„Wstępne Studium
Wykonalności Kolei Metropolitalnej”, to dokument, który określi, które z
proponowanych rozwiązań w „Koncepcji Kolei Metropolitalnej” są możliwe do
realizacji
i w jakim zakresie. Właśnie ogłoszono przetarg na przygotowanie tego
opracowania.

– Mamy potencjał, aby projekt
Kolei Metropolitalnej doprowadzić do końca. Naszym atutem jest infrastruktura
kolejowa, która czeka na dostosowanie do potrzeb naszego modelu transportu –
mówi Grzegorz Kwitek, członek zarządu Metropolii GZM.

– Sprzyjają nam także trendy w rozwoju miast. To nacisk na konieczność rozbudowy transportu publicznego, który na zatłoczonych drogach coraz skuteczniej konkuruje z samochodem prywatnym oraz jest bardziej przyjazny dla środowiska naturalnego emitując mniej zanieczyszczeń. Chcemy  skłonić jak najwięcej mieszkańców Metropolii do rezygnacji
z indywidualnego samochodu na rzecz autobusu, tramwaju czy pociągu. Warunkiem do dokonania takiego wyboru jest nowoczesny transport publiczny. Metropolia zmierza konsekwentnie w tym kierunku – tłumaczy Grzegorz Kwitek.

– „Wstępne Studium Wykonalności Kolei Metropolitalnej” – toopracowanie, które jest kolejnym etapem budowy Kolei Metropolitalnej. Ma określić, które z rozwiązań zaproponowanych w „Koncepcji Kolei metropolitalnej” – są możliwe do realizacji oraz w jakim zakresie.

Przypomnijmy, „Koncepcja
Kolei Metropolitalnej” to podstawowy dokument opracowany dla Metropolii przez
naukowców Politechniki Śląskiej. Zawiera cztery warianty – od podstawowego do
najbardziej rozwiniętego. Realizacja całego przedsięwzięcia ma potrwać prawie
20 lat.

Koncepcja krótkoterminowa
i docelowa

Opracowanie Wstępnego Studium
Wykonalności to złożony i skomplikowany proces. Ma potrwać około czterech lat.
Gotowy dokument ma zawierać dwa rodzaje koncepcji rozwoju. Pierwsza z nich tzw.
„koncepcjakrótkoterminowa” dotyczy budowy nowych przystanków
i zmiany lokalizacji istniejących. Ma odpowiadać na kwestie integracji z
transportem zbiorowym i indywidualnym poprzez integrację rozkładów jazdy,
uwzględnienie stacji przesiadkowych oraz parkingów dla samochodów. Ma także
zawierać odpowiedzi dotyczące zapotrzebowania na tabor oraz lokalizacji i
wielkości zapleczy technicznych Kolei Metropolitalnych. Działania na tym
obszarze mają być określone do 2025 roku.

„Koncepcja docelowa” to prognoza ruchu osób, propozycja oferty przewozowej wraz z koncepcją rozkładu jazdy pociągów oraz analiza zapotrzebowania na tabor. Ma wskazywać także lokalizację i wielkość obiektów zapleczy technicznych Kolei Metropolitalnej.

Wykonawca ma przygotować także plan działań inwestycyjnych wraz z koncepcją układów torowych, zaproponować model integracji z transportem zbiorowym i indywidualnym.  Jego zadaniem będzie również przeanalizowanie różnych modeli własności operatora Kolei Metropolitalnych – własna spółka GZM, czy też zewnętrzna. Studium ma zawierać rekomendacje dotyczące sposobu pozyskania taboru, odpowiedzieć na kwestie związane z jego serwisowaniem oraz utrzymaniem zaplecza technicznego. Dokument  ma też zawierać analizy dotyczące finansowania inwestycji.

Podczas prac nad Studium
wykonawca musi także wziąć pod uwagę realizowane i planowane inwestycje
kolejowe przez spółkę PKP PLK SA, a także plany budowy Centralnego Portu
Komunikacyjnego.

