcjonalności można było korzystać bez potrzeby posiadania fizycznej wersji karty. Jednak proces odkartowienia systemu ŚKUP już powoli się rozpoczyna. Metropolia pracuje nad tym, by ułatwić dostęp do swojej autoryzowanej aplikacji sprzedaży biletów Mobilny ŚKUP. Za jej pomocą można kupować zarówno bilety jednorazowe, jak i długookresowe (np. 30-dniowe) bez limitu przejazdów oraz Metrobiliety. Dzięki planowanym zmianom, pasażerowie będą mogli samodzielnie zarejestrować się i wygenerować wirtualną kartę.

System ŚKUP, czyli system poboru opłat za przejazd komunikacją miejską, był projektowany w 2009 roku, by zostać ostatecznie uruchomionym w 2015 roku.

Jego największym ograniczeniem jest to, że działa w trybie offline, a fizyczna wersja karty jest jedynym nośnikiem danych, gdzie zapisywane są posiadane przez pasażerów bilety. Wpływa to na jego funkcjonowanie – wymaga znacznie więcej czasu, aby przetworzyć transakcje zwłaszcza realizowane przez internet za pośrednictwem Portalu Klienta.

W związku z tym, że upłynął okres trwałości tego projektu, który dofinansowywany był z dotacji unijnej, Metropolia chce go unowocześnić, aby dostosować go do aktualnych warunków technologicznych oraz wzrastającej powszechności bezgotówkowych transakcji elektronicznych. W trakcie tych prac oprogramowanie zostanie niemal całkowicie przebudowane, natomiast maksymalnie będą wykorzystane dotychczas używane urządzenia np. kasowniki i biletomaty. Pozwoli to zaoszczędzić kilkadziesiąt milionów złotych, które potrzebne byłyby na ich wymianę.

78 razy więcej możliwości rozwoju nowego systemu niż jego starej wersji

Zmodernizowany system, w przeciwieństwie do swojej starej wersji, będzie oprogramowaniem otwartym z zapewnieniem wsparcia technicznego, umożliwiającym jego dalsze rozwijanie.

Dla porównania – poprzednia umowa na rozwój systemu pozwalała jedynie na wprowadzenia dwóch modyfikacji (np. dodanie nowego rodzaju biletu) w ciągu roku, co przekładało się na 320 roboczogodzin. W nowej umowie wsparcie techniczne zakłada, że tych godzin na rozwój systemu będzie przeznaczonych w ciągu dwóch lat ok. 78 razy więcej.

–  Każdy z nas zdaje sobie sprawę z ograniczeń starej wersji systemu i tego, że trzeba poprawić jej funkcjonowanie – mówi Jacek Brzezinka, członek zarządu GZM, w którym odpowiada za sprawy związane z rozwojem systemów informatycznych.

– Niemniej już od samego początku, w miarę posiadanych możliwości – czyli albo w ramach obowiązującej umowy albo jako dodatkowo zlecenie – wprowadzaliśmy usprawnienia do tego oprogramowania. Chociaż w ten sposób chcieliśmy poprawić jego działanie. Wśród tych zmian to m.in. rozszerzenie systemu o pojazdy dawnego MZK Tychy wraz z zainstalowaniem w nich nowoczesnych kasowników, umożliwiających zakup biletów za pomocą karty zbliżeniowej; wprowadzenie wysyłki zamawianych kart do domu; uruchomienie aplikacji Mobilny ŚKUP oraz przyspieszenie działania komputerów pokładowych, co umożliwia na szybsze uruchomienie kasowników – wylicza.

OdŚKUPienie systemu poprzez otwarcie dostępu do mobilnej aplikacji

Równolegle do prac związanych z unowocześnieniem systemu jako całości, Metropolia rozpoczyna działania związane z otworzeniem dostępu do aplikacji Mobilny ŚKUP tym pasażerom, którzy karty nie posiadają i nie chcą jej posiadać.

– Do tej pory aplikacja Mobilny ŚKUP była udogodnieniem, z którego mogli korzystać pasażerowie posiadający kartę, ponieważ aby się do niej zalogować, trzeba podać jej numer i hasło. Mogli w ten sposób albo aktywować swoje bilety kupione przez Portal Klienta, albo – co zostało umożliwione od stycznia tego roku – kupować bilety jednorazowe oraz długookresowe. Mobilny ŚKUP to jedyna aplikacja dostępna na rynku, gdzie można kupować bilety np. miesięczne, kwartalne lub Metrobilety – mówi Adam Krakowczyk, dyrektor Departamentu Informatyki.

– Otworzenie do niej dostępu jest dla nas kolejnym krokiem. Umożliwi to wirtualna karta, którą użytkownicy będą mogli samodzielnie wygenerować tak, jakby tworzyli swoje personalizowane konto w każdej innej aplikacji. Funkcję tę chcemy uruchomić jesienią tego roku, ale chcielibyśmy, żeby była dostępna już na początku roku akademickiego. Jesteśmy w trakcie uzgodnień z wykonawcami i czekamy jeszcze na potwierdzenie harmonogramu tych prac – dodaje.

Korzystając z wirtualnej karty możliwe będzie podróżowanie z większością rodzajów biletów, dostępnych w cenniku ZTM. Wyjątkiem będą bilety, które wymagają rejestrowania wejść i wyjść z pojazdu. Oznacza to, że choć przez aplikację będzie można kupić te bilety, to aby z nich korzystać koniecznym będzie posiadanie fizycznej wersji karty. Chodzi o bilety wieloprzejazdowe (wybrany pakiet biletów ważny przez 180 dni) oraz biletów jednorazowych w taryfie kilometrowej.

W unowocześnionym systemie ŚKUP docelowo wszystkie rodzaje przejazdów będą mogły być rejestrowane w sposób, który preferuje pasażer – albo za pomocą aplikacji i np. zeskanowanie kodu QR w kasowniku, albo za pomocą karty.

