21 stycznia 2026 roku w Zagłębiowskim Centrum Onkologii oficjalnie uruchomiono nowoczesny Szpitalny Oddział Ratunkowy, który przyjmuje już pacjentów w stanach nagłego zagrożenia zdrowia i życia. To jedna z najważniejszych inwestycji medycznych ostatnich lat w regionie, znacząco wzmacniająca system ratownictwa medycznego oraz bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców Dąbrowy Górniczej i całego Zagłębia.

Nowy SOR powstał w parterowej części nowego skrzydła szpitala i został zaprojektowany od podstaw zgodnie z aktualnymi standardami organizacji ratownictwa medycznego. Jego lokalizacja oraz bezpośrednie połączenie z głównym kompleksem szpitalnym umożliwiają szybki i sprawny transport pacjentów oraz natychmiastowy dostęp do zaplecza diagnostycznego i specjalistycznego.

– Uruchomienie nowego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego to ogromny krok w rozwoju naszego szpitala. To przestrzeń nowoczesna, funkcjonalna i przede wszystkim bezpieczna – zarówno dla pacjentów, jak i dla personelu medycznego – podkreśla Marzena Kula, dyrektor Zagłębiowskiego Centrum Onkologii.

Przemyślana organizacja i nowoczesna infrastruktura

Nowy Szpitalny Oddział Ratunkowy funkcjonuje w oparciu o wyraźny podział na dwie strefy – otwartą i zamkniętą – co znacząco usprawnia organizację pracy i skraca czas udzielania pomocy.

W strefie otwartej odbywa się przyjęcie pacjentów oraz wstępna ocena ich stanu zdrowia, czyli triage. To kluczowy element pracy oddziału, pozwalający na szybkie określenie stopnia pilności interwencji i skierowanie pacjenta do odpowiedniej ścieżki leczenia. Przestrzeń została zaprojektowana tak, aby była czytelna, jasna i przyjazna dla pacjentów oraz osób towarzyszących.

Strefa zamknięta przeznaczona jest dla pacjentów wymagających intensywnej diagnostyki oraz natychmiastowej pomocy medycznej. Oddział dysponuje trzema stanowiskami wstępnej intensywnej terapii, salą zabiegową, gipsownią, pomieszczeniami konsultacyjnymi oraz wydzieloną poczekalnią dla bliskich pacjentów. Funkcjonalny układ pomieszczeń umożliwia zespołom medycznym prowadzenie równoległych interwencji, co ma kluczowe znaczenie w przypadku dużej liczby pacjentów lub zdarzeń masowych.

Nowoczesna infrastruktura techniczna, systemy monitorowania pacjentów oraz ergonomicznie zaprojektowane stanowiska pracy zapewniają wysoką jakość opieki oraz komfort pracy lekarzy, pielęgniarek i ratowników medycznych.

Diagnostyka na miejscu – czas ma znaczenie

Jednym z największych atutów nowego SOR-u jest jego bezpośrednie sąsiedztwo z kluczowymi jednostkami diagnostycznymi. W pobliżu oddziału znajdują się pracownie tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, RTG, PET oraz scyntygrafii, a także laboratoria analityczne i poradnie specjalistyczne.

Dzięki temu pacjenci wymagający pilnych badań mają do nich dostęp niemal natychmiast, bez konieczności długiego transportu wewnętrznego. W wielu przypadkach oznacza to szybszą diagnozę i natychmiastowe wdrożenie leczenia, co ma szczególne znaczenie u pacjentów onkologicznych, osób po urazach, zawałach serca, udarach mózgu czy ciężkich powikłaniach internistycznych.

Bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców

Dąbrowa Górnicza, jako jedno z największych miast regionu oraz ważny węzeł komunikacyjny między miastami Zagłębia i Śląska, generuje duże zapotrzebowanie na szybki i sprawnie działający Szpitalny Oddział Ratunkowy. Nowy SOR odpowiada na te potrzeby, oferując krótszy czas oczekiwania, sprawniejszą organizację pracy oraz wyższy komfort leczenia.