Wstępne Studium Wykonalności
to jeden z etapów procesu planistycznego. Po jego wykonaniu konieczne będzie
przygotowanie kolejnych dokumentów obejmujących poszczególne odcinki
zarekomendowane do realizacji.

Termin składania ofert mija
20 marca. Oferent, który zostanie wyłoniony w przetargu będzie miał około 4 lat
na opracowanie Studium.

Tak ma wyglądać sieć
kolejowa

Budowa Kolei Metropolitalnej
jest priorytetem od początku funkcjonowania Metropolii, która powstała dwa lata
temu. W tym czasie zrodziła się jej koncepcja, wypracowana przez naukowców z
Politechniki Śląskiej. Opracowano również suplement do koncepcji, zawierający
propozycje zmian i uzupełnień zgłoszonych podczas konsultacji.

Jak wyglądałaby sieć
kolejowa, gdy za 20 lat, przy pozytywnym rozwoju inwestycji, zrealizuje się
najbardziej rozwinięty wariant? To nowe tory, między innymi od Pyskowic do
Dąbrowy Górniczej oraz od Nowego Bierunia, przez Katowice i Tarnowskie Góry, do
Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice w Pyrzowicach. Powstaną dodatkowe
przystanki kolejowe. Koncepcja zakłada, że będzie ich finalnie około 129. 
Najwięcej nowych lokalizacji ma być w Katowicach, m.in. przy Politechnice
Śląskiej i na osiedlu Witosa. Trzy przystanki są planowane w Sosnowcu, m.in. na
Środuli. Pojawią się także w Gliwicach (m.in. osiedle Kopernika) czy Mikołowie
(m.in. ul. Krakowska). Lekką koleją miejską moglibyśmy dojechać z Gliwic do
Tychów, przez Rudę Śląską i Mikołów oraz z Gliwic do Knurowa. Inwestycjom w
infrastrukturę będą towarzyszyć inwestycje w tabor – elektryczne zespoły
trakcyjne i pociągi lekkiej kolei miejskiej. Według szacunków ekspertów z
Politechniki Śląskiej do obsługi przyszłego systemu należy pozyskać łącznie
ponad 80 pociągów.

Za Metropolią już pierwsze
działania

Obecnie realizowany jest
podstawowy wariant rozwoju Kolei Metropolitalnej. W 2019 roku Metropolia 
dofinansowała  uruchomienie dodatkowych połączeń kolejowych, tak aby
zwiększyć ich częstotliwość na podstawowych, najbardziej obciążonych ruchem,
ciągach kolejowych. W 2019 roku przeznaczono 1,2 mln zł na uruchomienie 15
połączeń kolejowych. W nowym rozkładzie jazdy, obowiązującym od połowy grudnia
2019 r., liczba dofinansowanych połączeń wzrosła do 40. Na ten cel przeznaczono
6 mln zł.

W tym roku Metropolia przeznaczy 10 mln zł w ramach pomocy finansowej na realizację projektu przebudowy infrastruktury kolejowej w obszarze stacji Dąbrowa Górnicza i Dąbrowa Górnicza Gołonóg. Pieniądze mają zostać przeznaczone na realizację inwestycji w części kolejowej związanej z budową peronów i torów. Zadanie to ma sprzyjać rozwojowi ruchu aglomeracyjnego i wpisuje się w rozwój Kolei Metropolitalnej. Pieniądze przeznaczone w budżecie na ten cel, to pierwsza część dofinansowania. W Wieloletniej Prognozie Finansowej zapisano łącznie 26 mln zł na tę inwestycję.

W 2019 roku Metropolia
podpisała z PKP PLK SA, zarządcą infrastruktury, list intencyjny dotyczący
współpracy związanej z rozwojem transportu kolejowego. Głównym celem
porozumienia jest zapis dotyczący działań mających  znacząco wpłynąć na
ożywienie regionu poprzez poprawę rozwiązań komunikacyjnych,  zwiększenie
przepustowości węzła kolejowego na terenie Metropolii, poprawę dostępności
transportu kolejowego oraz jego ścisłą integrację z pozostałymi segmentami
transportu zbiorowego w Metropolii w zakresie transportu kolejowego.
Bezpośrednim celem działania ma być zwiększenie udziału transportu kolejowego
oraz zbiorowego w obsłudze transportowej Metropolii. W ramach tej współpracy
PKP PLK SA udzieli GZM wsparcia merytorycznego w pracach nad „Wstępnym Studium
Wykonalności Kolei Metropolitalnej”, na przygotowanie którego właśnie ogłoszono
przetarg.

