{"id":42170,"date":"2022-12-07T13:15:37","date_gmt":"2022-12-07T12:15:37","guid":{"rendered":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/?p=42170"},"modified":"2022-12-08T15:06:02","modified_gmt":"2022-12-08T14:06:02","slug":"albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/","title":{"rendered":"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<div class=\"pdf-block\"><div class=\"pdfprnt-buttons  pdfprnt-new pdfprnt-buttons-post pdfprnt-top-right\"><div class=\"jssocials-share jssocials-share-twitter\"><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170;text=42170\" class=\"jssocials-share-link\"><i class=\"fa fa-twitter jssocials-share-logo\"><\/i><\/a><\/div><div class=\"jssocials-share jssocials-share-facebook\"><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/facebook.com\/sharer\/sharer.php?u=https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170\" class=\"jssocials-share-link\"><i class=\"fa fa-facebook jssocials-share-logo\"><\/i><\/a><\/div><div class=\"jssocials-share jssocials-share-pinterest\"><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/pinterest.com\/pin\/create\/bookmarklet\/?&amp;url=https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170;description=42170\" class=\"jssocials-share-link\"><i class=\"fa fa-pinterest jssocials-share-logo\"><\/i><\/a><\/div><a href=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170?print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/pdf.png\" alt=\"image_pdf\" title=\"View PDF\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170?print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"Print Content\" \/><\/a><\/div><\/div><div class=\"post-block-pdf\"><div class=\"pdfprnt-buttons pdfprnt-buttons-post pdfprnt-top-right\"><a href=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170?print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/pdf.png\" alt=\"image_pdf\" title=\"View PDF\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170?print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"Print Content\" \/><\/a><\/div><ul>\n<li><strong>\u00a0<\/strong><strong>Od pr\u0105du jeste\u015bmy uzale\u017cnieni jak od powietrza, ale bole\u015bnie zderzamy si\u0119 z faktem, \u017ce pr\u0105du mog\u0142oby zabrakn\u0105\u0107<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>O tym na czym powinien opiera\u0107 si\u0119 nowy miks energetyczny rozmawiamy z dr. Tomaszem Ro\u017ckiem.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Ogl\u0105da\u0142 albo czyta\u0142 Pan \u201eBlackout\u201d (\u201eblackout\u201d to ang. okre\u015blenie na nag\u0142\u0105 i globaln\u0105 przerw\u0119 w dostawie pr\u0105du \u2013 przyp. red.)<\/strong><\/p>\n<p>Tak, ogl\u0105da\u0142em. To serial, kt\u00f3ry powsta\u0142 na podstawie ksi\u0105\u017cki. Fikcyjna fabu\u0142a o parali\u017cu ca\u0142ego kontynentu, bo zabrak\u0142o nam pr\u0105du w Europie. Pr\u0105d jest najwygodniejszym no\u015bnikiem energii. Oczywi\u015bcie przez tysi\u0105ce lat ludzie \u017cyli i rozwijali si\u0119 bez niego. Z tego punktu widzenia pr\u0105d nie jest niezb\u0119dny. Jednak dzisiaj tak zbudowali\u015bmy nasz\u0105 cywilizacj\u0119, \u017ce trudno sobie wyobrazi\u0107 inne funkcjonowanie. R\u00f3wnocze\u015bnie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce od pr\u0105du jeste\u015bmy uzale\u017cnieni niemal\u017ce jak od powietrza, to za ma\u0142o energii wk\u0142adamy w to, \u017ceby ten pr\u0105d racjonalnie wyko[1]rzysta\u0107 i racjonalnie produkowa\u0107.<\/p>\n<p><strong>Wcze\u015bniej to by\u0142o tak oczywiste jak tlen, kt\u00f3rym oddychamy? <\/strong><\/p>\n<p>Dok\u0142adnie. Ale takie przekonanie by\u0142o obecne tylko potoczne. Eksperci ju\u017c 10-15 lat temu ostrzegali, \u017ce istnieje bardzo du\u017ce ryzyko dra[1]stycznego wzrostu cen pr\u0105du, \u017ce nale\u017cy przemy\u015ble\u0107 spos\u00f3b produkcji energii. To nie s\u0105 refleksje ostatnich tygodni, bo pewne trendy wida\u0107 z wyprzedzeniem. Wtedy m\u00f3wiono, \u017ce to teoretyczne rozwa\u017cania. Wojna i kryzysy gospodarcze takie procesy tylko przyspieszaj\u0105.