Czytaj więcej: Usprawnienie dla użytkowników ŚKUP. Bilety miesięczne w aplikacji – Metropolia GZM

M2GO, czyli szybszy dostęp do wirtualnej tablicy odjazdów w smartfonie

Zwiększenie dostępności do Mobilnego ŚKUP to nie jedyna z nowości. Metropolia w pierwszych tygodniach wakacji planuje również uruchomienie aplikacji, gdzie pasażerowie znajdą wirtualne tablice odjazdów autobusów, tramwajów i trolejbusów z ok. 7 tys. przystanków, obsługiwanych przez Zarząd Transportu Metropolitalnego.

Aplikacja uzupełni tym samym komputerową wersję portalu SDIP, który w marcu 2021 roku został zmodernizowany i usprawniony.

Aplikacja będzie dostępna zarówno dla użytkowników smartfonów z systemem operacyjnym Android oraz iOS.

Czytaj więcej: Portal SDIP z nowymi funkcjami. Pokazuje rzeczywisty czas odjazdu dla 7 tys. przystanków w GZM – Metropolia GZM

ŚKUP w trybie online i bez potrzeby używania karty – Metropolia właśnie rozstrzygnęła przetarg na unowocześnienie systemu poboru opłat w komunikacji miejskiej. Ich celem jest usunięcie wad, wynikających ze starzejącej się technologii sprzed ponad 10 lat. Całość będzie gotowa pod koniec przyszłego roku. Unowocześniony systemy będzie posiadał otwartą, chmurową architekturę, co pozwoli na szybkie wprowadzanie nowych funkcjonalności. Pozwoli to utrzymywać go zawsze na najwyższym poziomie i dostosowywać go do zmieniających się uwarunkowań technologicznych.

Prace związane z unowocześnieniem systemu ŚKUP zostaną przeprowadzone przez firmę Asseco Data Systems S.A., która jako jedyna złożyła ważną ofertę w postępowaniu ogłoszonym przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię. Firma jest jednym z liderów na rynku technologicznym, była również wykonawcą poprzedniej wersji systemu.

Koszt wdrożenia zmodernizowanego systemu informatycznego wyniesie ok. 32 mln zł, natomiast całość tego zamówienia wraz z 4-letnim utrzymaniem i dalszym rozwojem będzie kosztować ponad 120 mln zł.

W przeciwieństwie do umowy z 2012 roku, ta dotycząca unowocześnienia systemu – da większe możliwości wprowadzania modyfikacji i udoskonaleń. Poprzednia pozwalała jedynie na wprowadzenie dwóch modyfikacji w ciągu roku, a każda dodatkowa zmiana wiązała się dodatkowymi kosztami.

– Zapisy nowej umowy pozwolą na sprawne i swobodne rozwijanie systemu, aby mógł nadążyć za postępem technologicznym. Dzięki temu będziemy mogli szybciej wprowadzać potrzebne modyfikacje i lepiej dostosowywać się do aktualnych oczekiwań i potrzeb pasażerów – mówi Jacek Brzezinka, członek zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, w którym odpowiada za sprawy związane z rozwojem systemów informatycznych.  

– Prace możemy rozpocząć, ponieważ dobiegł końca okres trwałość projektu ŚKUP, który współfinansowany był z dotacji Unii Europejskiej. W ich trakcie samo oprogramowanie zostanie niemal całkowicie przebudowane, natomiast zmodernizowany system wykorzysta w dużym stopniu używane obecnie urządzenia – kasowniki, komputery pokładowe, automaty biletowe, co pozwoli nam zaoszczędzić kilkadziesiąt milionów złotych, które potrzebne byłyby na ich wymianę – wyjaśnia Jacek Brzezinka.

Unowocześnienie systemu pobierania opłat poprzez wdrożenie nowego, otwartego oprogramowania centralnego oraz modernizację infrastruktury systemu ŚKUP, usprawni i poprawi płynność jego działania oraz umożliwi wprowadzenie dodatkowych funkcjonalności.

Podczas prowadzenia prac nad unowocześnieniem ŚKUP, system będzie utrzymywany, a po uruchomieniu zmodernizowanej wersji i wyrażeniu wymaganych zgód przez dotychczasowych użytkowników – ich konta zostaną automatycznie przeniesione do nowej wersji systemu. Wszystkie posiadane bilety zachowają swoją ciągłość, a dotychczas wydane karty będą aktywne w nowym systemie.

Oto najważniejsze zmiany, które zostaną przeprowadzone podczas unowocześnienia ŚKUP:  

 Z offline do online 

To najważniejszy element modyfikacji, który przyspieszy funkcjonowanie systemu. Przejście z trybu offline na online oznacza, że wszystkie dokonywane w nim transakcje będą odbywać się w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Dzięki temu kupując przez internet np. bilet 30-dniowy, będzie on natychmiast dostępny dla pasażera w całym systemie.  

Zamiast karty wielofunkcyjna aplikacja mobilna 

Ponadto w zmodyfikowanym systemie karta stanie się identyfikatorem, a nie jedynym nośnikiem danych. Dzięki temu pasażerowie, którzy nie będą odczuwali takiej potrzeby, nie będą musieli z niej korzystać, ponieważ wszystkie potrzebne dane, będzie można odczytać w mobilnej aplikacji. Aplikacja będzie podstawowym elementem funkcjonowania unowocześnionego systemu.  

Transakcje realizowane w czasie rzeczywistym bez potrzeby aktualizacji karty w kasowniku 

Nie będzie też konieczności kilkukrotnego „odbijania” karty w kasowniku po zakupie biletów przez Portal Klienta. Teraz jest to konieczne właśnie ze względu na to, że karta jest nośnikiem danych, a więc żeby ta wirtualna transakcja została na kartę „ściągnięta” i zakodowana na niej, trzeba ją przyłożyć do kasownika lub – co jest możliwe od kwietnia 2020 roku, jeśli posiadamy smartfon obsługujący moduł NFC – do naszego telefonu komórkowego i włączenie aplikacji Mobilny ŚKUP. Gdy karta stanie się identyfikatorem, wszystkie tego typu transakcje będą automatycznie realizowane w systemie centralnym bez konieczności dodatkowego angażowania użytkownika.  

