W ramach pilotażowego programu „Ogrody deszczowe GZM” Metropolia organizuje warsztaty dla szkół i pokazuje, jak stworzyć taki ogród. Uczestnicy pod okiem eksperta dowiadują się w jaki sposób wykorzystać wody opadowe, jakie podłoże i gatunki roślin wybrać. W GZM powstanie 9 przyszkolnych ogrodów. Jeden z nich założą studenci Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.

– Ogrody deszczowe pozwalają zapobiegać lokalnie suszom i podtopieniom. Gromadzą wodę opadową, która spływa do nich bezpośrednio z dachów. Specjalnie dobrana donica/zbiornik, warstwy podłoża oraz gatunki roślin, pomagają w naturalny sposób ograniczyć spływ wód opadowych do kanalizacji. Roślinność uwalnia parę wodną do atmosfery stopniowo, także w okresach suchych. Jednocześnie gromadzenie wody z dachów w zbiorniku, zapobiega lokalnym podtopieniom – tłumaczy Blanka Romanowska, dyrektorka Departamentu Infrastruktury i Środowiska w Urzędzie Metropolitalnym GZM.

Ogród deszczowy zwiększa również bioróżnorodność i sprawia, że otoczenie wygląda przyjaźniej.

Edukacja jako odpowiedź na zmiany klimatu

Program jest realizowany wraz ze Śląskim Ogrodem Botanicznym w Mikołowie. To jego pracownicy prowadzą w szkołach warsztaty i pomagają uczniom założyć swój szkolny ogród deszczowy. Ogrody zakładane będą w kwietniu i maju.

Program ma wymiar przede wszystkim edukacyjny – do udziału w nim wybranych zostało 9 placówek. Udział biorą szkoły podstawowe z Mysłowic, Tychów, Piekar Śląskich, Siemianowic Śląskich i Tarnowskich Gór, przedszkole z Gliwic, zespoły szkół z Piekar Śląskich i z Chorzowa oraz Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach.

Na uczestników warsztatów czeka część teoretyczna, gra terenowa dostosowana do ich wieku oraz najprzyjemniejsza część praktyczna, czyli zakładanie ogrodu i sadzenie roślin. Rośliny zostały dobrane z uwzględnieniem walorów dekoracyjnych oraz gatunki, które dobrze tolerują zmiany poziomu wody.

 Ogrody znajdą się na terenach ogólnodostępnych dla mieszkańców Metropolii. Obowiązkiem instytucji biorących udział w programie będzie opiekowanie się i bieżące utrzymanie ogrodu deszczowego przez minimum 3 lata.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jako jedyna w Polsce zbudowała swój system miejskich wypożyczalni rowerów jako równoważny element transportu publicznego

Metrorower Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, czyli miasta miast, odpowiedzialnego za integrację wymagających tego elementów funkcjonowania miast i gmin Śląska i Zagłębia – to największy w Polsce i trzeci w Europie system wypożyczalni miejskich rowerów. Na ulicach GZM pojawiło się już 1860 rowerów i 267 stacji. A niebawem będzie ich wielokrotnie więcej.

Nowy system jest już dostępny dla mieszkańców ośmiu miast: Katowic, Sosnowca, Tychów, Gliwic, Zabrza, Chorzowa, Siemianowic Śląskich i Czeladzi. Od 1 sierpnia żółte jednoślady pojawią się w kolejnych 24 gminach. Docelowo system obejmie 7 tysięcy rowerów i 924 stacje oraz będzie działał przez cały rok.

– Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jest największą metropolią w tej części Europy. Jesteśmy swego rodzaju miastem miast, które z jednej strony pozwala miastom oraz gminom zachowywać swoją tożsamość, a przejmuje i organizuje te obszary życia miejskiego, gdzie granice wydają się zbędne, czyli na przykład transport. Założenia te idealnie realizuje Metrorower, który nie powinien mieć granic. Druga sprawa to pozycjonowanie roweru w systemie transportowym. W naszej koncepcji nowoczesnego miasta miast  jest on traktowany jako równorzędny element tego systemu – mówi Kazimierz Karolczak – przewodniczący zarządu GZM.

Z autobusu na rower

Metrorower jest elementem systemu Transport GZM, co jest jedynym tego typu rozwiązaniem w Polsce. Ma to swój wyraz symboliczny – rowery mają tę samą kolorystykę i oznakowanie, co autobusy. Ma to również swoje odzwierciedlenie w taryfie – każdy pasażer posiadający bilet średniookresowy lub długookresowy, od biletu dziennego do 180-dniowych, może bezpłatnie korzystać z rowerów przez 60 minut dziennie.

– Nie traktujemy Metroroweru jako pojazdu rekreacyjnego, chociaż i w tej roli sprawdzi się doskonale – mówi Marcin Dworak, pełnomocnik ds. nowej mobilności i rozwoju GZM. – To element zrównoważonego transportu miejskiego, obok pociągu, tramwaju, autobusu i trolejbusu. Do pokonania odcinka pięciu kilometrów – biorąc pod uwagę podróż od drzwi do drzwi – nie ma szybszego środka transportu niż rower. A przy korzystaniu z innych środków transportu, rower to świetny sposób na pokonanie „ostatniej mili” – dodaje Dworak.

Możliwość bezpłatnego korzystania z rowerów dotyczy również osób, które mają prawo do bezpłatnego korzystania z sieci Transport GZM, a więc młodzieży do 16 roku życia i seniorów. Aby z nich korzystać, prawo to musi być potwierdzone w systemie Transport GZM.

