W czwartek (26 listopada) firma Kazar Polska z Warszawy wykonała montaż pierwszego w mieście Miejskiego Punktu Elektroodpadów.

Urządzenie zostało zamontowane zaraz za przystankiem autobusowym ZTM przy ul. dr F. Ogana, w sąsiedztwie z placem zabaw i Urzędem Miasta.

Od dnia dzisiejszego istnieje możliwość wyrzucania do estetycznego kontenera zużyte i zniszczone płyty CD, telefony i ładowarki, drobną elektronikę, czy też przeróżne baterie oraz żarówki.

Zachęcamy do właściwego korzystania z nowego urządzenia, który jest objęte miejskim monitoringiem.

Jeśli Miejski Punkt Elektroodpadów zostanie pozytywnie odebrany przez Knurowian, to jest szansa, że podobne pojawią się w innych częściach miasta.

Koszt inwestycji to ok. 20 tys. zł.

Źródło: UM Knurów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Metropolii na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego ws. uchylenia uchwały o powołaniu spółki GZM – Czysta Energia. Spółka miała powstać, by przeprowadzić proces inwestycyjnych związany z budową – tak bardzo potrzebnej w GZM – instalacji termicznego przetwarzania odpadów komunalnych. Zgromadzenie Metropolii wystosowało apel do Ministra Klimatu i Środowiska o pilne podjęcie prac nad zmianą przepisów w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nowelizacja ta pozwoli GZM zrealizować ten ponadlokalny projekt, który jest ważny dla zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego mieszkańców oraz zahamowania drastycznych podwyżek cen za zagospodarowanie odpadów komunalnych. Podwyżki te przekładają się teraz na coraz wyższe rachunki za wywóz śmieci.

Metropolia do końca miała nadzieję na pozytywne rozstrzygnięcie, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął decyzję o oddaleniu jej skargi na uchylenie przez Wojewodę uchwały ws. powołania spółki GZM – Czysta Energia. Oznacza to, że spółka, jak i proces inwestycyjny nie może być przeprowadzony według zaplanowanego wcześniej trybu.

W praktyce dla miast oznaczałoby to konieczność ustalenia dodatkowej składki zmiennej, z której sfinansowany byłby np. wkład założycielski spółki w wysokości – planowanych – 20 mln zł. A ten – zgodnie z przyjętym budżetem na 2020 rok i wieloletnią prognozą finansową, miał zostać wniesiony bezpośrednio przez Metropolię. Jednak uwzględniając stanowisko przedstawione przez Wojewodę i podtrzymane teraz przez sąd, nie jest to możliwe.

– Najprawdopodobniej nie będziemy odwoływać się od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ oznacza to niemal zamrożenie prac związanych z budową instalacji na co najmniej kilka lat. Mieszkańcy Metropolii tego czasu już nie mają, dlatego musimy rozpocząć bardzo intensywne działania związane ze znalezieniem rozwiązań, które pozwolą na jak najszybsze wybudowanie instalacji – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Pierwsze działania już zostaną podjęte. Podczas dzisiejszej (25 listopada) sesji Zgromadzenia wystsowowano formalny apel do Ministra Klimatu i Środowiska o pilne podjęcie prac nad nowelizacją ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. GZM wniesie o to, by poprzez zmianę przepisów umożliwić jej jako związkowi metropolitalnemu realizację tego typu ponadlokalnych inwestycji.

– Instalacja termicznego przetwarzania odpadów to aktualnie nasza najpilniejsza potrzeba. Metropolia powstała, by wprowadzać nową jakość i podnosić komfort życia mieszkańców. Dlatego budowa instalacji jest tak ważna. Pozwoli nam w końcu zahamować drastyczny wzrost cen za zagospodarowanie odpadów komunalnych, co przekłada się bezpośrednio na wysokość rachunków mieszkańców. Budowa jej przez nas jest również istotna z punktu widzenia budżetów miast i gmin. Metropolia posiada budżet, który pozwoliłby dokonać korzystnego dla gmin montażu finansowego, odciążając ich już mocno nadwyrężone finanse – dodaje.

Wcześniej pisaliśmy:

Uchwała o spółce GZM-Czysta Energia została uchylona. Stanowisko Metropolii

Przetwarzanie odpadów komunalnych. Powstanie spółka celowa, by zapewnić gwarancję cen

Naładujesz smartfona dzięki odpadom? To jest możliwe

Konieczność budowy tego typu instalacji na terenie GZM podkreślono w przeprowadzonej w ubiegłym roku analizie dotyczącej potrzeb i możliwości inwestycyjnych w zakresie zagospodarowania odpadów w Metropolii. Wynika z niej, że w naszym regionie wytwarzamy o ok. 40 proc. więcej śmieci w porównaniu do średnio krajowego wskaźnika. A może być ich jeszcze więcej ze względu na funkcjonowanie w Polsce szarej strefy. Według szacunków już teraz faktyczna ilość wytwarzanych odpadów komunalnych jest wyższa o ok. 25 proc. od zbieranych, zaś do 2030 roku może to być nawet 50 proc. w porównaniu do danych za 2018 rok. Brakuje natomiast instalacji, gdzie odpady wysokokaloryczne, których nie można składować i nie można poddać recyklingowi, mogłyby zostać wykorzystane do produkcji energii elektrycznej i ciepła.