Miasta członkowskie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii będą ze sobą współpracować w zakresie dronów. W tym celu powstaje Metropolitalny zespół ds. bezzałogowych statków powietrznych, którego robocze posiedzenie odbyło się w środę (19 lutego) w siedzibie GZM.

– Naszą ambicją jest stworzenie systemu zarządzania przestrzenią w miastach, dedykowanego bezzałogowym statkom powietrznym – mówił Grzegorz Podlewski, członek zarządu GZM. – Mam nadzieję, że będą państwo ambasadorami naszych działań w tym zakresie – dodał do członków zespołu.

W skład zespołu weszli przedstawiciele miast członkowskich Metropolii. Pierwsze spotkanie miało charakter roboczy i było okazją do omówienia projektów dronowych, które do tej pory zrealizowano. Mowa o takich działaniach, jak monitorowanie niskiej emisji czy pomiar kubatury składowisk przy użyciu dronów.

Uczestnicy spotkania poznali także plany na przyszłość. Jak mówił Marcin Dziekański, kierownik projektu „Drony nad Metropolią”, bezzałogowe statki powietrzne są technologią, która wkrótce stanie się częścią naszego życia, podobnie jak telefony komórkowe czy Internet. Dlatego tak ważne jest, aby być na to odpowiednio przygotowanym.

Właśnie dlatego Metropolia dołączyła do inicjatywy Centralnoeuropejski Demonstrator Dronów, której celem jest wypracowanie rozwiązań pozwalających przenieść część ruchu miejskiego do przestrzeni powietrznej. W skład CEDD wchodzą także Polska Agencja Żeglugi Powietrznej i Urząd Lotnictwa Cywilnego. Do tej pory wnioski z projektów, które były realizowane w ramach tej inicjatywy, trafiały do miast i gmin Metropolii np. pod postacią rekomendacji.

Teraz członkowie GZM będą bardziej zaangażowani w działania związane z bezzałogowymi statkami powietrznymi. Podczas spotkania roboczego zaproponowano, aby zespół skupił się w najbliższym czasie nad wybraniem i wdrożeniem jednej z zaproponowanych usług, takich jak monitorowanie koryt rzek, identyfikacja dzikich wysypisk czy transport przesyłek. Pozostawiono również miejsce na nową usługę, która ma być zaproponowana w dalszym etapie prac zespołu, jako odpowiedź na konkretne zapotrzebowanie czy rozwiązanie realnego problemu w mieście.

Metropolitalny zespół ds. bezzałogowych statków powietrznych będzie miał charakter konsultacyjny i doradczy. Dzięki cyklicznie organizowanym posiedzeniom i stałym kontakcie między członkami, możliwe będzie skonstruowanie mapy potrzeb w zakresie wykorzystania dronów w miastach.

Zespół nie jest zamknięty i w przyszłości może się powiększyć o kolejnych przedstawicieli miast i gmin. Ponadto w trakcie spotkania zaproszono członków zespołu do udziału w konferencji branżowej „DRONY – Prawo, Technologie, Usługi”, która odbędzie się 19 marca 2020 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.

Aby Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia rozwiązywała wspólne problemy miast, partnerem do rozmowy powinni być nie tylko prezydenci, wójtowie i burmistrzowie, ale również mieszkańcy. O tym będziemy mówić na najbliższym spotkaniu z cyklu „Miasta Idei”, realizowanego wspólnie z „Gazetą Wyborczą”. Zapraszamy we wtorek (25 lutego) do Dąbrowy Górniczej.