– Otwarcie Szpitalnego Oddziału Ratunkowego jest symboliczne z dwóch powodów – podkreśla Marcin Bazylak, prezydent Dąbrowy Górniczej. – Po pierwsze dlatego, że cieszy mnie fakt, iż najpierw zaczął działać SOR w nowym miejscu, a dopiero teraz dokonujemy jego symbolicznego otwarcia. Najpierw służył pacjentom – ponad dwa tysiące osób skorzystało z niego w ciągu ostatniego miesiąca – a my dziś przychodzimy, żeby przyjrzeć się pracy oraz dziełu, które zostało wykonane.

– Drugi symbol świadczy o zmianach, jakie zachodzą w szpitalu. Szpital Zagłębiowskie Centrum Onkologii ma nowe otwarcie i jest to kolejna inwestycja, która pokazuje efekty konsekwentnego poszukiwania nowych projektów. Pokazuje również, jak poprawia się atmosfera wśród pracowników szpitala, na co bardzo liczę, ponieważ jest to niezwykle ważne — aby atmosfera wśród osób tutaj pracujących oraz ich kompetencje przekładały się na jakość leczenia i jakość opieki nad pacjentami – dodał prezydent.

– Dziękuję całej załodze, a wszystkim pacjentom życzę dużo zdrowia i tego, aby jak najrzadziej musieli korzystać z usług ratowania zdrowia – podsumował Marcin Bazylak.

Inwestycja z myślą o przyszłości

Finansowanie inwestycji pochodziło z kilku źródeł. ZCO otrzymało dotację z Ministerstwa Zdrowia w wysokości 15 mln zł przeznaczoną na remont Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Dodatkowo miasto Dąbrowa Górnicza przekazało dotację w kwocie 7 110 682,18 zł na realizację prac budowlanych, doposażenie SOR-u oraz wykonanie podjazdu dla karetek. Uzupełnieniem finansowania były środki własne ZCO w wysokości 118 769,49 zł. Inwestycja została zakończona i rozliczona w 2025 roku.

Równolegle z uruchomieniem SOR-u rozpoczął działalność Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii, który stanowi naturalne zaplecze dla oddziału ratunkowego i zapewnia całodobową opiekę pacjentom w najcięższym stanie. Docelowo w nowym kompleksie funkcjonować będą również oddziały chirurgii onkologicznej, chirurgii ogólnej oraz ginekologii onkologicznej, co umożliwi kompleksowe leczenie pacjentów w jednym miejscu – od diagnostyki, przez zabieg, po opiekę pooperacyjną.

W połowie stycznia w Katowicach powołano Komitet Sterujący, który ma koordynować przygotowania do jednej z największych inwestycji medycznych w regionie. Wcześniej – 23 grudnia – gliwickie Centrum Chorób Cywilizacyjnych zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

Komitet Sterujący ds. szpitala uniwersyteckiego – Centrum Chorób Cywilizacyjnych w Gliwicach tworzą: wojewoda śląski Marek Wójcik, marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa, prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka oraz rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach prof. Tomasz Szczepański. Gremium będzie pełnić funkcję opiniodawczo-doradczą i czuwać nad spójną realizacją projektu – od zakresu inwestycji, przez budżet, po harmonogram.

Zadaniem komitetu będzie bieżące monitorowanie kluczowych etapów i tzw. kamieni milowych przedsięwzięcia, formułowanie rekomendacji oraz zapewnienie sprawnej współpracy między głównymi interesariuszami: województwem, miastem i uczelnią medyczną. W razie sytuacji nadzwyczajnych – takich jak zagrożenia epidemiologiczne czy konieczność rozszerzenia zakresu inwestycji – komitet ma również prawo koordynować działania naprawcze.

Powołanie komitetu to element programu inwestycyjnego, który stanowi formalną podstawę do ubiegania się o finansowanie budowy szpitala ze środków centralnych. Z tego powodu również samo Centrum Chorób Cywilizacyjnych (w budowie) zostało zarejestrowane przed świętami Bożego Narodzenia w KRS jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Placówka (której kierownikiem został prezes gliwickiego Szpitala Miejskiego Przemysław Gliklich) wraz ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym powinna złożyć w przyszłym tygodniu w resorcie zdrowia program inwestycyjny z planem finansowym i wnioskiem o finansowanie.