Pozostali użytkownicy za pierwsze pół godziny jazdy płacą złotówkę, a za godzinę 2,50 zł. Wraz z dłuższym czasem stawka za przejazd wzrasta. Aby nie płacić za przejazdy jednorazowe, możliwy jest zakup abonamentu rocznego, półrocznego lub miesięcznego.

Pierwsze statystyki

O tym, że mieszkańcy GZM chętnie korzystają z Metroroweru, świadczą statystyki z pierwszego miesiąca działania systemu. W okresie tym rowery wypożyczono 40 tysięcy razy. Konta w systemie założyło prawie 18 tysięcy osób. Średni czas pojedynczego przejazdu to 14 minut. Biorąc pod uwagę, że pierwszy miesiąc działania systemu obejmuje przełom lutego i marca, statystyki są optymistyczne.

Lekki, zwinny, nowoczesny

W sieci znajdziemy najnowszy model SmartBike 2.0, który jest lżejszy, bardziej zwinny, dynamiczny i wygodny, niż rowery dostępne w ramach dotychczasowych systemów. To pojazdy IV generacji, wyposażone w nadajnik GPS, dzięki czemu nie trzeba przypinać ich do stojaków, a system pozwala na swobodne przemieszczanie się pomiędzy gminami i pozostawienie roweru w innej miejscowości.

Rowery można wypożyczać z poziomu dedykowanej aplikacji Metrorower. Można w niej nie tylko łatwo zlokalizować najbliższą stację czy rower, ale również sprawdzić liczbę spalonych kalorii czy zmniejszony ślad węglowy. W przyszłości rowery będą również dostępne w aplikacji Transport GZM, z której mieszkańcy korzystają kupując bilety na autobus czy tramwaj.

Mapę, instruktaż oraz cennik można znaleźć tutaj: metrorower.transportgzm.pl.

Z biletem miesięcznym aż 5 w 1

Specjalne miejsce w taryfie Transport GZM zajmują bilety 30-dniowe. Każdy ich posiadacz może poruszać się po wybranym obszarze nie tylko autobusem, trolejbusem lub tramwajem. Oprócz tego, że ma do dyspozycji również Metrorower, od 1 marca tego roku może korzystać również z pociągów Kolei Śląskich i POLREGIO.

Nowe Metrobilety to większa elastyczność i duże ułatwienie w podróżowaniu po Metropolii. Teraz wystarczy jeden bilet, z którym możemy wybierać najszybsze dostępne połączenia i dogodne przesiadki. Pasażerowie nie muszą już analizować taryf różnych przewoźników.

Integracja systemu biletowego obejmie również Metrobilet 24 h, który uprawnia do nieograniczonych podróży, w ciągu 24 godzin od skasowania, po całej sieci komunikacji miejskiej Transport GZM oraz na wszystkich liniach kolejowych w obszarze GZM. To wygodna opcja dla osób, które przyjeżdżają do GZM na 1 dzień i chcą poruszać się różnymi środkami transportu, w tym rowerem.

Velostrady

Aby móc szybko, wygodnie i bezpiecznie poruszać się na rowerze, GZM, która ma charakter policentryczny, jest organizmem składającym się z wielu ośrodków miejskich, sąsiadujących ze sobą w odległościach pozwalających na przemieszczanie się rowerem, inwestuje również w Velostrady. To szybkie drogi rowerowe, w większości odseparowane od jezdni i ruchu samochodowego, często mające przebiegać po nieczynnych liniach kolei piaskowej.

– Założenie jest takie, aby Velostrady pełniły przede wszystkim funkcję transportową, a jej dopełnieniem może być rekreacja. Ich zadaniem jest zapewnienie możliwości bezpiecznego przejazdu w drodze do pracy, szkoły, czy na uczelnię. W ramach jednego miasta lub pomiędzy miastami – mówi Marcin Dworak.

Budowa pierwszych fragmentów już się rozpoczęła. Łącznie powstanie co najmniej 8 tras o długości ok. 120 km.

W stronę transportu przyszłości

Realizowane przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię inwestycje w transport rowerowy, a także transport kolejowy i komunikację miejską, wpisują się w cele planu zrównoważonej mobilności miejskiej, który jest strategicznym dokumentem transportowym w GZM. Plan zakłada realizację działań, które zachęcą mieszkańców do przesiadki z samochodów na bardziej zrównoważone formy transportu. Efektem ma być zmniejszenie ruchu samochodowego w miastach i gminach GZM oraz poprawa jakości życia mieszkańców.

Metropolia udzieliła Katowicom ok. 1,5 mln zł dotacji na prace budowlane na odcinek Velostrady nr 6 , który połączy Brynów z Giszowcem. Sosnowiec otrzymał ok. 455 tys. zł. dofinansowania na opracowanie dokumentacji technicznej dla dwóch odcinków velostrad, które będą przebiegać przez miasto. Pozwoli to na ukończenie prac zapoczątkowanych rok temu.

Budowa Velostrad GZM jest jednym ze strategicznych działań podejmowanych we współpracy z miastami Metropolii. Mają one pełnić głownie funkcję transportową, zapewniając bezpieczny przejazd do pracy, szkoły, instytucji w ramach jednego miasta lub pomiędzy miastami.