W Metropolii wytwarzamy o prawie 21 proc. odpadów komunalnych więcej niż zakładały to prognozy zawarte w Planie Gospodarki Odpadami dla województwa śląskiego, co w przypadku miast i gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oznacza wzrost o ponad 162 tysięcy ton śmieci rocznie. W 2018 roku na terenie GZM zebrano łącznie ok. 943 tys. ton odpadów komunalnych, co stanowiło ok. 446 kg w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Śmieci produkujemy coraz więcej, rosną wymogi związane z ich przetwarzaniem. Już dziś, gdyby nie cementownie przyjmujące paliwo wyprodukowane z części naszych odpadów, składowiska uległyby całkowitemu wypełnieniu.

Jedyną instalacją termicznego przetwarzania odpadów, która działa na terenie Metropolii, to zakład FORTUM w Zabrzu. Jego maksymalne roczne możliwości przyjmowania odpadów resztkowych z odpadów komunalnych wynoszą 70 tys. ton, a szacuje się, że w samym GZM odpadów tych jest rocznie kilka razy więcej.

Wszystkie 15 projektów, zgłoszonych z terenu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii zostało zakwalifikowanych do drugiego etapu Programu „Kolej Plus”. Wśród nich znalazło się sześć projektów liniowych, których zadaniem jest usprawnienie połączeń na trasie kilku gmin z miastem wojewódzkim, czyli Katowicami oraz dziewięć punktowych, które mają poprawić funkcjonowanie kolei w ramach jednej gminy. Każdy wyremontowany, zrewitalizowany czy wybudowany kilometr torów lub nowo powstały przystanek w ramach Programu „Kolej Plus”, będzie elementem Kolei Metropolitalnej.

Zgłoszone projekty to efekt intensywnych prac i uzgodnień prowadzonych przez Metropolię z miastami i gminami, które ją tworzą oraz z Urzędem Marszałkowskim Województwa Śląskiego, z którym został zgłoszony wspólny wniosek, wykraczający poza granice GZM i dojeżdżający do Orzesza.

– To nasz wspólny sukces. Cieszy nas bardzo, że wszystkie projekty, w których uczestniczymy znalazły się w drugim etapie Programu „Kolej Plus”. To dowód, że zostały one odpowiednio wyselekcjonowane i profesjonalnie przygotowane – tłumaczy Grzegorz Kwitek, członek zarządu GZM.

Jakie projekty zostały zgłoszone? Czytaj WIĘCEJ

W drugim etapie do każdego wniosku konieczne jest opracowanie wstępnego studium planistyczno-prognostycznego lub dokumentu równoważnego. Ponadto niezbędne jest m.in. złożenie deklaracji, że po zakończeniu inwestycji przez minimum pięć lat na odcinkach objętych inwestycjami będą kursować co najmniej cztery pary pociągów. Oprócz tego wnioskodawcy muszą złożyć dokumenty potwierdzające zabezpieczenie finansowe na wkład własny.

– Jesteśmy w pełni gotowi do drugiego etapu, mamy zabezpieczone na ten cel fundusze. Wymagane wstępne studium planistyczno-prognostyczne planujemy zrealizować w ramach opracowywanego obecnie Wstępnego Studium Wykonalności Kolei Metropolitalnej. Zatem gminy nie będą musiały ponosić żadnych dodatkowych kosztów na opracowanie tego dokumentu – mówi Grzegorz Kwitek.

– Ponadto Metropolia sfinansuje także wymagany w Programie 15-procentowy wkład własny kosztów kwalifikowalnych każdego z projektów – dodaje członek Zarządu GZM.

Program „Kolej Plus” jest szansą na szybszą realizację kluczowych inwestycji pod kątem budowy Kolei Metropolitalnej, która w przyszłości ma być kręgosłupem systemu transportowego dla mieszkańców Metropolii.

– Od początku jesteśmy mocno zaangażowani w Program „Kolej Plus”. Nasze działania rozpoczęliśmy w czerwcu od spotkania z przedstawicielami gmin. Później przez dwa kolejne miesiące intensywnie pracowaliśmy nad przygotowaniem wniosków od strony merytorycznej i formalno-prawnej. Wszystkie z nich znalazły się w drugim etapie, co potwierdza, że nasza praca okazała się skuteczna – podkreśla Lucjan Dec, Dyrektor Departamentu Komunikacji i Transportu GZM.

Do drugiego etapu, który potrwa 12 miesięcy, zakwalifikowano łącznie 79 projektów, z czego 18 z województwa śląskiego, w tym 15 z terenu Metropolii.

Po przygotowaniu niezbędnej dokumentacji, projekty będą podlegały ocenie wielokryterialnej, której wynikiem będzie utworzenie listy rankingowej projektów i kwalifikacja ich do Programu „Kolej Plus”.

Realizacja inwestycji potrwa do 2028 roku. Całkowita kwota dofinansowania w Programie „Kolej Plus” wyniesie 5,6 mld zł. Łącznie z wkładem własnym jednostek samorządu terytorialnego wartość to 6,5 mld zł.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia będzie mogła brać udział wraz z gminami w rządowym projekcie STOP SMOG. To efekt jej starań o zmianę w zapisach ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów.

Niedawno, 13 listopada 2020 roku, Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw. Zmiana dotyczy m.in. udoskonalenia funkcjonującego od lutego 2019 r. rządowego „Programu Stop Smog”. Dzięki temu Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia będzie mogła brać wraz z zainteresowanymi gminami udział w tym rządowym projekcie.