– To moment, w którym nasze wielomiesięczne przygotowania zaczynają przekładać się na konkretne decyzje i procedury. To także potwierdzenie, że projekt jest prowadzony w sposób uporządkowany i odpowiedzialny, z udziałem wszystkich kluczowych partnerów: samorządu województwa, miasta oraz Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Czekamy teraz na złożenie przez inwestorów programu inwestycyjnego i wniosku o dofinansowanie ze środków centralnych. Dla Gliwic i całego regionu oznacza to realną perspektywę powstania nowoczesnego szpitala, który będzie odpowiadał na najpilniejsze potrzeby zdrowotne mieszkańców, a jednocześnie wzmocni zaplecze dydaktyczne i naukowe medycyny na Śląsku – podkreśla prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka.

– Robimy wszystko i przygotowujemy wszystko aby doprowadzić do pozyskania finansowania i wybudowania szpitala w Gliwicach – dodaje Ireneusz Ryszkiel, kanclerz ŚUM.

Projekt gliwickiego Centrum Chorób Cywilizacyjnych opiera się na połączeniu kilku placówek klinicznych ŚUM z terenu województwa ze Szpitalem Miejskim w Gliwicach i usprawnieniu ich działań w formule nowej, budowanej od podstaw, nowoczesnej lecznicy, odpowiadającej na obecne i przyszłe potrzeby zdrowotne mieszkańców regionu.

Założenia inwestycji – m.in. w obszarach psychiatrii, anestezjologii, szpitalnego oddziału ratunkowego czy medycyny paliatywnej – uzyskały pozytywną ocenę Ministerstwa Zdrowia i są zgodne z wojewódzkimi oraz krajowymi planami transformacji ochrony zdrowia.

Już od pierwszego etapu szpital ma funkcjonować nie tylko jako typowa placówka medyczna dla mieszkańców Gliwic i okolic, ale jako centrum zapobiegania niepełnosprawnościom wynikającym z powikłań chorób cywilizacyjnych. W praktyce oznacza to m.in. możliwość wykonywania nowoczesnych zabiegów ratujących życie i sprawność, takich jak inwazyjne leczenie udarów mózgu, zawałów serca i wad zastawek.

Zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem IOWISZ, gliwicki szpital uniwersytecki będzie dysponował 698 łóżkami i 24 oddziałami, w tym Szpitalnym Oddziałem Ratunkowym. Przewidziano także 25 stanowisk stacji dializ oraz 30 miejsc rehabilitacji dziennej. W pierwszej kolejności do nowej placówki przeniesione zostaną oddziały gliwickiego Szpitala Miejskiego, a następnie jednostki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego z innych miast regionu. Całość inwestycji planowana jest do realizacji do 2033 roku.

Projekt zyskał szerokie poparcie środowiska akademickiego. Rektorzy siedmiu publicznych uczelni zrzeszonych w Konsorcjum Akademickim „Katowice – Miasto Nauki” przyjęli wspólną deklarację, w której nazwali budowę szpitala w Gliwicach przedsięwzięciem o kluczowym znaczeniu dla jakości leczenia i rozwoju badań medycznych w Polsce. Wskazali, że konsolidacja klinik w jednym, wyspecjalizowanym ośrodku skróci ścieżki diagnostyczne, poprawi organizację leczenia i wzmocni potencjał naukowy regionu.

Źródło: UM Gliwice

Miasto Katowice rozstrzygnęło pierwszy z trzech otwartych konkursów ofert na działania senioralne w 2026 r. W ramach realizowanych inicjatyw wybrane w drodze konkursu organizacje pozarządowe będą oferowały zajęcia, które sprzyjają poprawie jakości życia, budowaniu relacji oraz aktywnemu spędzaniu czasu. Łączna wartość rozdysponowanych środków to ponad 628 tys. zł.

– W Katowicach wychodzimy z założenia, że inwestowanie w zdrowie i aktywność mieszkańców, zwłaszcza tych starszych, jest w interesie nas wszystkich. Musimy pamiętać, że seniorzy stanowią ważną społecznie i zaangażowaną w życie miasta grupę, dlatego w 2026 r. na działania senioralne przeznaczymy prawie 1,43 mln zł i będzie to o ponad 400 tys. zł więcej niż w roku ubiegłym – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic. – Mamy w Katowicach wiele ciekawych programów – jak możliwość naprawy drobnej usterki w ramach programu „Złota rączka dla seniora” czy opcja dowozu książki z biblioteki w ramach programu „Katowicka srebrna książka dla seniora”. Starsze mieszkanki i mieszkańców naszego miasta zachęcamy również do udziału w zajęciach sportowych. Wszystkie te działania mają wspólny mianownik – mają sprawiać, że seniorom w Katowicach żyje się lepiej – dodaje prezydent.