Katowice budują odcinek od Brynowa do Giszowca

Odcinek, na budowę którego Katowice otrzymały ok. 1,5 mln zł wsparcia jest początkowym fragmentem velostrady nr 6 o długości 9,1 km, która pobiegnie do Mysłowic.

Ten odcinek rozpocznie się w Katowicach – w Brynowie od ulicy Św. Huberta, będzie biegł wzdłuż nieczynnej linii kolejowej wzdłuż doliny Trzech Stawów i w dalszym biegu przez dzielnicę Giszowiec do ulicy Kolistej. Jego długość wynosi ok 4,4. km. Realizacja tej inwestycji o łącznej kwocie ponad 11 mln zł. rozpoczęła się na początku marca br. Ten odcinek velostrady ma być gotowy na przełomie 2024 i 2025 roku.

Sosnowiec przygotowuje dokumentację techniczną

W obrębie miasta powstać ma 11 km tras o standardzie rowerowych autostrad. W planowanej sieci velostrad przez miasto będą przebiegać trasy nr 1 oraz 7.

3,4 km trasy nr 1 ma przebiegać od granicy z Katowicami, przez ul. Kresową, przecinać ul. Piłsudskiego i do centrum Sosnowca, z wykorzystaniem śladu i nasypu dawnej linii kolejowej.

Pozostałe 7,6 km to odnogi „jedynki” do sąsiadujących miast Zagłębia, włączone pod wspólny numer 7. Mają one biec następująco:

• do Czeladzi: od przecięcia drogi ekspresowej nr S86 na wysokości ul. Wiązowej, wzdłuż ul. Stalowej, przez ul. Okólną, do granicy z Czeladzią;
• do Będzina: od wysokości ul. Wiązowej w Sosnowcu, ma biec wzdłuż drogi S86, przecinać ul. Małobądzką i docierać do skrzyżowania dróg S86 i DK94. Następnie droga zostanie poprowadzona wzdłuż DK94, do ul. Będzińskiej w Sosnowcu i granicy z Będzinem.;
• w kierunku Dąbrowy Górniczej: ma to być kontynuacja wzdłuż DK94 odnogi będzińskiej. Velostrada przetnie tu ul. Będzińską w Sosnowcu oraz układ torowisk tramwajowych i dojdzie do lewego brzegu rzeki Czarnej Przemszy, następnie w rejonie ul. Śnieżnej istniejącą kładką przekroczy rzekę i dotrze poprzez drogę wewnętrzną w rejon istniejącego przejazdu kolejowego ul. Chemicznej i ul. Piotrkowskiej. Dalej trasa rowerowa pobiegnie w rejonie ul. Piotrkowskiej, przetnie DK94, potok Zagórski i ul. Sokolską i przejdzie przez fragment Będzina, do granicy Dąbrowy Górniczej.

Rozwiązania, które znajdą się w koncepcji technicznej velostrad przygotowanych przez Sosnowiec mają stanowić plan dla przyszłych projektów m.in. architektoniczno-budowlanych, zagospodarowania terenu czy też technicznych. Prace nad przygotowaniem dokumentacji technicznej miasto rozpoczęło rok temu. Wtedy Metropolia przyznała na ten cel 500 tys. zł dotacji. Zgodnie z planami, dokumentacja techniczna powinna być gotowa na jesień tego roku.

W Metropolii powstaje sieć velostrad 

Planowane przebiegi velostrad zostały wytyczone przez Metropolię we współpracy z miastami członkowskimi. Łącznie powstanie 8 velostrad o długości ok. 120 km. Ten katalog nie jest zamknięty. Trwają ustalenia dotyczące kolejnych przebiegów.

W 2024 roku planowane jest udzielenie pomocy finansowej gminom w formie dotacji celowej na kolejne etapy realizacji Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych. Mają być kontynuowane wykupy nieruchomości pod velostrady, ukończone mają zostać zlecone przez Sosnowiec, Czeladź i Będzin programy funkcjonalno-użytkowe, a Tychy właśnie ukończyły swoją dokumentację. Dotacje mają być udzielane też w związku z planami ogłaszania przez gminy przetargów na dokumentacje projektowe. GZM ma również partycypować w kosztach velostrad planowanych do realizacji ze wsparciem Funduszu Sprawiedliwej Transformacji UE. To m.in. wspomniana już budowa 4,4 km velostrady nr 6 pomiędzy dzielnicami Brynów i Giszowiec w Katowicach. Prace budowlane trwają.

Jeżeli chodzi o zadania z programu Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych realizowane bezpośrednio na zamówienie GZM, ukończone zostaną prace nad przygotowaniem dwóch koncepcji technicznych – Velostrady nr 1 w Katowicach oraz Velostrady nr 6 od katowickiego Giszowca do Mysłowic. Kolejnym krokiem będzie opracowanie dokumentacji projektowych dla tych odcinków. Metropolia pomoże również miastom w procesie wykupu nieruchomości oraz zamówi kolejne koncepcje techniczne – na odcinkach, na których nie realizowano jeszcze żadnej dokumentacji.

Przydatne linki

Velostrady w Metropolii: Wyniki wyszukiwania „velostrada” – Metropolia GZM

Zgromadzenie GZM zdecydowało o dofinansowaniu 29 projektów inwestycyjnych gmin na łączną kwotę ok. 63 mln złotych. To kolejna w tym roku rozdysponowana pula w ramach Funduszu Odporności. Łączny poziom wsparcia w tym roku zaplanowano na ok. 270 mln. zł.  