– Ustawa daje Metropolii kolejny finansowy instrument do efektywniejszego prowadzenia polityki związanej z ograniczaniem niskiej emisji – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii.

– Będziemy mogli aktywnie współpracować z gminami na rzecz wsparcia mieszkańców, których nie stać finansowo na wymianę nieekologicznych źródeł ciepła czy termomodernizację budynków jednorodzinnych. Udział w Programie Stop Smog może zwiększyć naszą skuteczność w oddziaływaniu na środowisko. Ważne, aby skoordynować go z naszymi obecnymi działaniami na rzecz gmin w ramach metropolitalnego „Programu działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji” – tłumaczy Kazimierz Karolczak.

Program Stop Smog jest realizowany na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów. Daje on możliwości pozyskania środków finansowych na termomodernizację prywatnych budynków jednorodzinnych należących do osób ubogich energetycznie wraz z wymianą nieekologicznego źródła ciepła, przyłączeniem budynku do sieci ciepłowniczej, elektroenergetycznej lub gazowej.

Realizacja Programu STOP SMOG potrwa do końca 2024 roku. Jego całkowity budżet ma wynieść 1,2 mld zł. W tej kwocie ok. 883 mln zł zapewnia budżet państwa, pozostała część- gminy. Obecnie w skali kraju do programu przystąpiło 7 gmin. Wśród nich znajduje się Sosnowiec, który wchodzi w skład Metropolii GZM.

Przypomnijmy, że Górnośląsko- Zagłębiowska Metropolia dysponuje mechanizmem wsparcia gmin  w walce z niska emisją. W tym roku powstał „Program działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji”. Jego głównym celem jest zmniejszenie szkodliwej niskiej emisji do powietrza na obszarze  41 gmin członkowskich. Budżet wsparcia wynosi w bieżącym roku ok. 90 mln zł.

Na liście znajduje się  ponad 100  projektów, które zostały objęte dofinansowaniem.  Niemalże połowa dotyczy  termomodernizacji budynków użyteczności publicznej i budynków mieszkalnych stanowiących własność gmin. Realizowane są także inwestycje polegające na wymianie źródeł ciepła oraz  podłączaniu budynków do sieci ciepłowniczych jak i  budowie instalacji OZE. Udzielone dotacje finansują  również  inwestycje związane z budową lub modernizacją systemu oświetlenia ulic, ciągów pieszych jak i budynków użyteczności publicznej oraz budowę lub modernizację  infrastruktury rowerowej lub ciągów pieszo-rowerowych  na terenie gmin członkowskich Metropolii. Dla części inwestycji środki dotacji stanowią także  źródło wkładu własnego dla projektów finansowanych ze środków unijnych.

Więcej o programie STOP SMOG

W piątek (20 listopada), podczas gali „Innowator Śląska 2020”, nagrodzono najbardziej innowacyjne podmioty z naszego regionu. W ramach konkursu przyznano nagrodę specjalną Przewodniczącego Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w kwocie 10 tys. zł. Nagroda trafiła do Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach za urządzenie służące m.in. do wczesnej diagnostyki zmian śródmiąższowych u pacjentów po przebytym ARDS.

Ideą konkursu „Innowator Śląska”, organizowanego przez Górnośląską Agencję Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. , jest promowanie i nagradzanie najbardziej innowacyjnych podmiotów z województwa śląskiego. Wyróżniane są te firmy i instytucje badawczo-rozwojowe, które podejmują się nowatorskich zmian, wprowadzając najnowocześniejsze technologie, nowe produkty czy usługi i osiągając dzięki temu sukcesy biznesowe lub naukowe.

– Chyba nikogo nie trzeba już przekonywać, jak bardzo w ostatnich latach zmieniły się miasta i gminy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Innowacyjne rozwiązania opracowane i wdrażane przez firmy i instytucje stają się znakiem rozpoznawczym Metropolii w kraju i daleko poza jego granicami. Są one także podstawą szybkiego rozwoju miast i regionów oraz przyczyniają się do poprawy jakości życia naszych mieszkańców – powiedział podczas gali wręczania nagród Jacek Brzezinka, członek zarządu GZM, po czym wręczył nagrodę specjalną Przewodniczącego Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Nagrodę w wysokości 10 tys. zł przyznano Uniwersytetowi Śląskiemu w Katowicach za urządzenie do selektywnego pobierania i przechowywania fazy gazowej. Umożliwi ono m.in. prowadzenie wczesnej diagnostyki zmian śródmiąższowych w płucach poprzez analizę składu frakcji oskrzelikowo-pęcherzykowej wydychanego powietrza u pacjentów po przebytym ARDS (zespół ostrej niewydolności oddechowej) oraz z podejrzeniem przewlekłych chorób śródmiąższowych płuc.

Oprócz jednostek badawczo-rozwojowych, w ramach konkursu nagrodzono również mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. W tej pierwszej kategorii zwyciężył Smart Labs za startup Customy, skierowany dla pacjentów z zakresu chirurgii czaszkowo-szczękowej i ortopedycznej. W kategorii małych przedsiębiorców nagrodę otrzymała firma Helioenergia za produkt SilverCon, wykorzystywany w procesie srebrzenia termicznego aluminium, miedzi i innych powierzchni. Nagrodę dla średniego przedsiębiorcy odebrała firma Alumast SA za aktywne przejście dla pieszych Smartpole Crossing.