Karty nie znikną, aby z systemu mógł korzystać każdy 

Niemniej karty nie znikną z obiegu, aby z systemu mógł korzystać każdy pasażer. Karty będzie można odebrać w ponad 100 automatach biletowych, 10 Punktach Obsługi Pasażera oraz około 800 punktach doładowań (m.in. kioski Ruch). Jednak i one się zmienią – wizualnie i technologicznie. Nowe karty będą wykonane z trwalszych materiałów, będą miały nową szatę graficzną, nie będą na nich nadrukowane zdjęcia i dane osobowe użytkownika (dane osobowe będą potrzebne do założenia konta imiennego i będą wyświetlane podczas kontroli biletów na terminalu kontrolera). W zmodernizowanym systemie wykorzystany zostanie najnowszy typ kart NFC, które będą tańsze od dotychczasowych, a zarazem szybsze oraz posiadające zabezpieczenia, uniemożliwiające ich podrobienie. 

Szybsza i samodzielna rejestracja nowych użytkowników 

Wygodniejszy będzie również sposób zarejestrowania się nowych użytkowników. Nie będzie już potrzeby osobistego złożenia wniosku i odbioru karty w Punkcie Obsługi Pasażera. Opcja stacjonarnego założenia konta oczywiście zostanie utrzymana. Po modernizacji systemu będzie można to zrobić samodzielnie w sposób prosty i intuicyjny poprzez Portal Klienta lub aplikację mobilną.  

System będzie otwarty i będzie rozwijany o nowe funkcje  

W ramach utrzymania zmodernizowanego systemu, możliwe będzie szybkie wprowadzania nowych funkcjonalności, co pozwoli utrzymywać system zawsze na najwyższym poziomie, realizując oczekiwania pasażerów. System będzie otwarty i możliwym będzie przyłączanie nowych urządzeń, a w przyszłości również integracja różnych środków transportu (np. systemów rowerowych). Wpisuje się to w rozwój idei systemu zrównoważonej mobilności miejskiej w GZM.  

Pieniądz elektroniczny zastąpi portmonetka punktowa

Wraz z unowocześnieniem systemu ŚKUP, zmieni się również sposób, w jaki pasażerowie będą doładowywać swoje konto – w miejsce tzw. pieniądza elektronicznego, który wykorzystywany jest w starej wersji systemu, pojawi się portmonetka punktowa.

Korzystanie z formuły pieniądza elektronicznego wiązało się z pewnymi ograniczeniami systemu (tryb offline powodujący, że transakcje online wymagały dłuższego czasu na ich przetworzenie i zapisanie) oraz z koniecznością spełnienia wymogów Komisji Nadzoru Finansowego i instytucji certyfikacyjnych, co powodowało, że koszty jego utrzymania były bardzo wysokie.

Dlatego też Metropolia zdecydowała, że w nowym systemie ŚKUP pieniądz elektroniczny zostanie zastąpiony tzw. portmonetką punktową. Oznacza to, że gdy pasażer doładuje swoje konto, to każda wpłacona przez niego złotówka, będzie w systemie zamieniana na punkty, które później będzie mógł wymienić np. na minuty potrzebne do wykonania przejazdu lub bilet na określoną liczbę miast. Sam proces doładowania będzie dużo prostszy, a do sfinalizowania opłaty będzie można skorzystać z dowolnej formy płatności, czyli np. przelewu, BLIK lub Google/Apple Pay.

 – Dzięki temu rozwiązaniu system będzie bezpieczniejszy i nieporównywalnie tańszy w utrzymaniu. Portmonetka punktowa daje również nam nowe możliwości. W planach mamy bowiem zastąpienie obecnej taryfy kilometrowej, domyślną taryfą czasową, rozliczaną według przejechanych minut, rejestrowanych w kasownikach lub aplikacji. Rozbudowany moduł taryfowy pozwoli na zastosowanie teoretycznie dowolnych taryf i cenników, dzięki czemu pasażerowie będą mogli korzystać z wielu wariantów biletów – wyjaśnia Adam Krakowczyk, dyrektor Departamentu Informatyki.

Panele dyskusyjne, prezentacje eksperckie i bogaty program wydarzeń towarzyszących. To wszystko czeka na uczestników Kongresu Polityki Miejskiej, który odbędzie się w dniach 7-8 czerwca br. To największe w Polsce cykliczne wydarzenie poświęcone problematyce rozwoju miast, a Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jest jego partnerem strategicznym. 

Na specjalnie przygotowanej „Scenie Metropolii” odbędą się dyskusje, prezentacje i warsztaty, które nie powinny ominąć nikogo zainteresowanego tematyką funkcjonowania miast i regionów:

7 czerwca:

Bioodpady kluczem do osiągnięcia poziomów recyklingu?

Poniedziałek / 7 czerwca / 11:00-12:25 

Każdy z nas produkuje odpady, ale czy jest jakaś szansa, aby przestać zanieczyszczać środowisko przez naszą działalność? Na ten temat będą rozmawiać eksperci, samorządowcy, a także przedstawiciel Obszaru Metropolitalnego Barcelony – partnera GZM.

Jak planować mobilność?

Poniedziałek / 7 czerwca / 12:30-14:00 –

Transport zbiorowy, mikrotransport, planowanie podróży, modelowanie ruchu – podczas dyskusji paneliści będą szeroko mówić o mobilności, nie tylko w GZM. 

Warsztat pt. „Efektywne zarządzanie nieruchomościami w celu zwiększenia potencjału adaptacyjnego miast do zmian klimatu oraz poprawy jakości życia mieszkańców – rola zieleni”.

Poniedziałek / 7 czerwca / 13:30-15:00 

W ramach warsztatów uczestnicy będą mieli możliwość zapoznania się z konkretnymi przykładami rozwiązań w zakresie zielonej infrastruktury, ze szczególnym naciskiem na różnych inicjatorów podejmowanych działań, w celu wzbogacania bioróżnorodności w przestrzeniach miejskich. Warsztaty będą swoistą wymianą dobrych praktyk na temat sposobów angażowania różnych grup społecznych oraz poszerzania ich świadomości ekologicznej, w zakresie koniecznych do podjęcia zmian w sposobie myślenia oraz działania w zagospodarowaniu przestrzeni wokół nas, z perspektywy zachodzących zmian klimatycznych. 