Fundusz Odporności ma na celu wsparcie rozwoju gmin. Jego budżet w tym roku wynosi ok. 270 mln zł. Pieniądze mają być skierowane na m.in. inwestycje związane z ograniczeniem niskiej emisji. To termomodernizacja budynków, budowa instalacji OZE, energooszczędne oświetlenie oraz modernizacja sieci ciepłowniczych.

Wsparcie można uzyskać na inwestycje związane z transportem publicznym jak np. budowa lub modernizacja zintegrowanych węzłów przesiadkowych, infrastruktura rowerowa, przystankowa oraz ruchu pieszych. Gminy mogą także pozyskać dotacje na przebudowę dróg czy też inwestycje budowlane związane z rozwojem infrastruktury m.in. szkolnictwa czy kultury.

Podczas marcowej sesji Zgromadzenia przyznano kolejną transzę dofinansowania dla 29 projektów na łączną kwotę ok. 63,5 mln. zł

Wśród projektów, które otrzymały największe kwoty dofinansowania należy wymienić Katowice. Miastu przyznano ok. 15,6 mln zł na budowę trybuny i oświetlenia Stadionu Miejskiego. Chorzów otrzyma ok. 7,7 mln zł na prace przy rozbudowie DK 79 na odcinku od estakady do ul.3-go Maja. Za 5 mln zł Bytom przebuduje basen w Szkole Podstawowej nr 28.

Budżet Funduszu odporności nie został jeszcze wyczerpany. Gminy, które dotąd nie zgłosiły swoich projektów, będą mogły to zrobić podczas kolejnych rund naboru.

Link: Lista dotychczas dofinansowanych projektów w 2024 roku- druk 505

GZM rozstrzygnęła kolejną, trzecią już edycję konkursu na najlepsze prace dyplomowe – licencjackie, inżynierskie i magisterskie – poświęcone tematyce metropolitalnej. Autorzy czterech najlepszych prac odebrali nagrody we wtorek (19 marca) w katowickim Spodku podczas 26. Ogólnopolskich Targów Edukacja.

Nagrody wręczył wiceprzewodniczący zarządu GZM – Henryk Borczyk.

W tym w kategorii prac inżynierskich nagrodę Przewodniczącego Zarządu GZM otrzymał absolwent Politechniki Warszawskiej, Mateusz Paweł Ubysz za pracę pt. „Zwiększanie prędkości podróży i przepustowości komunikacji tramwajowej na przykładzie wybranej części sieci tramwajowej”.

W kategorii prac magisterskich nagrody otrzymali: Hanna Szczerbik za pracę „Hołda Park – Zagospodarowanie terenów hałdy Makoszowy na cele rekreacyjno-sportowe”, absolwentka Politechniki Śląskiej oraz Joanna Godek i Oskar Handerman, którzy na Politechnice Krakowskiej obronili  pracę „Projekt rewitalizacji terenów poprzemysłowych obszaru KWK Mysłowice jako nowy kierunek zrównoważonego rozwoju miasta” . W tej edycji konkursu przyznano również wyróżnienie. Trafiło ono do Katarzyny Hetmańczyk, która na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie obroniła pracę pt. „Przemysł 4.0 – nowa ścieżka rozwojowa dla (po)górniczych miast tracących funkcje?”

Autorzy nagrodzonych prac otrzymali nagrody finansowe w wysokości od 2000 zł do 3500 zł oraz okolicznościowe dyplomy.

To trzecia edycja konkursu. Do konkursu mogą być zgłaszane prace licencjackie, inżynierskie i magisterskie, obronione po utworzeniu związku metropolitalnego w województwie śląskim tj. od 1 lipca 2017 roku. Tematy prac, które można zgłaszać do konkursu powinny obejmować zagadnienia istotne dla funkcjonowania Metropolii GZM oraz jej rozwoju w oparciu o Strategię Rozwoju Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii na lata 2022-2027 z perspektywą do 2035 roku.

Konkurs na najlepsze prace dyplomowe to część Metropolii Nauki, projektu stanowiącego pakiet narzędzi finansowych i organizacyjnych, wspierających uczelnie w podnoszeniu swojej oferty edukacyjnej, a przez to wzmacniających rolę GZM jako ośrodka akademickiego i badawczo-rozwojowego.

W Metropolii studiuje ponad 91 tys. studentów. Rozwój oferty naukowej i promocja potencjału intelektualnego to jeden z priorytetów GZM. Obok konkursu na prace dyplomowe, sztandarowym programem w tym zakresie jest Metropolitalny Fundusz Wspierania Nauki.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia rozpoczęła konsultacje projektu zmiany „Metropolitalnego Programu Działań Strategicznych”.

Metropolitalny Program Działań Strategicznych (MPDS) to program rozwoju służący do realizacji celów zawartych w Strategii Rozwoju Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii na lata 2022-2027, z perspektywą do 2035 r.

MPDS podlega okresowej aktualizacji, z uwagi na potrzeby związku metropolitalnego oraz zmieniające się uwarunkowania prawne, instytucjonalne i finansowe.