Konkurs „Innowator Śląska” był organizowany po raz dwunasty. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia objęła wydarzenie honorowym patronatem.

Na początku przyszłego roku Metropolia przedstawi podsumowanie dotychczasowych prac nad „Planem zrównoważonej mobilności miejskiej”. Dokument ten powstaje przy wsparciu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej. Będzie receptą na to, co zrobić, aby mieszkańcy mogli szybko, wygodnie i bezpiecznie podróżować po Metropolii. Jednym z elementów zbliżających do jego wypracowania jest „Plan Transportowy”. Dokument właśnie został opublikowany i oddany pod konsultacje społeczne, które potrwają do 11 grudnia. – Plan transportowy jest dla nas bazą i punktem wyjścia do rozmowy z mieszkańcami. Chcemy poszczególne zagadnienia rozwinąć razem z pasażerami – zapowiada Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Średnio co trzeci zatrudniony mieszkaniec Metropolii każdego dnia wyjeżdża do pracy poza teren swojego miasta i gminy. W ciągu roku pasażerowie Zarządu Transportu Metropolitalnego dokonują ponad 250 mln przejazdów, pokonując autobusami, tramwajami i trolejbusami ponad 100 mln kilometrów.

–  To pokazuje skalę i liczbę codziennych podróży, które każdego dnia odbywają się na drogach GZM. Ale wiemy też, że wystarczy też jedna, czasem nawet drobna, kolizja w centrum konurbacji, żeby Metropolia stanęła w gigantycznym korku. W centrach miast też nie sposób pomieścić już wszystkich samochodów – zauważa Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

– Żeby temu przeciwdziałać, musimy mieć szeroki plan na rozwój mobilności i nie możemy oceniać jej tylko przez pryzmat komunikacji autobusowej. To tylko jeden z elementów całej układanki, w której największą wagę ma dla nas rozwój Kolei Metropolitalnej jako najszybszego i najbardziej ekologicznego środka transportu. Metropolia powstała po to, aby wprowadzić nową jakość, koordynować współpracę, żeby przestrzeń w naszych miastach i gminach była coraz bardziej przyjazna mieszkańcom. Dlatego właśnie rozwój transportu jest tak ważnym aspektem naszej działalności. Dostępność, wygoda i szybkość przemieszczania się są jednymi z kluczowych elementów, przesądzającymi o tym, czy w naszej ocenie w danym mieście również dobrze się żyje, pracuje, uczy i spędza wolny czas – zaznacza.

W stronę przyjaznych i dostępnych przestrzeni w miastach i gminach

Metropolia już teraz podejmuje szereg działań, które mają sprawić, że nowopowstające inwestycje będą spełniać najwyższe standardy dostępności dla mieszkańców, wpisując się tym samym w ideę zrównoważonej mobilności miejskiej.

Dlatego też podczas ostatniego posiedzenia Zarządu GZM zmieniony został regulamin „Programu na rzecz ograniczania niskiej emisji”, w którym podkreślono konieczność, by realizowane inwestycje w ramach tych dotacji, a które związane są m.in. z modernizacją chodników, spełniały metropolitalne standardy ruchu pieszych. Oznacza to, że powstające chodniki muszą być np. odpowiedniej szerokości, aby rzeczywiście podnosić komfort korzystania z nich.

Podobne zapisy już funkcjonują w odniesieniu do powstających dróg rowerowych, które współfinansowane są z dotacji GZM.

Metropolia chce wspierać gminy na każdym etapie realizacji tego typu projektów. Już działa „pogotowie eksperckie” ds. dróg rowerowych. Na każdym etapie realizowania tego typu inwestycji, bez względu na to, czy posiadają metropolitalną dotację czy powstają z budżetów miejskich, samorządowcy mogą zwrócić się z prośbą o konsultacje czy wszystkie zastosowane przez wykonawców elementy wpisują się w metropolitalne zalecenia. Podobnie będzie w przypadku standardów ruchu pieszych.

Zrównoważona mobilność, czyli jak tracić mniej czasu na dojazdy

Aby na zagadnienia transportowe spojrzeć całościowo, Metropolia pracuje nad „Planem zrównoważonej mobilności miejskiej”. To dokument, którego celem jest przedstawienie propozycji działań, inwestycji i modyfikacji, które mogą poprawić mobilność, żeby mieszkańcy tracili mniej czasu na dojazdy.

Proces jego przygotowywania to w pierwszej kolejności dogłębne poznanie powodów, które zakorzenione są w świadomości mieszkańców, a które kształtują nasze nawyki i przyzwyczajenia związane z przemieszczaniem się. Zebranie tych informacji w całość da pełniejszy obraz obszarów, które wymagają poprawy, a dzięki temu mają potencjał do zmiany.

Pierwsze, wstępne badania w tym zakresie zostały przeprowadzone w połowie września podczas Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu, kiedy przedstawiciele GZM spotkali się z mieszkańcami siedmiu miast w punktach informacyjnych i rozmawiali o ich przyzwyczajeniach związanych z mobilnością. Wśród ciekawszych spostrzeżeń jest m.in. to, że kobiety częściej i chętniej korzystają z komunikacji miejskiej, a także są lepiej zorientowane w jej funkcjonowaniu.