Prezentacja Metropolitalnego Obserwatorium Społeczno-Ekonomicznego GZM „infoGZM”

Poniedziałek / 7 czerwca / 14:30-14:55 

InfoGZM to autorski portal utworzony przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię w ramach projektu Metropolitalne Obserwatorium Społeczno-Ekonomiczne. Celem portalu jest gromadzenie, udostępnianie i wizualizacja szeregu danych dot. obszaru GZM. Prezentowane są zarówno podstawowe dane dotyczące powierzchni, ludności GZM oraz jej gmin członkowskich, jak i bardziej szczegółowe zagadnienia branżowe, raporty i opracowania. Podczas wystąpienia zostaną przedstawione główne funkcjonalności portalu, formy prezentacji danych oraz analizy wykonane w ramach prac Obserwatorium.

Prezentacja projektu „Młodzi robią Metropolię

Poniedziałek / 7 czerwca / 15:00-15:25 

Projekt „Młodzi robią Metropolię” jest skierowany do mieszkańców Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w wieku od 16 do 25 lat, którzy chcą mieć realny wpływ na to, jak rozwija się ich otoczenie. Wspólnie z nimi oraz doradcą strategiczno-naukowym pracujemy nad najważniejszymi postulatami dotyczącymi kierunków rozwoju i działań, tak aby sprzyjała potrzebom jej młodych mieszkańców. Ten projekt to także szansa, aby przeciwdziałać zjawisku migracji osób młodych, które rodzi negatywne konsekwencje dla rozwoju miast i regionów. W trakcie Kongresu odbędzie się ostatnie spotkanie konsultacyjne wstępnej wersji raportu z projektu, które zaplanowano na godz. 15:30-17:00.

Wysoka jakość zielonej infrastruktury obszarów metropolitalnych”

Poniedziałek / 7 czerwca / 15:30-17:00

W ramach panelu poruszone zostaną zagadnienia dotyczące problematyki nienależytego gospodarowania zielenią wysoką na obszarach miejskich jako kluczowym elementem zielonej infrastruktury. Przedstawione zostaną założenia opracowanych standardów ochrony drzew na budowie, oceny drzew, oraz cięć i pielęgnacji drzew. Dodatkowo wskazane zostaną korzyści stosowania standardów w miastach oraz przełożenia tych korzyści na zdrowe i bezpieczne dla otoczenia drzew.

8 czerwca:

Czego nauczyła nas pandemia (panel organizowany przez Zarząd Transportu Metropolitalnego)

Wtorek / 8 czerwca / 10:30-11:30

ZTM zaprasza w nietypową podróż na swoim pokładzie. Będzie można się dowiedzieć, jak będzie wyglądał transport przyszłości w miastach Metropolii, a także jak pandemia przyspieszyła innowacje w pojazdach i dlaczego rozwój transportu miejskiego to sposób na kryzys. Organizator transportu zapowiada, że odpowie na wszelkie nurtujące pytania w ciekawy i przystępny sposób.

Powietrze, którym oddychamy. Czy jest nadzieja na poprawę?”

Wtorek / 8 czerwca / 11:45-13:10 

Na takim wydarzeniu jak Kongres Polityki Miejskiej nie może zabraknąć omówienia jednej z największych bolączek naszej cywilizacji – walki o czyste powietrze i w tym kontekście zbliżającego się terminu realizacji uchwały antysmogowej dla województwa śląskiego. Podczas panelu przedstawiciele GZM wraz z zaproszonymi gośćmi podejmą próbę odpowiedzi na wiele aktualnych kwestii związanych z walką z niską emisją.

Optymalizacja kosztów i efektywne zarządzanie środkami publicznymi. Przykład grup zakupowych GZM

Wtorek / 8 czerwca / 13:30-13:55 

Metropolia w ramach działań integracyjnych i optymalizacyjnych prowadzi projekty grup zakupowych. Członkami projektu są podmioty (urzędy, instytucje, spółki miejskie), w imieniu których kupujemy prąd i gaz oraz pracujemy nad zakupem samochodów elektrycznych – wspólnie jest taniej. Mamy już w tej materii doświadczenie. Zaczęło się od grupy przeznaczonej do wspólnego pozyskania energii elektrycznej. Rok później przygotowaliśmy dwie grupy: energii elektrycznej i gazu. Kontynuacją tych działań stał się projekt o nazwie „Racjonalizacja kosztów dystrybucji energii i gazu na lata 2020-2021”. Realizując grupy zakupowe, przeanalizowaliśmy bowiem koszty, jakie gminy członkowskie ponoszą w związku z zakupem mediów i opracowaliśmy raporty dla tych gmin, wskazujące wymierne oszczędności. Obecnie tworzymy kolejne grupy – energii elektrycznej oraz gazu, z planowaną dostawą na lata 2022 – 2023. Dodatkowo przygotowujemy wspólne postępowanie o udzielenie zamówienia na dostawę samochodów elektrycznych na potrzeby floty gmin GZM.

Przepis na otwartą i inteligentną Metropolię

Wtorek / 8 czerwca / 14:00-15:00 

Informacje o drogach, terenach inwestycyjnych, placówkach edukacji czy zabytkach? To wszystko znajdzie się na platformie otwartych danych GZM Data Store, która tworzona jest we współpracy z międzynarodową firmą doradczą PwC. W projekt zaangażowanych jest 28 gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, które udostępniły gigabajty danych zgromadzonych podczas codziennego funkcjonowania. Tworzony portal będzie jedną z największych tego rodzaju samorządowych platform w Polsce i zapewni przekrój przez różne typy gmin – od dużych miast, przez gminy miejsko-wiejskie, aż po małe miejscowości. Projekt GZM Data Store to początek budowania większego dialogu z mieszkańcami Metropolii, przedsiębiorcami oraz potencjalnymi inwestorami. Platforma ma być symbolicznym pomostem między samorządem a społecznością lokalną, nauką oraz sektorem prywatnym.