Konsultacje będą prowadzone od 12 marca do 15 kwietnia 2024 r. Uwagi można zgłaszać za pomocą formularza konsultacyjnego dostępnego do pobrania ze strony internetowej  bip.metropoliagzm.pl

Dodatkowo, 3 kwietnia w Kato Science Corner x Metrolab GZM (Młyńska 2, 40-098 Katowice) w godzinach 09.00-16.00 będzie działać punkt konsultacyjny, a w godzinach od 16.00-17.00 odbędzie się spotkanie konsultacyjne nt. zmiany MPDS.

Projekt dokumentu zmiany Metropolitalnego Programu Działań Strategicznych dostępny jest przez cały czas trwania konsultacji w siedzibie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (ul. Barbary 21A, 40-053 Katowice, pokój nr 222 w godzinach 8:00-15:00).

Więcej informacji – zasady uczestnictwa i dokumentacja: Obwieszczenie Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii – Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Metropolitalny Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Pierwsi mieszkańcy skorzystali z żółtych rowerów w niedzielę. Metrorower to dzieło Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i firmy Nextbike. Na ulicach pojawiło się 1860 rowerów i 276 stacji, a więc więcej niż pierwotnie planowano.

Pierwotnie w I fazie miało być dostępnych 1260 rowerów w siedmiu miastach, ale część prac wdrożeniowych udało się przyspieszyć. Nowy system jest już dostępny dla mieszkańców ośmiu miast: Katowic, Sosnowca, Tychów, Gliwic, Zabrza, Chorzowa, Siemianowic Śląskich i Czeladzi. Docelowo system obejmie 7 tysięcy jednośladów i 924 stacje w 31 gminach.

– Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia jest największą metropolią w tej części Europy. Jesteśmy swego rodzaju miastem miast, które z jednej strony pozwala miastom oraz gminom zachowywać swoją tożsamość, a z drugiej strony budować efekty synergii tam, gdzie granice wydają się zbędne. Założenia te idealnie realizuje Metrorower – mówi Kazimierz Karolczak – przewodniczący zarządu GZM.

– Uruchomienie największego w Polsce systemu rowerów miejskich to dla nas kamień milowy. Uzupełnia on istniejący system Transport GZM. Realizując między innymi ideę „ostatniej mili”. Inwestycja nie tylko umożliwi mieszkańcom wygodniejsze poruszanie się po mieście, ale także wpłynie pozytywnie na rozwój lokalnej gospodarki i turystyki. Wierze, że Metrorower ze swoją skalą i innowacjami będzie inspiracją dla innych miast w Polsce i Europie – dodaje Karolczak.

Na użytkowników Metroroweru czekają rowery IV generacji wyposażone w nadajnik GPS. Oznacza to, że nie będzie potrzeby przypinania ich do stojaków, a system pozwoli na swobodne przemieszczanie się pomiędzy gminami i pozostawienie roweru w innej miejscowości.

Przyspieszamy

Wg pierwotnych planów, w II fazie liczba rowerów miała wzrosnąć do niemal 4800, a w III do docelowych 7000. Choć plany zakładały dłuższy czas oczekiwania na kolejne fazy, wszystko wydarzy się szybciej niż planowano. 23 lutego Zgromadzenie GZM przyjęło uchwałę, która umożliwi przyspieszenie realizacji II i III fazy Metroroweru na przełom lipca i sierpnia tego roku.

– Dzięki perfekcji operacyjnej zespołów technicznych Nextbike, już latem tego roku uruchomimy w pełni funkcjonalny system Metroroweru z 7000 rowerami, przyspieszając realizację o ponad 12 miesięcy w stosunku do pierwotnej umowy z GZM. Taki system ma realną szansę, aby w ciągu roku wygenerować nawet kilkanaście milionów wypożyczeń, stając się potężną siłą w transformacji polskiej mobilności miejskiej. Weźmy przykład Warszawy, która dysponując 3000 rowerami na 1,76 miliona mieszkańców w sezonie 2023 zanotowała około 5 milionów wypożyczeń. GZM licząca ponad 2 mln mieszkańców jawi się jako miejsce o znacznie większym potencjale. Jestem głęboko przekonany, że efektywna realizacja tego projektu przyniesie liczne korzyści mieszkańcom całej metropolii GZM, stając się kluczowym elementem w poprawie jakości życia i mobilności w tym regionie – komentuje Tomasz Wojtkiewicz, CEO Nextbike Polska.

Dla pasażerów Transport GZM godzina gratis

Metrorower jako element Transportu GZM pojawił się w już w taryfie, co jest jedynym tego typu rozwiązaniem w Polsce. Każdy pasażer posiadający bilet średniookresowy lub długookresowy, od 24-godzinnych do 180-dniowych oraz posiadacz potwierdzonego w systemie Transport GZM prawa do bezpłatnych przejazdów, będzie mógł bezpłatnie korzystać z Metroroweru przez 60 minut dziennie.

Za pół godziny jazdy pozostali użytkownicy zapłacą 1 zł, a za godzinę 2,50. Wraz z dłuższym czasem stawka będzie wzrastać. Będzie można również wykupić abonamenty roczne, półroczne i miesięczne. Rowery będzie można wypożyczyć z poziomu dedykowanej aplikacji Metrorower, stworzonej przez Nextbike. Można w niej nie tylko łatwo zlokalizować najbliższą stację czy rower, ale również sprawdzić liczbę spalonych kalorii czy zmniejszony ślad węglowy. W przyszłości rowery będą również dostępne w aplikacji Transport GZM.