<\/p>\n<p><strong>Rozmawiamy o pr\u0105dzie w regionie, kt\u00f3ry wyr\u00f3s\u0142 z w\u0119gla. W\u0119giel, dzi\u0119ki kt\u00f3remu dzisiaj mamy pr\u0105d, te\u017c wyznaczy\u0142 tempo rozwoju naszego regionu. Czy pana zdaniem mamy serca z kamienia? Z energetycznego w\u0119gla kamiennego? <\/strong><\/p>\n<p>\u015al\u0105sk 150 lat temu na mapie Europy, a nawet \u015bwiata by\u0142 tak\u0105 Dolin\u0105 Krzemow\u0105. Dzisiaj Dolina Krzemowa kojarzy si\u0119 nam z wysokimi technologiami i elektronik\u0105. S\u0142usznie. Ale 100-150 lat temu, gdy m\u00f3wiono o innowacjach, to my\u015blano w\u0142a\u015bnie o nowych maszynach stosowanych w przemy\u015ble ci\u0119\u017ckim. To wszystko rodzi\u0142o si\u0119 i by\u0142o testowane na \u015al\u0105sku. Natomiast kilkadziesi\u0105t lat temu przespali\u015bmy moment, w kt\u00f3rym technologie, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y nasz region i go rozkr\u0119ci\u0142y, by\u0142yby wci\u0105\u017c skrzyd\u0142ami, kt\u00f3re nas wznosz\u0105, a nie sta\u0142y si\u0119 \u201ekamieniem u szyi\u201d.<\/p>\n<p><strong>Czy jest jeszcze szansa, \u017ceby to odwr\u00f3ci\u0107? <\/strong><\/p>\n<p>To zale\u017cy od nas. Ludzi, kt\u00f3rzy maj\u0105 tego \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u2013 nie brakuje. To s\u0105 bardzo trudne zmiany, chocia\u017c z ka\u017cdym rokiem b\u0119d\u0105 trudniejsze. W momencie, kiedy mogli\u015bmy odej\u015b\u0107 od w\u0119gla w spos\u00f3b cywilizowany i spokojny, zatrzyma\u0107 innowacyjne umys\u0142y w naszym regionie, to ten moment przespali\u015bmy.<\/p>\n<p><strong>Od w\u0119gla odchodzimy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w \u2013 bo nie jest niewyczerpywalny, ale te\u017c ze wzgl\u0119d\u00f3w ekologicznych. <\/strong><\/p>\n<p>Tutaj nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 dwa efekty \u2013 ekologiczny i ekonomiczny. Z jednej strony to \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce spalanie w\u0119gla czy gazu jest szkodliwe dla \u015brodowiska, a wi\u0119c i dla naszego \u017cycia i zdrowia. Z drugiej strony nak\u0142ada si\u0119 efekt ekonomiczny, \u017ce w\u0119giel jest coraz dro\u017cszy, bo coraz trudniej go wydoby\u0107. Odchodzimy wi\u0119c od w\u0119gla, bo zanieczyszczenie \u015brodowiska szkodzi naszemu zdrowiu, ale musimy te\u017c od niego odej\u015b\u0107, bo przez spalanie w\u0119gla nasza gospodarka staje si\u0119 coraz mniej konkurencyjna w por\u00f3wnaniu z innymi gospodarkami, kt\u00f3re maj\u0105 dost\u0119p do ta\u0144szej energii, pochodz\u0105cej m.in. z reaktor\u00f3w j\u0105drowych.<\/p>\n<p><strong>Dlatego rozwi\u0105zaniem dla nas jest teraz atom? <\/strong><\/p>\n<p>Rozwi\u0105zaniem jest miks energetyczny. Baz\u0105, na kt\u00f3rej powinna zosta\u0107 oparta gospodarka, jest energetyka j\u0105drowa. Na tej bazie powinna powsta\u0107 bardziej elastyczna nadbudowa. Tak\u0105 funkcj\u0119 maj\u0105 odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Tam, gdzie to mo\u017cliwe, powinny to by\u0107 panele fotowoltaiczne, wiatraki, biomasa, geotermia. Jako fizyk j\u0105drowy jestem ca\u0142kowicie spokojny o rozw\u00f3j energetyki atomowej, ale uwa\u017cam, \u017ce nie powinni\u015bmy w ca\u0142o\u015bci tylko na niej oprze\u0107 nasz\u0105 energetyk\u0119, jak kiedy\u015b oparli\u015bmy j\u0105 tylko na w\u0119glu. Zielone technologie z czasem w spos\u00f3b naturalny b\u0119d\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142, bo s\u0105 coraz ta\u0144sze i wydajniejsze. Nowe panele s\u0142oneczne ju\u017c teraz pozwalaj\u0105 na to, \u017ceby z tej samej powierzchni i z tego samego nas\u0142onecznienia uzyska\u0107 wi\u0119cej energii.