Rower i jego kluczowa rola w systemie zrównoważonej mobilności miejskiej GZM” 

Wtorek / 4 czerwca / 15:30-16:25 

W czasach zrównoważonej mobilności, czyli efektywnego wykorzystania wszystkich dostępnych środków transportu, nieodłącznym elementem jest rower. Dlatego Metropolia stawia na ten środek transportu. Chcemy, by stał się on równorzędny wobec innych możliwości codziennego podróżowania. Planujemy zarówno infrastrukturę, w tym metropolitalne velostrady, łączące wiele miast GZM, jak i wypożyczalnię, czyli system Roweru Metropolitalnego. Zrealizowaliśmy już kilka inicjatyw i projektów, promujących jednoślady: „Rowerowy Maj”, „Rowerem lub na kole” czy „Masa Krytyczna”. Opracowaliśmy „Standardy i Wytyczne Kształtowania Infrastruktury Rowerowej” oraz „Studium Systemu Tras Rowerowych dla GZM”.

Metropolia przyjazna dronom

Wtorek / 8 czerwca / 16:30-18:00 

Czy miasta są gotowe na drony? Jak budować świadomość i akceptację społeczną dla czekających je przemian? W bloku tematycznym „Metropolia przyjazna dronom” porozmawiamy o zagospodarowaniu nowego wymiaru przestrzeni miast.  

Ponadto na drugi dzień Kongresu, w godz. 16:15-17:45, zaplanowano sesję Instytutu Rozwoju Miast i Regionów (IRMIR) pn. „Zintegrowane planowanie funkcjonalne w regionach miejskich w Polsce. Studium przypadku GZM”. Prezentowane będą wyniki prac z projektu GOSPOSTRATEG. To efekt listu intencyjnego, który IRMiR i GZM zawarły w drugiej połowie 2020 r. Oba podmioty zadeklarowały wtedy chęć współpracy w ramach projektu NewUrbPact, a prace dotyczyły szeroko rozumianych kwestii polityki przestrzennej i kierunków rozwoju obszaru GZM. W ramach wydarzenia odbędzie się prezentacja dotychczasowych wyników prac, a następnie dyskusja moderowana z udziałem przedstawicieli m.in. zarządu GZM, Ministerstwa Rozwoju, IRMiR.

Szczegółowy program Kongresu Polityki Miejskiej oraz link do rejestracji dostępne są na stronie internetowej: https://kongres.miasta.pl/.  

Rower Metropolitalny, czyli jedna z większych wypożyczalni rowerów miejskich w Europie, powstanie w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, aby usprawnić codzienne podróże mieszkańców. GZM właśnie ogłosiła nabór do dialogu konkurencyjnego, który zakończy się podpisaniem umowy z wykonawcą.  W zależności od tego, jak długo potrwają konieczne uzgodnienia, system wystartuje w połowie 2022 roku lub na początku 2023.  

Rower w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii postrzegany jest jako równorzędny środek transportu, który może zdecydowanie usprawnić nasze codzienne podróże np. do pracy, szkoły, na zakupy czy do lekarza. Aby zachęcić mieszkańców do korzystania z niego, ważne jest zapewnienie wygodnego dostępu do rowerów miejskich, dlatego GZM pracuje nad uruchomieniem wypożyczalni, integrującej miasta i gminy, które ją tworzą.  

Podstawowymi założeniami tego systemu jest to, aby wypożyczalnie działały przez cały rok, do dyspozycji mieszkańców było ok. 8 tys. rowerów IV generacji tzw. smart bike, a stojaki zlokalizowane były nawet co kilkaset metrów, czyli średnio o połowę bliżej niż teraz. Dodatkowo utworzona zostanie długoterminowa wypożyczalnia rowerów ze wspomaganiem elektrycznym. Równolegle Metropolia pracuje nad wsparciem inwestycji związanych z rozbudową dróg rowerowych. Chodzi m.in. o inwestycje prowadzone przez gminy, jak również o budowę ponadlokalnych velostrad.  

– Zdecydowaliśmy się na formułę dialogu konkurencyjnego, który jest jednym z trybów przewidzianych w ustawie o prawie zamówień publicznych – mówi Paweł Krzyżak, zastępca dyrektora Departamentu Projektów i Inwestycji.  

– Dialog pozwoli na ostateczne dopracowanie warunków zamówienia, m.in. w zakresie długości okresu trwania umowy, ostatecznych parametrów rowerów i stacji, warunków świadczenia usługi serwisowania rowerów, relokacji czy sposobu zorganizowania najmu długoterminowego dla rowerów ze wspomaganiem elektrycznym oraz rowerów niestandardowych typu cargo czy tandem. Zakładamy, że cała procedura dialogu konkurencyjnego potrwa najpóźniej do końca roku i zakończy się podpisaniem umowy. Po wstępnym rozpoznaniu możliwości rynku, dostawa pierwszej partii rowerów byłaby możliwa do ok. 8 miesięcy po podpisaniu umowy z wybranym wykonawcą – wyjaśnia Paweł Krzyżak.  

Oto najważniejsze założenia Roweru Metropolitalnego:

• Rowery standardowe

Po przeprowadzeniu uzgodnień z gminami, rekomendowany został wariant zakładający, że w wypożyczalniach udostępnione będą rowery standardowe IV generacji (tzw. smart bike), a rowery elektryczne przeznaczone będą do wynajmu długoterminowego.

Szczegóły dotyczące ostatecznego kształtu systemu (liczby rowerów i lokalizacji stojaków) poznamy po przeprowadzeniu zamówienia publicznego.

• Kiedy start systemu?

W optymistycznym scenariuszu uruchomienie systemu byłoby możliwe w połowie 2022 roku. Jednak w zależności od tego, jak długo będą trwały konieczne uzgodnienia z gminami, przeprowadzenie zamówienia publicznego i konsultacje społeczne, system może zostać uruchomiony na początku 2023 roku.

W tej chwili dobiegają końca uzgodnienia z gminami oraz przygotowywane jest postępowanie, w którym zostanie wybrany wykonawca.

• Wypożyczalnie całoroczne

Rower to jeden z najważniejszych elementów systemu zrównoważonej mobilności miejskiej, do którego stworzenia dąży Metropolia. Przejedziemy nim najszybciej kilkukilometrowe trasy, ominiemy uliczne korki i nie stracimy czasu na szukanie miejsca parkingowego.