W ramach pierwszego z trzech zaplanowanych na ten rok otwartych konkursów ofert na działania senioralne w 2026 r. miasto rozdysponowało kwotę w wysokości blisko 629 tys. zł. Oznacza to realizację wielu ciekawych inicjatyw – od warsztatów i zajęć kulturalnych, po spotkania integracyjne i aktywizujące. To doskonała okazja, aby spędzić czas w miłym towarzystwie, rozwijać pasje i poznać nowych przyjaciół!

Fit senior – bezpłatne zajęcia sportowe w dzielnicach, które mają na celu zwiększenie aktywności i poprawę kondycji fizycznej mieszkańców Katowic, którzy ukończyli 60 rok życia. Program obejmuje również działalność prozdrowotną i edukacyjną. Będzie mogło z niego skorzystać ok. 500 osób. Za realizację zadania odpowiadać będzie Akademicki Związek Sportowy Uniwersytetu Śląskiego, z siedzibą przy ul. Bankowej 12, Katowice.

Projekt pn. „Złota rączka„, który polega na podniesieniu oraz poprawie jakości życia poprzez zapewnienie seniorom dostępu do bezpłatnych usług w zakresie drobnych napraw domowych. Z usług „złotej rączki” mogą korzystać seniorzy, którzy ukończyli 65 rok życia (osoby samotne, gospodarstwa 2-osobowe), którym często trudno jest poradzić sobie z domowymi naprawami, a nie zawsze mogą liczyć na wsparcie bliskich osób. W ubiegłym roku z tej możliwości skorzystało 460 seniorów, u których wykonano 642 naprawy.

Kluby Seniora, miejsca spotkań katowickich seniorów, dzięki którym mogą oni zwiększyć swoje aktywności poprzez dostęp do różnych form wsparcia. Zajęcia dla seniorów będą odbywały się w następujących lokalizacjach:

• Klub Seniora – Katowice, ul. Hetmańska 1, w każdy wtorek i czwartek od godz. 14.00 – 70 miejsc,
• Klub Seniora – Katowice, ul. Panewnicka 75 – w każdy czwartek od godz. 14.00 – 50 miejsc,
• Klub Seniora – Katowice, ul. Witosa 17, ostatni piątek miesiąca od godz. 14.00 – 50 miejsc,
• Klub Seniora – Katowice, ul. Boya Żeleńskiego 83 – 3 razy w tygodniu – każdorazowo ustalany jest termin następnego spotkania – 30 miejsc.

Każdy, kto chciałby dowiedzieć się więcej o aktualnych propozycjach miasta Katowice dla seniorów, może skontaktować się z Wydziałem Polityki Społecznej Urzędu Miasta Katowice, tel.: (32) 25 93 780. Aktualne informacje dostępne są także na stronie internetowej Katowice.eu w zakładce Dla Mieszkańca – Dla Seniorów.

Źródło: UM Katowice

Zgromadzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii jednogłośnie przyjęło Deklarację współpracy i poparcia 41 samorządów GZM dla lokalizacji Centrum Technologicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) na terenie metropolii.

Deklaracja jest odpowiedzią na plany Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz podpisany list intencyjny z Rządem RP, otwierający drogę do utworzenia nowego centrum technologicznego ESA w Polsce. Samorządy GZM wyraziły gotowość do współpracy oraz pełne poparcie dla ulokowania tej inwestycji w metropolii.

Sygnatariusze podkreślają, że GZM to unikalna w skali kraju platforma współpracy, łącząca potencjał dojrzałego przemysłu, nowoczesnej logistyki i silnego zaplecza naukowo-badawczego. Metropolia oferuje dostęp do terenów inwestycyjnych, wykwalifikowanej kadry inżynierskiej, 25 uczelni wyższych oraz stabilnego otoczenia biznesowego, wspieranego m.in. przez Katowicką Specjalną Strefę Ekonomiczną.