Dlaczego chcemy rozmawiać o otwartości Metropolii dla mieszkańców? Ponieważ większość z nich jest przekonana, że decydują o nich politycy. Tak naprawdę jednak ostateczny głos należy do właśnie mieszkańców. Tajemnica tkwi we wzajemnym dialogu, zrozumieniu potrzeb oraz oczekiwań. To szczególnie ważne, gdy Metropolia stopniowo staje się miejscem integracji różnych usług i polityk miast regionu (polityka piesza, rowerowa, transport publiczny, kwestia odpadów). Konieczny jest zatem dialog z mieszkańcami.

Spotkanie „Miasta Idei. Otwarta Metropolia” odbędzie się 25 lutego o godz. 16.30 w dawnym warsztacie na terenie Fabryki Pełnej Życia w Dąbrowie Górniczej (ul. Kościuszki 3, Dąbrowa Górnicza).

Miasta Idei rozpoczniemy od warsztatów z mieszkańcami. Wstęp na nie jest bezpłatny, ale ze względu na ograniczoną ilość miejsc prosimy o zapisy (najlepiej mailem na adres: przemyslaw.jedlecki@agora.pl).

Podczas warsztatów poprosimy Was o pomoc w poszukiwaniu najważniejszych tematów do wspólnego przepracowania z metropolią. W grupach zastanowimy się, kto jest najbardziej zainteresowany którym tematem? Jak rozmawiać? Jakie informacje powinni otrzymać mieszkańcy i kiedy powinny się odbywać rozmowy? Na koniec stworzymy model idealnego dialogu GZM z mieszkańcami, cały czas pamiętając, że powinien się też odbywać w poszczególnych miastach. Metropolia ich nie zastąpi.

Po warsztatach o godz. 18.15 odbędzie się debata ekspercka. Do rozmowy zaprosiliśmy Alinę Czyżewską, rzeczniczkę Watchdog Polska, prezydenta Dąbrowy Górniczej Marcina Bazylaka oraz Gabriela Tobora, burmistrza Radzionkowa. W debacie wezmą udział także przedstawiciele Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Koncert „Krew i gniew”, spacery tropem polskiego komisarza plebiscytowego, pamiątkowe zbiorowe zdjęcie mieszkańców, inscenizacje historyczne, oficjalne uroczystości z udziałem wojskowej asysty honorowej 34. Śląskiego Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej. Tak w czwartek 20 lutego b.r. Bytom będzie świętować dzieło Wojciecha Korfantego.

20 lutego 2020 r. mija setna rocznica powołania Wojciecha Korfantego na Polskiego Komisarza Plebiscytowego. Uroczyste obchody tego ważnego dla Górnego Śląska wydarzenia odbędą się w Bytomiu – mieście, w którym znajdowała się siedziba Polskiego Komisariatu Plebiscytowego i w którym zapadła decyzja o wybuchu III powstania śląskiego.

Uroczyste obchody mające na celu nie tylko przypomnienie osoby i roli Wojciecha Korfantego w walce o przyłączenie Górnego Śląska do Polski, odbędą się 20 lutego 2020 r., na Rynku w Bytomiu, nieopodal miejsca, gdzie kiedyś mieścił się Hotel „Lomniz” – siedziba Polskiego Komisariatu Plebiscytowego.

Hotel „Lomnitz” w Bytomiu – to tu dokładnie sto lat temu powstał Polski Komisariat Plebiscytowy. Wiek po tych wydarzeniach, chcemy przypomnieć sylwetkę Wojciecha Korfantego, śląskiego polityka z krwi i kości. Zarówno dla najmłodszych, jak i dla starszych przygotowaliśmy żywą lekcję historii. Będzie można poczuć atmosferę plebiscytu, przeczytać prasę z 20 lutego 1920 roku a nawet spotkać się z samym Wojciechem Korfantym – mówi Halina Bieda, dyrektor Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach.