Rower Metropolitalny ma być dla mieszkańców GZM przede wszystkim środkiem transportu, który ułatwi podróżowanie po miastach i gminach, zwłaszcza na krótkich odcinkach. Dlatego najważniejszym założeniem projektowanego systemu jest to, aby działał cały rok, a nie tylko przez sezon wiosenno-jesienny, od marca do listopada.

Dzięki temu wypożyczalnia będzie cały czas dostępna dla mieszkańców, co pozwoli zachęcić do zmiany nawyków, aby korzystać z rowerów jako środka transportu.

• Stojaki co kilkaset metrów

W projektowanym systemie wypożyczalnie będą zlokalizowane średnio co ok. 300 – 450 m, podczas gdy teraz ta średnia odległość jest prawie dwa razy większa i wynosi ponad 700 m.

Gdy system obejmie wszystkie gminy GZM, wówczas liczba rowerów przeznaczonych do wypożyczenia wzrośnie pięć razy – nawet do ponad 8 000, a liczba stacji z około 180 do ponad 940.

Rower Metropolitalny mają docelowo stworzyć rowery IV generacji. To oznacza zdecydowanie większą swobodę korzystania. Nowy model wypożyczalni pozwoli bowiem na łatwiejsze znalezienie i odstawienie roweru, ponieważ generacja ta umożliwia rezygnację z dotychczasowych drogich stacji na rzecz prostszych i tańszych stojaków.

Przypomnijmy, że w tej chwili wypożyczalnie rowerów miejskich udostępniane były od 5 do 7 gmin GZM.

• Rowery elektryczne do wynajęcia na dłużej

Nowością będzie stworzenie oferty długoterminowego wynajmu rowerów ze wspomaganiem elektrycznym.

Mieszkańcy będą mogli wypożyczyć go na tydzień, miesiąc, cały sezon, a nawet rok. Będzie to model, który jest ekonomicznie bardziej uzasadniony niż jednorazowy zakup takiego sprzętu.

Szczegółowy cennik będzie znany po przeprowadzeniu zamówienia publicznego i wyborze wykonawcy.

• Zintegrowana płatność z komunikacją miejską

To jedno z ważniejszych założeń w kontekście budowania systemów zrównoważonej mobilności miejskiej i zachęcania pasażerów do korzystania z rowerów jako środka transportu publicznego.

Po przeprowadzeniu modernizacji i unowocześnienia systemu ŚKUP, będzie możliwe zintegrowanie go z systemem płatności w wypożyczalni. Oznacza to, że w przyszłości za pomocą jednej aplikacji będziemy mogli kupić bilet na komunikację miejską i uzyskać dostęp do roweru miejskiego.

Dodatkowo, planowane jest otworzenie systemu na podmioty zewnętrzne, tak, aby mogły one oferować wynajem rowerów w swoich własnych aplikacjach, np. bankowych, ubezpieczeniowych czy transportowych.

• Korzyści dla gmin – wspólny system będzie tańszy

Dzisiaj średni koszt utrzymania jednego roweru w funkcjonujących wypożyczalniach wynosi prawie 480 zł. Jak wynika z rozeznania rynku i szacunków eksperckich, po stworzeniu zintegrowanego i wspólnego systemu, ta kwota może być dużo niższa.

Zawarcie jednej umowy z tym samym operatorem wpłynie również na ujednolicenie warunków korzystania z rowerów i cennik ich wypożyczeń.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia przystąpiła do międzynarodowej inicjatywy „Porozumienia Burmistrzów”. Ma ona na celu realizację na poziomie samorządowym unijnych planów w zakresie klimatu i energii. We wtorek (1 czerwca br.) GZM podpisała Zobowiązanie Koordynatorów Terytorialnych Porozumienia Burmistrzów.

Zarząd Metropolii podpisał zobowiązanie podczas konferencji „Następny krok w walce o czyste powietrze”, którą zorganizowano w siedzibie GZM w ramach Europejskiego Zielonego Tygodnia.

– Metropolię tworzy 41 miast i gmin, które wciąż mają duży problem z jakością powietrza. Poprawa powietrza, którym oddychamy, to jedno z naszych największych wyzwań, dlatego cieszę się, że udało nam się nawiązać współpracę w ramach Porozumienia Burmistrzów. Liczę, że ta współpraca pozwoli nam rozwiązać jeden z naszych największych problemów i szybko przełoży się na poprawę jakości życia naszych mieszkańców – powiedział podczas konferencji Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM.

Porozumienie Burmistrzów ma na celu przyspieszenie dekarbonizacji, wzmocnienie potencjału adaptacyjnego do zmian klimatu oraz umożliwienie mieszkańcom dostępu do pewnej, zrównoważonej i ekonomicznej energii. Miasta sygnatariusze zobowiązują się do wspierania procesu realizacji unijnego celu, polegającego na redukcji emisji gazów cieplarnianych o 40 proc. do roku 2030 oraz przyjęcia wspólnego podejścia do zmniejszenia wpływu na środowisko i przystosowania się do zmian klimatycznych.

Podczas konferencji swoimi doświadczeniami podzielił się także Maciej Chorowski, prezes zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, również pełniącego rolę koordynatora Porozumienia Burmistrzów. Głos zabrali także wiceprezydent Katowic Mariusz Skiba i zastępca prezydenta Zabrza Katarzyna Dzióba, jako przedstawiciele miast sygnatariuszy Porozumienia. 

Metropolia GZM dzięki przystąpieniu do Porozumienia Burmistrzów wzmocni swoją pozycję na rynku międzynarodowym. Udział w inicjatywie przysłuży się promocji GZM, jako instytucji odpowiedzialnej ekologicznie, która chce wspierać gminy w realizacji działań związanych z efektywnością energetyczną i adaptacją do zmian klimatu. Ponadto udział w Porozumieniu może ułatwić sięganie po zewnętrzne źródła finansowania, w tym środki unijne, a także umożliwi wymianę wiedzy i doświadczeń z gronem światowych liderów w zakresie ochrony środowiska i adaptacji do zmian klimatu.