W deklaracji wskazano również na unikalne zasoby regionu, w tym infrastrukturę poprzemysłową możliwą do wykorzystania w celach badawczych oraz obecność firm sektora New Space współpracujących z ESA.

Zgromadzenie GZM wyraża przekonanie, że wspólna determinacja 41 samorządów pozwoli na stworzenie w GZM centrum technologii kosmicznych o znaczeniu europejskim i globalnym.

PEŁNA TREŚĆ DEKLARACJI

Deklaracja współpracy i poparcia 41 samorządów Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM) dla lokalizacji Centrum Technologicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA)

W nawiązaniu do planów Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) oraz niedawno podpisanego listu intencyjnego z Rządem RP, otwierającego drogę do utworzenia w Polsce nowego centrum technologicznego ESA, w imieniu 41 miast i gmin tworzących Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię (GZM), składamy oficjalną i jednomyślną deklarację pełnego poparcia dla inicjatywy ulokowania siedziby centrum na terenie naszego związku metropolitalnego.

Niniejsza deklaracja stanowi wyraz solidarności wszystkich samorządów członkowskich, które uznają tę inwestycję za kluczowy element transformacji regionu w europejski hub gospodarki opartej na wiedzy, nowoczesnej technologii i danych.

Podzielamy wszystkie argumenty przemawiające za wyborem GZM, ale przede wszystkim chcemy podkreślić fakt, iż GZM to unikalna w skali naszego kraju platforma współpracy, która sumuje potencjał 41 ośrodków miejskich i gminnych, tworząc spójny i dynamiczny organizm o ugruntowanej współpracy pomiędzy miastami, samorządem Województwa Śląskiego, środowiskiem naukowym i otoczeniem biznesu oraz innymi ośrodkami metropolitalnymi w Polsce i Europie.

Deklarujemy pełną gotowość do rozmów i kooperacji, wierząc, że jesteśmy w stanie zapewnić Europejskiej Agencji Kosmicznej optymalne warunki do rozwoju i dla realizacji najbardziej ambitnych misji. Nasza propozycja opiera się na unikalnym połączeniu dojrzałego przemysłu, strategicznej logistyki oraz silnego zaplecza naukowego.

Mamy do zaoferowania wsparcie logistyczne, finansowe i infrastrukturalne dla tej inwestycji. Gwarantujemy dostęp do największej w Polsce puli gotowych terenów inwestycyjnych oraz nowoczesnych obiektów powstających w procesie rewitalizacji obszarów poprzemysłowych. Oferujemy pełne zaangażowanie naszych 25 uczelni wyższych, w tym Politechniki Śląskiej i Uniwersytetu Śląskiego, które już teraz realizują zaawansowane projekty dla ESA (zaplecze naukowo-badawcze).

Zapewniamy dostęp do wykwalifikowanej kadry inżynierskiej oraz stabilnego otoczenia biznesowego, wspieranego przez najlepszą w Europie strefę ekonomiczną (KSSE). Mamy do dyspozycji również unikalne zasoby, których nie posiadają konkurenci, takie jak wygaszane chodniki i szyby kopalniane (mogące służyć jako naturalne laboratoria) oraz obecność globalnych liderów sektora New Space, już teraz współpracujących z Agencją.

Od lat, z powodzeniem, z zasobów GZM korzystają międzynarodowe korporacje, ich obecność i opinie mogą potwierdzić wysoką jakość współpracy i usług oferowanych przez GZM.

Wierzymy, że atuty GZM – istniejące możliwości technologiczne, edukacyjne, logistyczne regionu oraz ambicje zawodowe mieszkańców – z powodzeniem przysłużą się rozwojowi branży kosmicznej w Polsce, i w Europie; że metropolia GZM to dobre miejsce dla popularyzacji technologii kosmicznych i możliwości ich testowania oraz dla umiejętnie prowadzonej współpracy z instytucjami europejskimi w zakresie „space security”.

Jesteśmy przekonani, że nasza pionierska struktura metropolitalna oraz wspólna determinacja 41 samorządów pozwolą na stworzenie w GZM unikatowego w skali globalnej centrum technologii kosmicznych.

Zgromadzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Mimo utrudnień związanych z przebudową katowickiego węzła kolejowego, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia przeznaczy w 2026 roku rekordowe 34,4 mln zł na utrzymanie i rozwój połączeń kolejowych na swoim obszarze. Dzięki temu każdego dnia roboczego będzie finansować ponad 140 połączeń, zapewniając mieszkańcom wygodne przesiadki i wysoką częstotliwość kursów.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) konsekwentnie stawia na transport kolejowy jako kluczowy element nowoczesnej mobilności w regionie. W przyszłym roku z budżetu Metropolii zostanie przeznaczone do 34,4 mln zł na finansowanie połączeń kolejowych – to najwyższa kwota od 2019 roku, kiedy GZM zaczęła finansować połączenia kolejowe.

– Mimo że przebudowa katowickiego węzła kolejowego ogranicza liczbę kursów, zwiększamy środki na finansowanie połączeń. Naszym celem jest utrzymanie jak najlepszej oferty dla pasażerów, zapewniając im dogodne przesiadki i wysoką częstotliwość kursowania pociągów – podkreśla Kazimierz Karolczak – przewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Przebudowa katowickiego węzła kolejowego ogranicza liczbę dostępnych krawędzi peronowych, co zmniejsza możliwości wjazdu pociągów na stację Katowice.

– Wspólnie z partnerami robimy wszystko, aby pasażerowie mieli jak najbardziej komfortowe warunki podróży, mimo trudności infrastrukturalnych – zapewnia Karolczak.

Z budżetu Metropolii będą finansowane m.in. relacje:

• Tarnowskie Góry – Chorzów Batory – pociągi będą kursować niemal przez cały dzień, średnio co 30 minut. Dojazd do i z Katowic zostanie zapewniony poprzez skomunikowane przesiadki na stacji Chorzów Batory.
• Tychy Lodowisko – Tychy – w dni robocze Metropolia sfinansuje po 30 połączeń
  w obu kierunkach. Do i z Katowic pasażerowie będą przesiadać się na stacji Tychy oraz w Katowicach Ligocie. Bezpośrednie kursy Tychy Lodowisko – Katowice zostaną znacznie ograniczone.
• Bytom – Gliwice – Metropolia ponownie w całości sfinansuje tę linię. W dni robocze będzie dostępnych po 16 połączeń w każdym kierunku.
• Gliwice – Katowice – Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – kontynuacja finansowania połączeń na tej trasie.

Od 2019 roku GZM przeznaczyła na finansowanie połączeń kolejowych ponad 108 mln zł, co potwierdza długofalową strategię rozwoju transportu publicznego w regionie.

Z Metrobiletem kolej w cenie

W ofercie Transportu GZM wszystkie bilety imienne 30-dniowe umożliwiają korzystanie z przejazdów pociągami Kolei Śląskich (KŚ) oraz POLREGIO. Najpopularniejszy bilet – Metrobilet Obszarowy 30, pozwala na podróż autobusami, trolejbusami i tramwajami w całej sieci Transport GZM, a kolejami – po maksymalnie 6 wybranych przez pasażera miastach. Jego koszt to 189 zł w wersji normalnej i 94,50 w wersji ulgowej. Dzięki temu podróż z Tarnowskich Gór czy Gliwic do Katowic możliwa jest dla pasażerów w sieci Transport GZM również pociągiem.

Zmiana ogrzewania w Gliwicach wchodzi w decydującą fazę. Uchwała antysmogowa dla województwa śląskiego, przyjęta kilka lat temu, dziś przestaje być zapowiedzią – staje się codziennością. Od 1 stycznia 2026 r. nie wolno już użytkować tzw. kopciuchów, czyli kotłów pozaklasowych. Z kolei czas na eksploatację kotłów klasy 3 i 4 (według normy PN-EN 303-5:2012) mija 31 grudnia 2027 r. To jasny sygnał, że era najbardziej emisyjnych źródeł ciepła dobiega końca – a wraz z nią zmienia się jakość powietrza, którym oddychamy.

Dla wielu mieszkańców oznacza to konieczność podjęcia decyzji, ale nie wszyscy są w tej samej sytuacji.

Jeśli w domu działa kocioł pozaklasowy (tzw. kopciuch), jego użytkowanie od 1 stycznia 2026 r. jest nielegalne – urządzenie musi zostać trwale wyłączone z eksploatacji. W przypadku kotłów klasy 3 lub 4 można z nich korzystać jeszcze do końca 2027 roku, jednak to ostatni moment, by spokojnie zaplanować wymianę i skorzystać z dostępnego wsparcia finansowego.