Mapę, szczegółowy instruktaż oraz cennik można znaleźć na stronie Metroroweru: www.metrorower.transportgzm.pl

W stronę transportu przyszłości

Realizowane przez GZM inwestycje w transport rowerowy, a także transport kolejowy i komunikację miejską, wpisują się w cele planu zrównoważonej mobilności miejskiej, który jest strategicznym dokumentem transportowym w GZM. Plan zakłada realizację działań, które zachęcą mieszkańców do przesiadki z samochodów na bardziej zrównoważone formy transportu. Efektem ma być zmniejszenie ruchu samochodowego w miastach i gminach GZM oraz poprawa jakości życia mieszkańców. Działania integrujące różne formy transportu w GZM wpisują się ponadto w zyskującą na popularności koncepcję mobilności jako usługi (MaaS). Takie podejście do transportu publicznego wdraża się już w Azji, ale i bliżej nas w Szwecji, Holandii czy Belgii. Najnowsze badania firmy Juniper dotyczące mobilności przewidują, że liczba użytkowników zintegrowanych usług typu MaaS wzrośnie o 326% do 2028 roku.

GZM

41 miast i gmin o łącznej powierzchni 2,5 tys. km kw., w których mieszka 2,1 mln mieszkańców, działa 270 tys. firm i przedsiębiorstw, wytwarzających ok. 8 proc. PKB naszego kraju. To Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia – pierwsza metropolia w Polsce. Realizację ustawowych zadań rozpoczęła 1 stycznia 2018 roku. Siedzibą władz Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii są Katowice. Metropolia jest ośrodkiem gospodarczym, będąc centrum handlowo-usługowym ze znacznym udziałem działalności produkcyjnej. Jest również ośrodkiem koncentracji specjalistycznych usług medycznych, funkcji akademickiej, kulturalnej, religijnej oraz sportowej.

Nextbike

Nextbike Polska jest liderem w dostarczaniu i prowadzeniu samoobsługowych wypożyczalni rowerów miejskich. Działa w Polsce od 2011 r. Oferuje kompleksowe rozwiązania uzupełnienia tradycyjnych środków komunikacji publicznej na pierwszych i ostatnich kilometrach podróży. Nextbike Polska współpracuje z samorządami i partnerami biznesowymi tworząc i rozbudowując największe i najpopularniejsze systemy rowerowe w Polsce. Do rowerów Nextbike w kilkudziesięciu miastach w Polsce dostęp ma już ponad 8 milionów osób. Rowery Nextbike można wypożyczać 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Pierwszy system spółka uruchomiła we Wrocławiu. Nextbike obsługuje blisko 40 systemów w całym kraju. Nextbike Polska SA od sierpnia 2017 roku jest spółką notowaną na rynku NewConnect na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW).

Useful links: METROROWER

Czeladź otrzyma ok. 257 tys. zł wsparcia z budżetu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii na przygotowanie programu funkcjonalno-użytkowego części velostrady nr 7, która będzie przebiegać przez miasto.

Program funkcjonalno-użytkowy (PFU) pozwoli na rozpisanie dużego przetargu na projekt i budowę w ramach przyspieszonego trybu „zaprojektuj i wybuduj”. Dokumentacja ma być gotowa w III kwartale br.

Trasa Velostrady nr 7 w Czeladzi o długości 5,25 km ma się rozpoczynać przy ul. Nowopogońskiej, biec na północ, następnie odchylać się w stronę zachodnią – zgodnie z przebiegiem dawnej linii kolejowej. Droga ma docierać prostopadle do ul. Kościuszki, a następnie prowadzić wzdłuż ulicy, aż do garaży za ul. Sułkowskiego. W tym miejscu ma wracać na ślad linii kolejowej, przechodząc pod ul. Nowopogońską, Staropogońską, potem nad DK94 i ul. Grodziecką. Trasę w Czeladzi zaplanowano aż do granicy z Będzinem w pobliżu ogródków działkowych.

Łącznie w Metropolii ma powstać 8 velostrad o długości ok. 120 km. Zostały one wytyczone przez Metropolię we współpracy z miastami członkowskimi. Velostrada nr 7 o długości ok. 14 km będzie odnogą jedynki (Katowice- Sosnowiec) i połączy miasta Zagłębia –  Czeladź, Będzin oraz Dąbrowę Górniczą.

Rok 2024 pod znakiem inwestycji w velostrady

W 2024 roku planowane jest udzielenie pomocy finansowej gminom w formie dotacji celowej na kolejne etapy realizacji Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych. Mają być kontynuowane wykupy nieruchomości pod velostrady, ukończone mają zostać zlecone przez Sosnowiec i Tychy programy funkcjonalno-użytkowe. Dotacje mają być udzielane też w związku z planami ogłaszania przez gminy przetargów na dokumentacje projektowe. GZM ma również partycypować w kosztach velostrad planowanych do realizacji ze wsparciem Funduszu Sprawiedliwej Transformacji UE. To m.in. budowa 4,4 km velostrady nr 6 pomiędzy dzielnicami Brynów i Giszowiec w Katowicach. Ta inwestycja zostanie zrealizowana za ponad 11 mln zł.

Jeżeli chodzi o zadania z programu Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych realizowane bezpośrednio na zamówienie GZM, ukończone zostaną prace nad przygotowaniem dwóch koncepcji technicznych – Velostrady nr 1 w Katowicach oraz Velostrady nr 6 od katowickiego Giszowca do Mysłowic. Kolejnym krokiem będzie opracowanie dokumentacji projektowych dla tych odcinków. Metropolia pomoże również miastom w procesie wykupu nieruchomości oraz zamówi kolejne koncepcje techniczne – na odcinkach, na których nie realizowano jeszcze żadnej dokumentacji.