Porozumienie Burmistrzów na rzecz Energii i Klimatu powstało w 2008 roku w Europie. Jest to pierwsza tego rodzaju oddolna inicjatywa związana z energią i zmianami klimatu, która okazała się wielkim, wykraczającym poza oczekiwania sukcesem odniesionym w krótkim czasie. Obecnie skupia 10 648 sygnatariuszy, 228 koordynatorów oraz 215 instytucji wspierających z 61 krajów.

Konferencję „Następny krok w walce o czyste powietrze” zorganizowały Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia i Stowarzyszenie Biznes-Nauka-Samorząd „Pro Silesia”. 

Myślisz i działasz niestandardowo? Zgłoś swoje innowacyjne rozwiązanie do konkursu i zostań Innowatorem Śląska 2021! Nabór wniosków trwa do 30 czerwca!

Już po raz trzynasty Górnośląska Agencja Przedsiębiorczości i Rozwoju w ramach projektu Enterprise Europe Network ma zaszczyt zaprosić do udziału w konkursie Innowator Śląska!

Ideą Konkursu jest promowanie i nagradzanie najbardziej innowacyjnych podmiotów z województwa śląskiego. Wyróżniamy te firmy i instytucje badawczo – rozwojowe, które podejmują się nowatorskich zmian wprowadzając najnowocześniejsze technologie, nowe produkty czy usługi i osiągają dzięki temu sukcesy biznesowe lub naukowe.

Do kogo skierowany jest konkurs?

 W konkursie mogą wziąć uczestniczyć śląscy przedsiębiorcy i instytucje:

• oferujące innowacyjne produkty, usługi czy nowoczesne rozwiązania technologiczne;
• wykazujące się udokumentowaniem wprowadzenia na rynek zgłoszonego rozwiązania w okresie ostatnich trzech lat bądź gotową do demonstracji (instytucje sektora badawczo-rozwojowego).

O tytuł Innowatora Śląska można ubiegać się w czterech kategoriach:

• mikro przedsiębiorca;
• mały przedsiębiorca;
• średni przedsiębiorca;
• instytucja sektora badawczo-rozwojowego.

Nagrody:

• 16 000 zł Nagroda specjalna Prezesa Zarządu GAPR Sp. z o.o.;
• 15 000 zł nagroda specjalna Prezesa Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A.;
• 10 000 zł nagroda specjalna Przewodniczącego Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii;
• pakiet nagród rzeczowych;
• pakiet promocyjny o zasięgu regionalnym, ogólnokrajowym oraz międzynarodowym.

Rejestracja i koszty uczestnictwa:

Za udział w konkursie nie pobierane są żadne opłaty – inicjatywa realizowana jest w ramach projektu Enterprise Europe Network finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw i MŚP (COSME), budżetu Państwa
oraz środków własnych GAPR i zaangażowanych partnerów.

Termin składania wniosków upływa 30 czerwca 2021 r.

Szczegółowe informacje na temat zasad Konkursu, Regulaminu oraz Deklaracja Uczestnictwa dostępne są na stronie: http://innowatorslaska.pl/

 Chcesz wiedzieć więcej? Masz pytania? Napisz do nas: konkurs@gapr.pl

Panele dyskusyjne, prezentacje eksperckie i bogaty program wydarzeń towarzyszących. To wszystko czeka na uczestników Kongresu Polityki Miejskiej, który odbędzie się w dniach 7-8 czerwca br. To największe w Polsce cykliczne wydarzenie poświęcone problematyce rozwoju miast, a Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jest jego partnerem strategicznym. Rejestracja uczestników już trwa.

Tegoroczny Kongres Polityki Miejskiej odbędzie się w formule hybrydowej, ze studiem nagraniowym w Katowicach. Na uczestników czekają przedstawiciele władz krajowych, samorządowcy, przedsiębiorcy, a także eksperci z zakresu transportu i mobilności, ochrony środowiska, kształtowania przestrzeni oraz finansów publicznych. Są to również zakresy tematyczne, które będą poruszane przez Metropolię GZM. Na specjalnie przygotowanej „Scenie Metropolii” odbędą się dyskusje, prezentacje i warsztaty, które nie powinny ominąć nikogo zainteresowanego tematyką funkcjonowania miast i regionów:

7 czerwca:

• 11:00-12:25 – „Bioodpady kluczem do osiągnięcia poziomów recyklingu?” z udziałem przedstawicieli Obszaru Metropolitalnego Barcelony (środowisko i adaptacja do zmian klimatu)
• 12:30-14:00 – „Jak planować mobilność?” (transport i mobilność miejska)
• 13:30-15:00 – Warsztat pt. „Efektywne zarządzanie nieruchomościami w celu zwiększenia potencjału adaptacyjnego miast do zmian klimatu oraz poprawy jakości życia mieszkańców – rola zieleni”.
• 14:30-14:55 – prezentacja Metropolitalnego Obserwatorium Społeczno-Ekonomicznego GZM „infoGZM” (zarządzanie i finanse publiczne)
• 15:00-15:25 – prezentacja projektu „Młodzi robią Metropolię”, następnie 15:30-17:00 spotkanie konsultacyjne podsumowujące prace nad roboczą wersją raportu z projektu (zarządzanie i finanse publiczne)
• 15:30-17:00 – „Wysoka jakość zielonej infrastruktury obszarów metropolitalnych” (środowisko i adaptacja do zmian klimatu)

8 czerwca:

• 10:30-11:30 – „Czego nauczyła nas pandemia” (panel organizowany przez Zarząd Transportu Metropolitalnego; transport i mobilność miejska)
• 11:45-13:10 – Powietrze, którym oddychamy. Czy jest nadzieja na poprawę?” (środowisko i adaptacja do zmian klimatu)
• 13:30-13:55 – „Optymalizacja kosztów i efektywne zarządzanie środkami publicznymi. Przykład grup zakupowych GZM” (zarządzanie i finanse publiczne)
• 14:00-15:00 – „Przepis na otwartą i inteligentną Metropolię” (zarządzanie i finanse publiczne)
• 15:30-16:25 – Rower i jego kluczowa rola w systemie zrównoważonej mobilności miejskiej GZM” (transport i mobilność miejska)
• 16:30-18:00 – „Metropolia przyjazna dronom” (transport i mobilność miejska)