<\/p>\n<p><strong>Pana zdaniem jeste\u015bmy gotowi na atom? <\/strong><\/p>\n<p>Atomu boimy si\u0119 coraz mniej, a nawet je\u015bli wci\u0105\u017c si\u0119 boimy, to prawie nikt z nas nie s\u0142ysza\u0142 o osobie poszkodowanej w katastrofie j\u0105drowej.<\/p>\n<p><strong>S\u0142yszeli\u015bmy o Czarnobylu. <\/strong><\/p>\n<p>W przypadku Czarnobyla problemem nie by\u0142a technologia, tylko totalnie nieodpowiedzialne eksperymenty, do przeprowadzenia kt\u00f3rych trzeba by\u0142o wy\u0142\u0105czy\u0107 wszystkie systemy bezpiecze\u0144stwa. Reaktor czarnobylski nie by\u0142 te\u017c konstrukcj\u0105 zaprojektowan\u0105 do cel\u00f3w energetycznych, a wojskowych. Energia powstawa\u0142a tam przy okazji. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce dzisiaj budowane reaktory j\u0105drowe powstaj\u0105 w zupe\u0142nie innych celach ni\u017c czarnobylski, i zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z potencjalnych alternatyw \u2013 co, je\u015bli nie reaktor j\u0105drowy \u2013 widzimy, \u017ce mamy na szali albo potencjalne zagro\u017cenia, kt\u00f3re nigdy nie wyst\u0105pi\u0142y na \u015bwiecie, albo elektrownie w\u0119glowe, kt\u00f3re rujnuj\u0105 \u015brodowisko oraz s\u0105 niestabilne politycznie.<\/p>\n<p><strong>W energetyce pojawi\u0142 si\u0119 nowy gracz. To wod\u00f3r. Wykorzystywany jest w elektrowniach termoj\u0105drowych. 40 litr\u00f3w wody morskiej i 5 gram\u00f3w litu zamiast spalenia 40 ton w\u0119gla brzmi \u2013 ekonomicznie i ekologicznie \u2013 wspaniale! <\/strong><\/p>\n<p>W pierwszej chwili pomy\u015bla\u0142em, \u017ce porozmawiamy o wodorze jako paliwie chemicznym, kt\u00f3re wykorzystywane jest np. w transporcie. Ale rzeczywi\u015bcie \u2013 na \u015bwiecie prowadzone s\u0105 pr\u00f3by wykorzystania fuzji j\u0105drowej, w kt\u00f3rej j\u0105dra atom\u00f3w w ekstremalnie wysokiej temperaturze i ci\u015bnieniu s\u0105 \u0142\u0105czone w wi\u0119ksze. Z takiej reakcji mo\u017cemy pozyska\u0107 bardzo du\u017co energii. O tym, \u017ce to dzia\u0142a \u015bwiadczy np. to, \u017ce \u015bwiec\u0105 gwiazdy. Na ziemi r\u00f3wnie\u017c da si\u0119 to przeprowadzi\u0107, jednak na razie jest to mo\u017cliwe tylko w laboratoriach. Pierwszy taki reaktor fuzyjny powstaje na po\u0142udniu Francji. Jednak perspektywa, \u017ce w naszych gniazdkach pop\u0142ynie pr\u0105d z fuzji, jest jeszcze bardzo odleg\u0142a.<\/p>\n<p><strong>Wcze\u015bniej jest chyba szansa, \u017ce pop\u0142ynie w nich pr\u0105d z wodoru jako magazynu energii? <\/strong><\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie tak traktuj\u0119 wod\u00f3r \u2013 jako magazyn energii, nie jako \u017ar\u00f3d\u0142o energii. Wod\u00f3r nie wyst\u0119puje w przyrodzie jako wolny pierwiastek, trzeba go najpierw wyodr\u0119bni\u0107. Mo\u017cna go uzyska\u0107 np. z wody w procesie elektrolizy, gdy nasze panele fotowoltaiczne produkuj\u0105 wi\u0119cej pr\u0105du ni\u017c go potrzebujemy. Warto ten nadmiar energii, wykorzysta\u0107 do rozbicia cz\u0105steczek wody na tlen i wod\u00f3r. Tlen mo\u017cna wypu\u015bci\u0107 do atmosfery, a wod\u00f3r zmagazynowa\u0107. Z kolei wieczorem, gdy b\u0119dziemy potrzebowa\u0107 wi\u0119cej pr\u0105du, ale S\u0142o\u0144ce ju\u017c zajdzie, to ten wod\u00f3r, \u0142\u0105cz\u0105c z powrotem z tlenem z atmosfery, mo\u017cna zamieni\u0107 w wod\u0119 i odzyska\u0107 energi\u0119. Takie magazyny dopiero powstaj\u0105, one s\u0105 jeszcze do\u015b\u0107 du\u017ce i drogie. Ale mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce gdyby taki magazyn wodoru by\u0142 wielko\u015bci lod\u00f3wki i mo\u017cna by\u0142oby j\u0105 w \u0142atwy spos\u00f3b pod\u0142\u0105czy\u0107, to ch\u0119tnie bym go po\u0142\u0105czy\u0142 z moimi panelami fotowoltaicznymi.