Dobrą wiadomością jest to, że osoby korzystające z kotłów klasy 5, pomp ciepła, ogrzewania gazowego, elektrycznego lub ciepłowniczego już dziś spełniają wymogi uchwały antysmogowej i nie muszą nic zmieniać.

Osobną kategorią są kominki i tzw. kozy. Mogą być użytkowane wyłącznie wtedy, gdy spełniają wymagania ekoprojektu (Ecodesign), osiągają sprawność cieplną co najmniej 80% albo są wyposażone w filtr redukujący emisję pyłu do poziomu określonego w przepisach.

Jak sprawdzić, jaką klasę ma kocioł lub kominek?

Weryfikację warto zacząć od rzeczy najprostszych. Tabliczka znamionowa na urządzeniu często zawiera informacje o klasie, producencie i modelu. Pomocna będzie także dokumentacja techniczna – w przypadku kotłów wskazuje klasę, a przy kominkach potwierdza zgodność z ekoprojektem lub odpowiednią sprawność.

Jeśli dokumentów brakuje, znaczenie ma również rok produkcji. Wkłady kominkowe sprzed 2015 roku bardzo często nie spełniają obecnych norm emisyjnych. Gdy nie da się jednoznacznie potwierdzić parametrów urządzenia, należy przyjąć, że nie spełnia ono wymagań uchwały, co oznacza konieczność jego wymiany lub trwałego wyłączenia.

Jakie wsparcie finansowe jest dostępne?

Miasto Gliwice aktywnie wspiera mieszkańców w wymianie nieekologicznych źródeł ciepła. Dostępne są dwa główne źródła dofinansowania, które różnią się zasadami.

Dotacje z budżetu Miasta Gliwice mają charakter refundacji – wniosek składa się po zakończeniu inwestycji (nie później niż do końca roku następującego po jej odbiorze). Wsparcie obejmuje wymianę w mieszkaniu lub domu nieekologicznego ogrzewania węglowego na gazowe, elektryczne, olejowe lub ciepłownicze oraz montaż odnawialnych źródeł energii, takich jak pompy ciepła, kotły na pellet (biomasę) czy kolektory słoneczne.

Drugą ścieżką jest ogólnopolski Program „Czyste Powietrze”, realizowany przez WFOŚiGW. Skierowany jest wyłącznie do właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych (co najmniej od 3 lat, z wyjątkiem spadków), z założeniem, że w budynku dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych. „Czyste Powietrze” obejmuje nie tylko wymianę źródeł ciepła na ekologiczne, instalację centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, ale także termomodernizację budynków i instalację OZE. W tym przypadku konieczny jest audyt energetyczny przed rozpoczęciem inwestycji oraz świadectwo charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu.

Gdzie uzyskać pomoc?

Mieszkańcy nie są z tym procesem zostawieni sami. W Urzędzie Miejskim w Gliwicach przy ul. Zwycięstwa 21 działa Gliwicki Punkt Programu „Czyste Powietrze”, czynny:

• w poniedziałki, środy, piątki: 8.30–10.30,

• we wtorki: 13.00–15.00,

• w czwartki: 14.00–16.00.

Dodatkowe wsparcie oferuje gliwicki ekodoradca w ramach projektu LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit”, który pomaga dobrać program, przygotować dokumenty i wyjaśnić obowiązki wynikające z uchwały antysmogowej. Kontakt: tel. 32/238-55-26. Aktualne informacje dostępne są także na miejskiej stronie gliwice.eu w sekcji aktualności „Zielone Gliwice”.

Koniec ery kopciuchów to nie tylko wymóg prawny, ale realna inwestycja w zdrowie, komfort życia i czystsze powietrze w mieście. Im wcześniej zaplanowana zmiana, tym więcej spokoju – i większa szansa na skorzystanie z dostępnej pomocy.

Źródło: UM Gliwice (kik/ŚR)

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprasza przedstawicieli samorządu oraz wszystkich zainteresowanych innowacyjnymi technologiami do wzięcia udziału w konferencji Smart Komunal: Cyfryzacja dla środowiska.