Ponadto na drugi dzień Kongresu, w godz. 16:15-17:45, zaplanowano sesję Instytutu Rozwoju Miast i Regionów (IRMIR) pn. „Zintegrowane planowanie funkcjonalne w regionach miejskich w Polsce. Studium przypadku GZM”. Prezentowane będą wyniki prac z projektu GOSPOSTRATEG. To efekt listu intencyjnego, który IRMiR i GZM zawarły w drugiej połowie 2020 r. Oba podmioty zadeklarowały wtedy chęć współpracy w ramach projektu NewUrbPact, a prace dotyczyły szeroko rozumianych kwestii polityki przestrzennej i kierunków rozwoju obszaru GZM. W ramach wydarzenia odbędzie się prezentacja dotychczasowych wyników prac, a następnie dyskusja moderowana z udziałem przedstawicieli m.in. zarządu GZM, Ministerstwa Rozwoju, IRMiR.

Tematem wiodącym tegorocznego Kongresu będzie dyskusja propozycji konkretnych rozwiązań do aktualizowanej krajowej polityki miejskiej. Warto zaznaczyć, że duża część Kongresu poświęcona będzie również Światowemu Forum Miejskiemu (World Urban Forum – WUF 11), które w 2022 roku odbędzie się w Katowicach.

Szczegółowy program Kongresu Polityki Miejskiej oraz link do rejestracji dostępne są na stronie internetowej: https://kongres.miasta.pl/.  

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia podpisała porozumienie ze spółką PKP PLK w sprawie opracowania studium wykonalności dla budowy osobnej pary torów na trasie Gliwice-Katowice. Opracowanie tego dokumentu jest jednym z najważniejszych etapów, przygotowujących do rozpoczęcia inwestycji. Dzięki podpisanemu porozumieniu, Metropolia sfinansuje połowę kosztów studium wykonalności.

Budowa osobnej pary torów na trasie Gliwice-Katowice ma na celu oddzielenie ruchu aglomeracyjnego od dalekobieżnego, co przyczyni się do zwiększenia przepustowości na jednej z najpopularniejszych tras w regionie. Podpisane porozumienie określa wszystkie zasady współpracy pomiędzy Metropolią i PKP PLK, a także pozwala występować Metropolii w charakterze współzamawiającego.

– Budowa odseparowanego torowiska na trasie Gliwice-Katowice ma ogromne znaczenie dla przyszłej Kolei Metropolitalnej – mówi Grzegorz Kwitek, członek zarządu Metropolii GZM, w którym odpowiada za sprawy związane z transportem publicznym.

– Dzięki jego powstaniu, możliwe będzie wprowadzenie standardu, do którego dążymy, by pociągi wewnątrz metropolii kursowały co kilkanaście minut, a pasażerowie nie musieli patrzeć w rozkład jazdy, by wiedzieć, że „zaraz coś przyjedzie”. Właśnie ze względu na tak duże znaczenie tej inwestycji, Metropolia w połowie sfinansuje powstanie tego opracowania – dodaje.

– Warto dodać w tym miejscu, że podobne prace studialne trwają lub zostały ukończone dla odcinków Katowice–Tychy oraz Będzin–Katowice, zatem będzie to logiczne uzupełnienie działań studialnych wokół węzła katowickiego przed przystąpieniem do etapów projektowych i inwestycyjnych – dodaje Wojciech Dinges, zastępca dyrektora Departamentu Komunikacji i Transportu w GZM.

PKP PLK zapowiada, że opracowane w ramach studium wstępne propozycje zostaną skonsultowane z przewoźnikami, którzy realizują lub zamierzają realizować połączenia kolejowe na linii Gliwice-Katowice. Studium wykonalności ma dać odpowiedź, jak rozwijać infrastrukturę kolejową i przygotować dokumentację przedprojektową, umożliwiającą realizację robót. Prace studialne mają być prowadzone w latach 2021-2023 i określą zakres projektu, jego efekty oraz koszty realizacji.

Wcześniej pisaliśmy: Kolej Metropolitalna. Osobny tor na trasie Gliwice-Katowice, przygotowania do Kolei Plus

Myślisz i działasz niestandardowo? Zgłoś swoje innowacyjne rozwiązanie do konkursu i zostań Innowatorem Śląska 2021! Wydarzenie organizowane jest po raz trzynasty przez Górnośląską Agencję Przedsiębiorczości i Rozwoju (GAPR) w ramach projektu Enterprise Europe Network. Do wygrania są trzy pieniężne nagrody specjalne, w tym nagroda Przewodniczącego Zarządu GZM w wysokości 10 000 zł.

Aktualizacja: Termin naboru wniosków przedłużony do 30 czerwca!

Ideą Konkursu jest promowanie i nagradzanie najbardziej innowacyjnych podmiotów z województwa śląskiego. Wyróżniane są te firmy i instytucje badawczo-rozwojowe, które podejmują się nowatorskich zmian wprowadzając najnowocześniejsze technologie, nowe produkty czy usługi i osiągają dzięki temu sukcesy biznesowe lub naukowe.

Wydarzenie jest skierowane do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw oraz instytucji sektora badawczo-rozwojowego.

Do wygrania są trzy pieniężne nagrody specjalne: nagroda specjalna Prezesa Zarządu GAPR Sp. z o.o. w wysokości 16 000 zł, nagroda specjalna Prezesa Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A. w wysokości 15 000 zł oraz nagroda specjalna Przewodniczącego Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w wysokości 10 000 zł. Na zwycięzców konkursu czeka także pakiet nagród rzeczowych oraz pakiet promocyjny o zasięgu regionalnym, ogólnokrajowym i międzynarodowym.

Za udział w konkursie nie pobierane są żadne opłaty – inicjatywa realizowana jest w ramach projektu Enterprise Europe Network finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw i MŚP (COSME), budżetu Państwa oraz środków własnych GAPR i zaangażowanych partnerów.

Termin składania wniosków upływa 30 czerwca 2021 r.

Szczegółowe informacje na temat zasad Konkursu, Regulaminu oraz Deklaracja Uczestnictwa dostępne są na stronie: http://innowatorslaska.pl/