O godz. 14.00 na bytomskim Rynku zaplanowano część oficjalną. Obchody 100. rocznicy powołania Wojciecha Korfantego na komisarza Polskiego Komisariatu Plebiscytowego odbędą się z udziałem wojskowej asysty honorowej 34. Śląskiego Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej w Bytomiu. W trakcie uroczystości pod tablicą upamiętniającą Wojciecha Korfantego i Polski Komisariat Plebiscytowy zostaną złożone wiązanki kwiatów.

Tego dnia odwiedzający Bytom będą mogli podążać śladami Wojciecha Korfantego. Od 15.30 do 18.00  zorganizowane zostaną  spacery z przewodnikiem tropem polskiego komisarza plebiscytowego. Także uczniowie szkół podstawowych i średnich w godz. od 9.00 do 13.00 będą mogli wziąć udział w spacerach edukacyjnych.

Dzień zakończy wyjątkowy koncert Roberta Biniasa „Krew i gniew” na dziedzińcu Sądu Rejonowego w Bytomiu. Przed koncertem, który rozpocznie się o godz. 18.00 będzie można usłyszeć „Manifest Wojciecha Korfantego do Ludu Górnośląskiego”.

Partnerem wydarzenia jest Górnośląsko- Zagłębiowska Metropolia.

Eksperci OECD oceniają, jak rozwija się
Metropolia. To część ogólnopolskiego projektu realizowanego przez tą
międzynarodową organizację. Ma on się przyczynić do poprawy potencjału
administracji samorządowej.

„Lepsze
zarządzanie, planowanie i dostarczanie usług w jednostkach samorządu lokalnego
w Polsce” to wspólny projekt realizowany przez Organizację Współpracy
Gospodarczej i Rozwoju (OECD),  Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju obecnie
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przy współudziale Związku Miast
Polskich. Eksperci oceniają, jak samorządy – gminy oraz powiaty realizują
funkcje zarządzania publicznego oraz jak kierują rozwojem. Efektem ma być
powstanie raportu zawierającego zalecenia dotyczące poprawy jakości zarządzania
na rzecz mieszkańców oraz gospodarki.

W projekt
zaangażowane jest miasto Katowice i dlatego też przedstawiciele OECD
zainteresowali się Metropolią, zapraszając jej Zarząd  do spotkania w
ramach pogłębionych wywiadów.

– To dla nas wyjątkowa okazja, by się zaprezentować, przedstawić, opowiedzieć o Metropolii, o naszych wyzwaniach i problemach przed przedstawicielami OECD. Bardzo sobie cenię tą międzynarodową organizację – której raporty cieszą się wyjątkową merytoryczną wartością i obiektywizmem- mówi Danuta Kamińska, wiceprzewodnicząca Zarządu Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii. 

– Działamy na podstawie ustawy metropolitalnej, która wyznacza nam zadania. Jesteśmy jedyną ustawową metropolią w Polsce – jesteśmy pilotażem. Ustawa dała nam więc instrumenty do tego, by koordynować, inicjować, inspirować ponadlokalne działania oraz sformalizowała zasady współpracy pomiędzy miastami i gminami. Dzięki temu mamy możliwość skuteczniejszego rozwiązywania wspólnych problemów. Mamy również wielką nadzieję, że wnioski końcowe płynące z przyszłego raportu OECD, pomogą nam i innym aspirującym samorządom do wdrażania podobnych rozwiązań. Liczę też, że doświadczenia Metropolii zainspirują gminy, powiaty i województwa do ich zastosowania- dodaje Danuta Kamińska.

Podczas
popołudniowego spotkania w poniedziałek (10.02. b.r.) eksperci OECD i Zarząd
Metropolii rozmawiają o m.in. specyfice
działania Metropolii, planowaniu strategicznym i przestrzennym, rozwoju
transportu publicznego i ochronie środowiska. Tematem są także budżet
Metropolii oraz doświadczenia w realizacji zasady transparentności w
zarządzaniu oraz partycypacji społecznej.