Konsultacje Planu Transportowego nie kończą rozmów nad mobilnością w Metropolii

Kolejnym z elementów, zbliżających do budowy systemu zrównoważonej mobilności miejskiej, jest opublikowany właśnie „Plan Transportowy”. To ogólny dokument, którego zadaniem jest wyznaczanie najważniejszych kierunków i celów związanych z rozwojem komunikacji miejskiej na danym obszarze. Jego opracowanie jest niezwykle potrzebne podczas ubiegania się o dofinansowanie nowych projektów i inwestycji m.in. z funduszy unijnych. Porusza wiele, różnych aspektów jego funkcjonowania – nie tylko tych „oczywistych” związanych np. ze standardem, jeśli chodzi o wyposażenie autobusów, ale również tych związanych z ekologią.

Zgodnie z ustawowymi wymogami, dokument został oddany pod konsultacje społeczne, które potrwają od 21 listopada do 11 grudnia. Wszyscy zainteresowani swoje uwagi mogą przysyłać pocztą tradycyjną na adres ZTM (ul. Barbary 21 A, 40-053 Katowice) oraz mailowo (plantransportowy@metropoliaztm.pl). Można je również złożyć osobiście do skrzynki podawczej, znajdującej się w holu Urzędu Metropolitalnego od poniedziałku do piątku w godz. 7:00-15:00. Wybór tej formy złożenia korespondencji wyklucza potwierdzenie wpływu korespondencji do Urzędu.

Istnieje również możliwość osobistego wglądu do dokumentu w siedzibie ZTM po wcześniejszym umówieniu spotkania z pracownikami Wydziału Planowania Rozwoju Transportu (tel. 32 74 38 416), jednak ze względu na trwającą epidemię koronawirusa, mieszkańcy proszeni są o to, by w pierwszej kolejności spróbować zapoznać się z nim w wersji cyfrowej. Dokument dostępny jest w Biuletynie Informacji Publicznej Metropolii LINK.

Konsultacje społeczne Planu Transportowego nie zakończą jednak rozmów z mieszkańcami w bardziej szczegółowych obszarach związanych z funkcjonowaniem komunikacji miejskiej i szeroko pojętej mobilności.

Najważniejszymi osiami tej dyskusji mają być zagadnienia związane m.in. z optymalizacją siatki połączeń, w tym również dalszy rozwój linii metropolitalnych.

Metrolinie to jeden ze szczegółowych aspektów, który zostanie oceniony z mieszkańcami

Linie metropolitalne to nowe, przyspieszone połączenia autobusowe, których zadaniem będzie usprawnienie przemieszczania się po GZM do czasu budowy Kolei Metropolitalnej. A ta dla Metropolii wciąż jest priorytetem – to transport szynowy ma stać się kręgosłupem całego transportu publicznego w GZM, zaś komunikacja tramwajowa, autobusowa i trolejbusowa – jego uzupełnieniem.

Jednak budowa kolei to inwestycje, których realizacja potrzebuje znacznie więcej czasu. Dlatego też, aby już teraz usprawnić komunikację, GZM chce uruchomić metrolinie.

Metrolinie będą systemem połączeń autobusowych, które będą miały zapewnić maksymalnie jak najszybszy przejazd pomiędzy węzłowymi punktami w Metropolii. Ważnym elementem tego projektu są również linie o charakterze dowozowo-odwozowym – ich zadaniem będzie umożliwienie dojazdu mieszkańcom na te przystanki, gdzie będą mogli przesiąść się do linii przyspieszonych.

Trasy metrolinii zostały już praktycznie uzgodnione z miastami i gminami Metropolii, dopracowywane są jeszcze pewne szczegóły. Niemniej i w tym przypadku możliwość ewentualnej modyfikacji tras przejazdu nie będzie zamknięta wraz z ich uruchomieniem.

– Transport publiczny to organizm, który żyje i który odczuwa bardzo mocno zmianę nawyków i przyzwyczajeń jego użytkowników, czyli mieszkańców – mówi Marcin Domański, kierownik projektu „Mobilna Metropolia”, który zajmuje się zagadnieniami związanymi z rozwojem zrównoważonej mobilności miejskiej.

– Dlatego wraz z uruchomieniem metrolinii będziemy chcieli zaprosić mieszkańców do wspólnego oceniania jak funkcjonują, czy spełniają ich oczekiwania i gdzie ewentualnie wymagają modyfikacji, aby ich trasy i rozkład jazdy zachęcał jak najwięcej osób do skorzystania z nich – dodaje Domański.

Pozostałymi obszarami, które będą rozwijane z mieszkańcami GZM to m.in. przejrzystość i czytelność informacji pasażerskiej, zakres standardowego wyposażenia pojazdów oraz kwestie związane z infrastrukturą przystankową.

Górnośląsko- Zagłębiowska Metropolia przystąpiła do „Europejskiego Sojuszu na Rzecz Czystego Wodoru”. Dzięki temu można będzie wykorzystywać międzynarodowe doświadczenia w tworzeniu gospodarki opartej na tym rodzaju paliwa.  

– To ważny krok w celu skutecznej realizacji naszych zadań związanych z redukcją niskiej emisji i tworzeniem nowoczesnego transportu, opartego o proekologiczne rozwiązania- komentuje Kazimierz Karolczak, przewodniczący Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii.