<\/p>\n<p><strong>Czy w tym aspekcie jest szansa, \u017ce stanie si\u0119 to szybciej? <\/strong><\/p>\n<p>To b\u0119dzie mo\u017cliwe w perspektywie od kilku do kilkunastu lat.<\/p>\n<p>Rozmawia\u0142a Kamila Ro\u017cnowska<\/p>\n<p><em>Dr Tomasz Ro\u017cek jest fizykiem i dziennikarzem naukowym. Jest autorem ksi\u0105\u017cek oraz audycji radiowych i telewizyjnych, a tak\u017ce za\u0142o\u017cycielem i prezesem Fundacji Nauka. To Lubi\u0119 (<a href=\"http:\/\/www.NaukaToLubie.pl\">www.NaukaToLubie.pl<\/a>).<\/em><\/p>\n<p>Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w ostatnim, listopadowym numerze magazynu \u201eW Metropolii\u201d [<a href=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/2022\/11\/17\/magazyn-w-metropolii-pod-znakiem-energii\/\">KLIKNIJ TUTAJ<\/a>]<\/p>\n<div class=\"post-author\" style=\"font-size:13px\">Witold Tr\u00f3lka<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Od pr\u0105du jeste\u015bmy uzale\u017cnieni jak od powietrza, ale bole\u015bnie zderzamy si\u0119 z faktem, \u017ce pr\u0105du mog\u0142oby zabrakn\u0105\u0107 O tym na czym powinien opiera\u0107 si\u0119 nowy miks energetyczny rozmawiamy z dr. Tomaszem Ro\u017ckiem. \u00a0Ogl\u0105da\u0142 albo czyta\u0142 Pan \u201eBlackout\u201d (\u201eblackout\u201d to ang. okre\u015blenie na nag\u0142\u0105 i globaln\u0105&#8230;<\/p>","protected":false},"author":140,"featured_media":42173,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[236,238],"tags":[],"class_list":["post-42170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gzm","category-rozwoj-i-nauka"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107 - Metropolia GZM<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107 - Metropolia GZM\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschrieben von\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Witold Tr\u00f3lka\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Gesch\u00e4tzte Lesezeit\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7\u00a0Minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/\"},\"author\":{\"name\":\"Witold Tr\u00f3lka\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/person\/96e19c492916cfe1ba595fd2f60d95b8\"},\"headline\":\"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107\",\"datePublished\":\"2022-12-07T12:15:37+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-08T14:06:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/\"},\"wordCount\":1283,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"GZM\",\"Rozw\u00f3j i nauka\"],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/\",\"url\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/\",\"name\":\"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107 - Metropolia GZM\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2022-12-07T12:15:37+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-08T14:06:02+00:00\",\"description\":\"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"de\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1440,\"caption\":\"Foto: Metropolia GZM\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/\",\"name\":\"Metropolia GZM\",\"description\":\"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"de\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#organization\",\"name\":\"Metropolia GZM\",\"url\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Sygnet-strona-glowna.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Sygnet-strona-glowna.png\",\"width\":36,\"height\":45,\"caption\":\"Metropolia GZM\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/person\/96e19c492916cfe1ba595fd2f60d95b8\",\"name\":\"Witold Tr\u00f3lka\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"de\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71e0c635e405b4a3631033f0d6f49e682b54dcd226d647737e1040a5a480d177?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71e0c635e405b4a3631033f0d6f49e682b54dcd226d647737e1040a5a480d177?