Przydatne linki

Velostrady w Metropolii: Wyniki wyszukiwania „velostrada” – Metropolia GZM

Zgromadzenie GZM zdecydowało o dofinansowaniu 79 projektów inwestycyjnych gmin. To pierwsze w tym roku rozdanie w ramach Funduszu Odporności. Łączny poziom wsparcia zaplanowano na poziomie 270 mln. zł.  

Fundusz Odporności ma na celu wsparcie rozwoju gmin. Jego budżet w tym roku wynosi ok. 270 mln zł. Pieniądze mają być skierowane na m.in. inwestycje związane z ograniczeniem niskiej emisji. To termomodernizacja budynków, budowa instalacji OZE, energooszczędne oświetlenie oraz modernizacja sieci ciepłowniczych.

Wsparcie można uzyskać na inwestycje związane z transportem publicznym jak np. budowa lub modernizacja zintegrowanych węzłów przesiadkowych, infrastruktura rowerowa, przystankowa oraz ruchu pieszych. Gminy mogą także pozyskać dotacje na przebudowę dróg czy też inwestycje budowlane związane z rozwojem infrastruktury m.in. szkolnictwa, służby zdrowia czy kultury.

Podczas lutowej sesji Zgromadzenia przyznano kolejną transzę dofinansowania dla 79 projektów na łączną kwotę ok. 113 mln. zł.

Wśród projektów, które otrzymały największe kwoty dofinansowania można wymienić projekt Świętochłowic. Miasto otrzyma 11 mln zł. na budowę wielofunkcyjnej hali sportowej na terenie OSiR Skałka. Blisko 10 mln. zł otrzyma Sosnowiec na kompleksową przebudowę dróg. Gliwice otrzymają 7 mln zł na zachodnią część obwodnicy miasta. Wsparcie obejmuje prace budowlane na odcinkach od ul. gen. J. Sowińskiego do ulicy I. Daszyńskiego.

Budżet Funduszu odporności nie został jeszcze wyczerpany. Gminy, które dotąd nie zgłosiły swoich projektów, będą mogły to zrobić podczas kolejnych rund naboru.

Lista dofinansowanych projektów: DRUK 499

Zapraszamy do udziału w cyklu konferencji poświęconych tematyce rozwoju miejskiego. Pierwsze spotkanie w Metrolabie w dniu 29 lutego b.r. dotyczyć będzie partycypacji, czyli angażowania mieszkańców do aktywności na rzecz rozwoju lokalnego.  

– Każda konferencja to inny temat, z którym mierzyć się będą eksperci i uczestnicy z różnych grup i branż. Chcemy spojrzeć na rozwój Metropolii GZM pod różnym kątem, nie bojąc się wyzwań i problemów, z którymi mierzymy się na co dzień. Będziemy zadawać trudne pytania, błądzić, analizować i szukać niesztampowych odpowiedzi- tłumaczy Jacek Woźnikowski, dyrektor Departamentu Rozwoju Społeczno-Gospodarczego i Współpracy w GZM.

Pierwszym tematem będzie Partycypacja. Wspólnie z zaproszonymi gośćmi zostaną omówione  rozwiązania w zakresie współpracy z mieszkańcami, które funkcjonują miastach Metropolii. To także szukanie rozwiązań, jak je usprawnić czy jak wprowadzać nowe innowacyjne narzędzia. Przeanalizowanie zostaną budżety partycypacyjne, inicjatywy lokalne ale też nowe formy partycypacji jakie może dać np. spółdzielczość.

Cykl konferencji odbędzie się w Metrolabie działającym w Kato Science Corner.  To  przestrzeń znajdująca się w Katowicach u zbiegu ulic Pocztowej i Młyńskiej, służąca rozpowszechnianiu idei Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 oraz Metrolabu GZM. Znajduje się tu punkt informacyjny, przestrzeń do wspólnych spotkań, realizacji eventów, przedsięwzięć, badań i innych działań realizowanych w ramach przyznanego Katowicom tytułu Europejskiego Miasta Nauki 2024.

Program konferencji PARTYCYPACJA

 29 lutego 2024

9.00 – 12.00 Warsztat dla urzędników / organizacji pozarządowych – Prowadząca: Magdalena Jochemczyk (Metropolia GZM)

Ilość miejsc ograniczona. Zapisy na maila: m.kubieniec@metropoliagzm.pl

 Tytuł: Po co nam te konsultacje? Warsztat o tym, jak konsultacje społeczne mogą pomóc w realizacji inwestycji w gminie.

Konsultacje społeczne to proces, który daje nam szansę poznania różnych perspektyw, daje pole to wymiany myśli, pomysłów, wypracowania rozwiązań. W zależności od kontekstu możemy używać różnych technik, metod, które zbliżą nas to wyznaczonego celu konsultacji. Jednym z celów konsultacji społecznych może być poznanie potrzeb użytkowników, na przykład konkretnej przestrzeni w mieście – placu/ulicy, gdzie planujemy przeprowadzenie remontu, prac budowlanych czy innej znaczącej zmiany. Potrzeby te, odpowiednio spisane stanowią świetny wkład dla projektanta i pomagają w przygotowaniu koncepcji, programu funkcjonalno-użytkowego czy projektu budowalnego danej przestrzeni.