Foto: Metropolia GZM/Witold Trólka

Wymiana wiedzy i upowszechnienie doświadczeń – to główne cele realizowanego przez Metropolię projektu Budowa Platformy Dobrych Praktyk. Za nami spotkanie poświęcone tematowi ochrony środowiska, na które zaproszeni zostali przedstawiciele wszystkich gmin członkowskich Metropolii. Uczestnicy rozmawiali o sprawdzonych w tym zakresie rozwiązaniach, które funkcjonują na obszarze GZM.

– Naszą rolą jako Metropolii jest integrowanie gmin oraz budowanie sieci współpracy – mówiła podczas rozpoczęcia spotkania wiceprzewodnicząca zarządu GZM, Danuta Kamińska. – Nasze gminy mają bardzo dużo do zaoferowania, dysponują ogromnym potencjałem i często nie trzeba wyważać otwartych drzwi, a wystarczy skorzystać z doświadczeń innych samorządów. Zależy nam na tym, aby przedstawiciele urzędów współpracowali, podpytywali o stosowane rozwiązania i z nich korzystali – dodała.

Przedstawiciele Dąbrowy
Górniczej, Siemianowic Śląskich oraz Katowic prezentowali swoje doświadczenia
związane z gospodarką odpadami, włączaniem mieszkańców w działania na
rzecz ochrony środowiska i budowania świadomości ekologicznej oraz poprawy
jakości powietrza.

Zaprezentowane zostały następujące projekty:

Uczestnicy spotkania na bieżąco mogli zadawać prelegentom
pytania i dopytywać o szczegóły prezentowanych dobrych praktyk.

Głównym założeniem projektu Budowa Platformy Dobrych Praktyk jest upowszechnienie sprawdzonych projektów i rozwiązań stosowanych na terenie GZM oraz budowanie współpracy pomiędzy gminami. Spotkania dla gmin w grupach tematycznych to jeden z elementów projektu, podczas którego istnieje możliwość bezpośredniego zapoznania się z inicjatywą i porozmawiania z osobami, które są odpowiedzialne za jej wdrażanie.

– Projekt narodził się podczas prac nad Programem Działań Strategicznych. Zauważyliśmy wtedy, że na terenie Metropolii funkcjonuje mnóstwo ciekawych i interesujących rozwiązań, które mogą zostać wdrożone w innych gminach – podkreśla Andrzej Kolat, dyrektor Departamentu Strategii i Polityki Przestrzennej, odpowiedzialnego za realizację projektu. – Zależy nam na zbudowaniu z jednej strony “bazy wiedzy”, a z drugiej na stworzeniu “sieci kontaktów”, tak żeby współpraca pomiędzy urzędami była czymś naturalnym. Staramy się, aby podczas spotkań prezentowane były przedsięwzięcia, które będą atrakcyjne zarówno dla małych jak i dla dużych gmin, a także inicjatywy, które można zrealizować niskim kosztem oraz takie, które wymagają nieco większych nakładów finansowych – dodaje.

Na początku realizacji projektu zebrano ponad 90 propozycji dobrych praktyk, które podzielono na 10 grup tematycznych. – Odbyliśmy także serię spotkań roboczych z przedstawicielami gmin, w celu zebrania jak największej ilości informacji o zgłoszonych propozycjach – tłumaczy dyrektor Kolat.

Kolejnym elementem będzie stworzenie platformy internetowej, na której znajdą się zebrane przez Metropolię dobre praktyki wraz z niezbędnymi informacjami o projektach, a także kontakt do osób, które posiadają w danym temacie doświadczenie.

Następne spotkanie odbędzie się jeszcze w pierwszym kwartale tego roku.

Brak gotówki w portfelu albo karty ŚKUP już nie będzie przeszkodą do tego, by skorzystać z komunikacji miejskiej. W autobusach i trolejbusach jeżdżących po Tychach i okolicznych gminach, właśnie została uruchomiona możliwość płatności zbliżeniową kartą płatniczą. Jak zapłacić za bilet kartą zbliżeniową? Czy kasowniki będą drukować potwierdzenie zakupu biletu? Czy urządzenie zapamięta numer karty?