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71e0c635e405b4a3631033f0d6f49e682b54dcd226d647737e1040a5a480d177?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Witold Tr\u00f3lka\"},\"url\":\"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/author\/w-trolka\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107 - Metropolia GZM","description":"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107 - Metropolia GZM","twitter_description":"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii","twitter_image":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg","twitter_misc":{"Geschrieben von":"Witold Tr\u00f3lka","Gesch\u00e4tzte Lesezeit":"7\u00a0Minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/"},"author":{"name":"Witold Tr\u00f3lka","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/person\/96e19c492916cfe1ba595fd2f60d95b8"},"headline":"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107","datePublished":"2022-12-07T12:15:37+00:00","dateModified":"2022-12-08T14:06:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/"},"wordCount":1283,"publisher":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg","articleSection":["GZM","Rozw\u00f3j i nauka"],"inLanguage":"de"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/","url":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/","name":"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107 - Metropolia GZM","isPartOf":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg","datePublished":"2022-12-07T12:15:37+00:00","dateModified":"2022-12-08T14:06:02+00:00","description":"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"de","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#primaryimage","url":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/14.-wiatraki_radoslaw_kazmierczak_wiatraki_radoslaw_kazmierczak-3-002-scaled.jpg","width":2560,"height":1440,"caption":"Foto: Metropolia GZM"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/2022\/12\/07\/albo-atom-wiatr-i-slonce-albo-ciemnosc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Albo atom, wiatr i s\u0142o\u0144ce\u2026 albo ciemno\u015b\u0107"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#website","url":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/","name":"Metropolia GZM","description":"Oficjalny portal G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii","publisher":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"de"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#organization","name":"Metropolia GZM","url":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Sygnet-strona-glowna.png","contentUrl":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Sygnet-strona-glowna.png","width":36,"height":45,"caption":"Metropolia GZM"},"image":{"@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/en\/#\/schema\/person\/96e19c492916cfe1ba595fd2f60d95b8","name":"Witold Tr\u00f3lka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"de","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71e0c635e405b4a3631033f0d6f49e682b54dcd226d647737e1040a5a480d177?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71e0c635e405b4a3631033f0d6f49e682b54dcd226d647737e1040a5a480d177?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71e0c635e405b4a3631033f0d6f49e682b54dcd226d647737e1040a5a480d177?s=96&d=mm&r=g","caption":"Witold Tr\u00f3lka"},"url":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/author\/w-trolka\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/140"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42170"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42181,"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170\/revisions\/42181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/metropoliagzm.pl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}