– Pojazdy Zarządu Transportu Metropolitalnego pokonują rocznie ponad 100 mln km. Naszym zadaniem jest wdrażać nowe rozwiązania technologiczne, aby był to system przyjazny dla środowiska. Wodór to alternatywne zeroemisyjne paliwo przyszłości, które na coraz większą skalę jest stosowane w krajach Unii Europejskiej. Przyłączenie się do Sojuszu pozwoli nam czerpać z doświadczeń aktywnych w nim partnerów oraz mieć wpływ na procesy decyzyjne dotyczące kształtowania tego nowoczesnego systemu gospodarki jutra na poziomie europejskim- twierdzi Kazimierz Karolczak.

Metropolia GZM jest pierwszą polską instytucją publiczną, która przystąpiła do tego międzynarodowego stowarzyszenia. Działania w kierunku rozwoju transportu opartego na wodorze Metropolia zainicjowała już wcześniej. Podpisała dwa listy intencyjne z PKN Orlen oraz Tauron Polska Energia. Dzięki tym inicjatywom można będzie wspólnie realizować projekty wykorzystujące wodór.

Europejski Sojusz na Rzecz Czystego Wodoru (European Clean Hydrogen Alliance) został stworzony przez Komisję Europejską w lipcu br. Ma on wspierać tworzenie gospodarki opartej o czysty wodór. To platforma szerokiej współpracy, która ma umożliwić zbudowanie w ciągu trzech dekad systemu gospodarki opartej na wodorze w Europie.

W pracach zespołu uczestniczą przedsiębiorstwa, instytucje badawcze, uczelnie wyższe, organizacje pozarządowe oraz instytucje administracji publicznej państw UE na szczeblu krajowym i regionalnym. Podmioty polskie, które uczestniczą w Sojuszu to m.in. PGNiG, PKN Orlen oraz GAZ-SYSTEM.

Sojusz na rzecz czystego wodoru to instrument Komisji Europejskiej do realizacji opublikowanej w lipcu 2020 r. Strategii wodorowej dla neutralnej klimatycznie Europy. Jest ona spójna z założeniami Zielonego Ładu. Zakłada ona rozpowszechnienie i wykorzystanie produkcji wodoru w gospodarce. Efektem do 2050 r. ma być odstąpienie od niskoemisyjnego wodoru, pozyskiwanego z paliw kopalnych na rzecz zeroemisyjnego wodoru pozyskiwanego ze źródeł odnawialnych (np. z biomasy czy z wody). Zielony wodór ma być od tego czasu ogólnodostępnym zeroemisyjnym źródłem energii w Europie.

Useful links:

Lista członków

European Clean Hydrogen Alliance

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia razem z rządowym zespołem GovTech Polska, który działa w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pracują wspólnie nad stworzeniem nowoczesnej platformy, zawierającej oferty inwestycyjne z miast i gmin GZM. Dzięki danym, które zostaną w niej zawarte, Metropolia chce pokazać, że jest miejscem, gdzie – poprzez skoordynowaną współpracę – panują dobre warunki do zakładania i prowadzenia biznesu. Do 27 listopada trwa nabór do dialogu technicznego, w którym mogą wziąć udział firmy, zajmujące się opracowaniem tego typu baz danych. Dialog techniczny poprzedza ogłoszenie przetargu. 

– Platforma, którą chcemy uruchomić ma służyć miastom i gminom GZM oraz inwestorom zainteresowanym rozwijaniem swojej działalności w Metropolii – mówi Kazimierz Karolczak, Przewodniczący Zarządu GZM.

– Za nami ponad dwa miesiące wspólnej pracy, której początkiem był list intencyjny z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, podpisany w lipcu tego roku. Dzięki temu mamy szansę stworzyć nowoczesną platformę, która w sposób kompleksowy przedstawi potencjał gospodarczy wszystkich miast i gmin tworzących Metropolię. Będzie to miejsce kontaktu naszych gmin oraz potencjalnych inwestorów – dodaje.

Projektowane narzędzie ma służyć Metropolii m.in. podczas wydarzeń targowych adresowanych do potencjalnych inwestorów. Oferta inwestycyjna ma być rozbudowana o dodatkowe informacje, które mogą mieć wpływ na podjęcie decyzji o rozwijaniu działalności. Oprócz „twardych” danych dotyczących np. obecnego stanu infrastruktury czy dostępu do kapitału ludzkiego, planowana jest także prezentacja danych dotyczących szeroko rozumianej jakości życia. Przykładowo będą to m.in. dane dotyczące komunikacji publicznej, mobilności wewnątrz Metropolii, terenów rekreacyjnych i zielonych. 

– Współpraca z Metropolią GZM, to kolejny przykład utwierdzający nas w przekonaniu, że nasze działania są potrzebne. W tym wypadku mamy okazję uczestniczyć w powstawaniu pierwszego takiego narzędzia na skalę Polski – zaznacza Justyna Orłowska, Pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. GovTech.

– Wierzymy, że dzięki współdziałaniu i nieocenionemu zaangażowaniu wszystkich uczestniczących w procesie uda nam się stworzyć jedyne w swoim rodzaju rozwiązanie, które przyniesie korzyści przede wszystkim inwestorom, a poprzez nich także mieszkańcom i znacząco wpłynie na zwiększenie liczby inwestycji w regionie. Gratuluję całemu zespołowi Metropolii GZM i trzymam kciuki za pomyślne realizowanie kolejnych etapów, które doprowadzą do wdrożenia – zaznacza.