Bio: Zajmuje się projektami partycypacji społecznej związanej z Koleją Metropolitalną w zespole Wydziału Zrównoważonej Mobilności w Departamencie Komunikacji i Transportu Urzędu Metropolitalnego Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropoli. Zwolenniczka badania potrzeb użytkownika w rozwoju transportu publicznego i wykorzystania metod service design. Pracowała w organizacji pozarządowej, gdzie koordynowała i prowadziła konsultacje społeczne w obszarze urbanistyki, realizując głównie projekty dla jednostek samorządu terytorialnego.

12.00 Przerwa kawowa

12.30 – 13.30 Wykłady (część otwarta)

Paweł Wyszomirski ( Fundacja Napraw Sobie Miasto)

Tytuł: “Inicjatywa lokalna – podręcznik dla mieszkańców i urzędników”

Opis: Inicjatywa lokalna to w wielu miastach samorządowy Kopciuszek. Ukryta w BIPie, zajmująca się drobnymi zadaniami, ale mająca potencjał większy niż jej bardziej znany brat – budżet obywatelski. Co zrobić by inicjatywę lokalną pokochali mieszkańcy i urzędnicy?

Bio: Prezes Zarządu Fundacji Napraw Sobie Miasto, założyciel start-up’u OpenAir – asystent jakości powietrza, kurator konferencji TEDxKatowice, współpracownik ExCiteS na University College London. Publikował m.in. w Miasto Think Tank, Magazynie Autoportret. Autor m.in. książki „Mieszkam-TU.eu. Jak tworzyć lepsze miasta? – budżet obywatelski w działaniu”. Redaktor książek „Jak rozwiązywać problemy lokalne dzięki mapom?” i „Przedsiębiorczość społeczna 2.0”.

Magdalena Mike ( UM Dąbrowa Górnicza)

Tytuł: “Od informowania do współrządzenia, czyli jak aktywować mieszkanki i mieszkańców w społecznościach lokalnych”

Opis: Jednostki samorządu lokalnego są coraz bardziej nastawione na włączanie mieszkanek i mieszkańców w budowanie społeczności lokalnej. Stosują do tego różne metody i narzędzia- od dobrze znanych, ale cieszących się małą popularnością konsultacji społecznych, przez budżet partycypacyjny i obywatelski, po bardziej innowacyjne formy takie jak regranting czy działalność zespołów inicjatywno-doradczych. Podczas prezentacji omówię różnorodne formy pozwalające w sposób przyjazny włączyć do działania niw tylko naturalnych aktywistów, lecz także zwyczajowych oporowców

Bio: socjolożka, Z-ca Naczelnika Wydziału Organizacji Pozarządowych i Aktywności Obywatelskiej, pełnomocniczka Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi, pracowniczka Centrum Aktywności Obywatelskiej, trenerka i doradczyni dla podmiotów III sektora.

Joanna Erbel ( PLZ Spółdzielnia)

Tytuł: “Od demokracji partycypacyjnej, do demokracji ekonomicznej. O potencjałach spółdzielczych rozwiązań w budowaniu siły społeczności na przykładzie projektu Miejska Akademia Odporności”

Opis: Budowa silnych społeczności jest możliwa tylko wtedy, kiedy uruchomi się drzemiące w niej potencjały: wiedzę, zaangażowanie, siłę marzeń, kapitał finansowy czy po prostu czas wolny. Na przykładzie warsztatów Akademii Miejskiej Odporności, Joanna Erbel pokaże w jaki sposób korzystanie z narzędzi spółdzielczych może wesprzeć już istniejące procesy w wybranych gminach GZM

Bio: socjolożka, ekspertka do spraw mieszkaniowych i budowanie miejskiej odporności. Dyrektorka ds. protopii CoopTech Hub, członkini Zarządu PLZ Spółdzielni. Przewodnicząca Rady Nadzorczej Spółdzielni MOST. Członkini Rady Fundacji Rynku Najmu. Autorka książek Poza własnością. W stronę udanej polityki mieszkaniowej (2020) oraz Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze (2022) oraz powieści foresightowej – Jak Henryk zdobył władzę (2023). Współpracowniczka Fundacji A/typika, działającej na rzecz neuroróżnorodności.

13.30 – 14.30 Dyskusja: Jakiej partycypacji potrzebują nasze miasta?

Po latach działań na rzecz zwiększenia partycypacji społecznej w zarządzaniu naszymi miastami, warto dzisiaj spojrzeć na ten proces z dystansu i z analitycznym zacięciem. Zastanowić się co wyszło, jakie błędy popełniliśmy i w jakim kierunku zmierzamy. Czy budżet obywatelski spełnił pokładane w nim nadzieje, czy dzisiaj powinniśmy już szukać nowych mechanizmów i narzędzi. Wspólnie z zaproszonymi gośćmi postaramy się dokonać przeglądu dotychczasowych sukcesów i porażek oraz spróbujemy odpowiedzieć sobie na pytanie jakiej partycypacji potrzebują dzisiaj nasze miasta.

Goście: Magdalena Mike ( UM Dąbrowa Górnicza), Joanna Erbel (PLZ Spółdzielnia), Paweł Wyszomirski ( Fundacja Napraw Sobie Miasto), Magdalena Jochemczyk (Metropolia GZM)

Prowadzący: Jacek Woźnikowski (Metropolia GZM)