GovTech Polska to międzyresortowy zespół działający w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów od 2018 roku pod patronatem Premiera Mateusza Morawieckiego. Jego nadrzędnym celem jest usprawnienie dialogu między sektorem publicznym, a innowatorami: przedsiębiorcami, start-upami, środowiskiem naukowym i obywatelami. Program łączy wszystkich, którzy za pomocą innowacyjnych technologicznie rozwiązań wspierają rozwiązywanie wyzwań, z jakimi mierzy się sektor publiczny, usprawniając tym samym efektywność działania sfery publicznej i podnosząc jakość życia obywateli.

Szczegóły dot. dialogu technicznego:

BIP Metropolia: KLIKNIJ

GOVTech Platforma Konkursowa: KLIKNIJ

We wrześniu br. ogłoszono czternastą edycję konkursu „Lokal na kulturę”, który adresowany jest do osób, które mają ciekawe pomysły na uruchomienie działalności kulturalnej, artystycznej bądź twórczej. Jego celem jest ułatwienie startu inicjatywom mieszkańców. W XIV edycji wybrano 3 projekty, które mogą być realizowane w ramach „Lokalu na kulturę”.

– Projekty działające w ramach „Lokalu na kulturę” są dowodem na to, że sprawdza się strategia miasta, by inwestować w kulturę, nie tylko w wielkie wydarzenia, koncerty czy instytucje, ale, by wspierać oddolne inicjatywy mieszkańców, którzy najlepiej wiedzą, co jest potrzebne w ich najbliższym otoczeniu – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Wsparcie miasta polega na udostępnieniu lokali po preferencyjnych stawkach czynszu. Tym razem komisja konkursowa wybrała oferty:

• KAFELTERIE, czyli pracownie ceramiczną wraz działalnością artystyczną w zakresie malarstwa, tworzenia biżuterii, scrapbookingu i krawiectwa, organizacja warsztatów artystycznych. Lokal powstanie przy ul. Gliwickiej 150.
• MUZYKUJ, czyli nauka gry na instrumentach, studio nagrań, organizacja warsztatów u wykładów związanych z muzyką, pedagogiką, twórczości i rozwojem osobistym oraz spotkać społeczności lokalnej w ramach wieczorów z filmami o walorach artystycznych. Oferta ta będzie realizowana przy ul. Raciborskiej 16.
• Śląski Związek Szachowy w Katowicach przy ul. Panewnickiej 21 poprowadzi kawiarenkę  szachową oraz Polsko-Węgierskie Centrum Kultury i Biznesu.

Obecnie zostaną podpisane umowy z nowymi najemcami, a także ruszą prace adaptacyjne. Lokale wcześniej pełniły funkcje usługowe bądź handlowe, więc będą przez najemców dostosowywane do pełnienia roli „Lokalu na kulturę”.

W czternastej edycji złożono 9 ofert, a do dyspozycji były 4 lokale. Trzy z lokali zyska nowych najemców. W trzynastu edycjach wystawiono do konkursu w sumie 79 wolnych lokali użytkowych, zawarto umowy na 37 lokali, aktualnie w użytkowaniu pozostają 22 lokale: przy ul. Adamskiego 11, ul. Andrzeja 1, Czecha 1a, Iłłakowiczówny 9,  Kilińskiego 22, Kochanowskiego 14, Kopernika 11, Koszalińskiej 18, Kościuszki 5, Kościuszki 39, Kozielskiej 4, Krzywej 4, 3 Maja 25, Mikołowskiej 13, Mikołowskiej  20-20a, Misjonarzy Oblatów 4-6,  Ondraszka 17, Przedwiośnie 4A, Sienkiewicza 21, Sienkiewicza 36, Warszawskiej 25a (wejście od ul. Starowiejskiej), Warszawskiej 67 w Katowicach. Dzięki programowi powstają kolejne miejsca kultury w Katowicach. 

Źródło: UM Katowice

Nowe urządzenia trafią do gmin tworzących Metropolię. Dzięki temu bilety na komunikację miejską staną się jeszcze bardziej dostępne. Ponadto automaty będą pełnić nie tylko funkcję sprzedażową, ale również informacyjną. Nową funkcjonalnością będzie wyświetlanie na ich ekranach komunikatów o bieżącym ruchu autobusów i tramwajów.

• ZTM systematycznie zwiększa dostępność biletów i rozwija nowoczesne kanały sprzedaży. Zakup nowych urządzeń to kolejny element tego planu i odpowiedź na oczekiwania pasażerów.
• Plan uwzględnia montaż zamawianych biletomatów w gminach tworzących Metropolię.
• Automaty biletowe pełnią dwie ważne funkcje – sprzedażową oraz informacyjną. W zakresie tej drugiej pasażerowie mogą spodziewać się niestosowanych dotychczas rozwiązań.
• Liczba zamawianych urządzeń może zostać zwiększona nawet do 72.

Inwestycja to oczekiwany przez pasażerów rozwój stacjonarnego kanału sprzedaży

Nowe urządzenia będą istotnym rozwinięciem funkcjonującego już od 2014 roku systemu automatów biletowych. Dziś pasażerom służą 123 biletomaty zlokalizowane w 24 gminach. Zgodnie z planem, za około rok ma ich być już w sumie 171 w ok. 40 gminach. ZTM właśnie ogłosił przetarg na dostawę, montaż i serwis urządzeń. – Dostępność komunikacji miejskiej to nie tylko bliskość przystanków oraz częstotliwość połączeń. To także rozwinięty system sprzedaży biletów. Wiemy, jak ważne dla naszych pasażerów są zróżnicowane możliwości zakupu biletów – wskazuje zastępca dyrektora ds. handlowych ZTM Andrzej Stangret. – Automaty biletowe będziemy instalować w miejscach o dużej frekwencji podróżnych, np. w centrach miast lub na dużych osiedlach mieszkaniowych oraz centrach przesiadkowych. Obszar, na jakim świadczymy usługi jest ogromny. To ok. 2,5 tys. km kw. Zdajemy sobie sprawę z potrzeb, stąd stale rozwijamy system dystrybucji biletów, a blisko 50 nowych biletomatów przybliża nas do realizacji oczekiwań pasażerów – dodaje Stangret.

Do niektórych gmin trafi więcej niż jeden biletomat

Ogłoszony na 48 automatów biletowych przetarg rozstrzygnie się w grudniu. Następnie, w ciągu 10 miesięcy urządzenia mają zostać zainstalowane na obszarze Metropolii. Do co najmniej trzech gmin trafi więcej niż jedno urządzenie. Chodzi o Łaziska Górne, Siewierz i Sosnowiec. W pierwszych dwóch wymienionych miejscowościach zlokalizowane zostaną 2 urządzenia, a w stolicy Zagłębia aż 4. Jest to efekt porozumienia zawartego z włodarzami tych miast, którzy zdecydowali się na zakup dodatkowych biletomatów. Satysfakcję z inwestycji z pewnością odczują mieszkańcy Tarnowskich Gór, którzy niejednokrotnie wskazywali, że na miejscowym dworcu autobusowym takie urządzenie powinno się znaleźć. ZTM dziś potwierdza, że ta lokalizacja została uwzględniona.

Funkcje sprzedażowe i informacyjne

Podstawowymi funkcjonalnościami automatów biletowych pozostają sprzedaż biletów papierowych i elektronicznych oraz wydawanie kart ŚKUP i ich zasilanie pieniądzem elektronicznym. – Urządzenia te to też jeden z naszych kanałów komunikacji z pasażerem. Po pierwsze podróżni będą mogli na nich odczytać komunikaty dotyczące zaplanowanych zmian w organizacji ruchu. Podobnie jak na wcześniej kupowanych automatach. Po drugie będziemy mogli je wykorzystywać do wyświetlania w czasie rzeczywistym informacji o bieżącym funkcjonowaniu komunikacji miejskiej, a to już jest nowość – wskazuje rzecznik prasowy ZTM Michał Wawrzaszek. – Chodzi m.in. o wyświetlanie na ekranach urządzeń informacji, za ile minut przyjedzie dany autobus lub tramwaj – dodaje.

Nowych automatów biletowych może być więcej. Nawet 72.

Na 48 nowych automatach biletowych może się nie skończyć. ZTM w ogłoszonym przetargu uwzględnił tzw. prawo opcji. Daje ono organizatorowi transportu prawo do złożenia dodatkowego zamówienia. Na zakup kolejnych 24 urządzeń ZTM będzie mógł się zdecydować do końca 2023 r.

Sprzedaż w nowych automatach ruszy w III kwartale 2021 r.

Pierwsze, nowe automaty biletowe zaczną służyć pasażerom prawdopodobnie w III kwartale przyszłego roku. Biorąc pod uwagę konieczność przeprowadzenia przetargu na złożone zamówienie (nie tylko dostawa sprzętu, ale również jego montaż i serwis) oraz nieodzowność zapewnienia kompatybilności urządzeń z obecnie funkcjonującym systemem informatycznym termin ten nie jest odległy. W szczegółowo rozpisanej Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia uwzględniono termin dostawy i montaż automatów jako kryterium brane pod uwagę przy wyborze Wykonawcy – obok ceny, pracochłonności zmian w oprogramowaniu automatów i jasności głównego ekranu automatu.

Solarne automaty uzupełnieniem systemu. Trzy urządzenia już służą pasażerom.

Pod koniec października ZTM testowo uruchomił pierwsze, nowe, solarne automaty biletowe. Urządzenia stanęły w trzech miejscach – przy przystanku Tarnowskie Góry Bytomska, w Mikołowie przy przystanku Plac 750-lecia oraz przy przystanku Bieruń Plac Autobusowy. Docelowo automaty te znajdą się także w 7 innych gminach, w których dotychczas nie było tego rodzaju kanału dystrybucji biletów. W planie ujęto takie miejscowości jak Gierałtowice, Lędziny, Łaziska Górne, Psary, Sośnicowice, Świerklaniec i Zbrosławice. – Tego rodzaju automaty biletowe umożliwiają zakup 10 rodzajów jednorazowych biletów papierowych. Ich zdecydowaną zaletą jest ekologiczność – wskazuje Wawrzaszek. – Urządzenia te pokazują nam, jak duży jest potencjał sprzedażowy miejsc, w których zostały zainstalowane. Jeśli będzie wysoki to planujemy w tych lokalizacjach dalsze rozwijanie sieci dystrybucji biletów – dodaje.

Źródło: ZTM