– Płatność kartą
zbliżeniową to w dzisiejszych czasach standard i ogromne ułatwienie dla osób,
które nie noszą przy sobie gotówki, a praktycznie wszystkie transakcje dokonują
za jej pomocą. Teraz będzie to możliwie w tyskich autobusach i trolejbusach –
mówi Jacek Brzezinka, członek zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej, w którym
odpowiada za rozwój systemów informatycznych.

W środę (5 lutego) w Tychach
zaprezentowana została możliwość płatności kartą zbliżeniową. Funkcja ta działa
już we wszystkich pojazdach i wieńczy proces uruchomiania nowych kasowników na
terenie gmin dawnego porozumienia tyskiego. 

Najpierw Tychy, potem cała
Metropolia

Na razie płatność kartą
zbliżeniową będzie dostępna w prawie 160 autobusach i trolejbusach, które
kursują po gminach dawnego porozumienia tyskiego (dawne MZK Tychy). System ŚKUP
tam nie występował, a po integracji transportu publicznego pod szyldem Zarządu
Transportu Metropolitalnego, trzeba było go rozszerzyć właśnie o gminy
podregionu tyskiego. Dlatego też opcja ta pojawi się w pierwszej kolejności w
Tychach i okolicach.  

Niemniej docelowo ta możliwość ma
pojawić się w pozostałych autobusach i tramwajach Zarządu Transportu
Metropolitalnego. 

– Chcemy, żeby to był standard w
naszej komunikacji, dlatego pracujemy nad tym rozwiązaniem w związku z
planowaną i globalną modernizacją systemu ŚKUP. W pierwszej połowie tego roku
chcemy ogłosić przetarg na jego modyfikację – zaznacza Brzezinka.

– Na wprowadzenie tego
rozwiązania mieszkańcy naszego miasta czekali od dawna – mówi Andrzej Dziuba,
prezydent Tychów.

– Dziś praktycznie wszystkie
transakcje wykonujemy za pomocą kart płatniczych, coraz częściej zwłaszcza
młodzi ludzie, w ogóle nie noszą gotówki. Nie będzie to już przeszkodą w
korzystaniu z komunikacji miejskiej. Mam nadzieję, że dzięki temu ułatwieniu
liczba pasażerów w autobusach i trolejbusach będzie rosła – dodaje.

– Cieszymy się, że to PKM Tychy
jest tym przewoźnikiem w Metropolii, który jako pierwszy może wprowadzić system
płatności zbliżeniowej za przejazdy środkami komunikacji miejskiej. Nowa
możliwość wpłynie na zwiększenie przychodów ze sprzedaży biletów i być może
liczby przewożonych pasażerów – mówi Miłosz Stec, prezes PKM Tychy.

Zapłaciłem, ale… gdzie jest
bilet?

Zakup biletu za pomocą karty
płatniczej jest bardzo prosty. Wystarczy, że z ekranu głównego kasownika
wybierzemy:

• rodzaj biletu (strefowo-czasowy lub w taryfie odległościowej)
• normalny czy ulgowy
• liczbę biletów (możemy kupić ich maksymalnie 8. ALE UWAGA! Kupując więcej niż jeden bilet, pozostałe nie będą do użycia „na zapas”. Po przyłożeniu karty do kasownika, wszystkie zostaną automatycznie skasowane)
• po wyświetleniu komunikatu o tym, by przyłożyć kartę do kasownika – przykładamy ją we wskazane miejsce. Sygnał dźwiękowy i informacja na wyświetlaczu potwierdzą, że transakcja zakończyła się sukcesem, a my mamy przy sobie ważny bilet.

– Kupując bilet za pomocą karty płatniczej wszystko odbywa się elektronicznie. Kasownik nie wydrukuje nam potwierdzenia płatności ani biletu. Podczas kontroli wystarczy okazać kartę, za pomocą której bilet kupiliśmy – wyjaśnia Grzegorz Stępień, zastępca dyrektora Departamentu Informatyki w GZM.

Podkreśla, że w ciągu kilku najbliższych tygodni wszyscy kontrolerzy ZTM zostaną wyposażeni w nowe terminale, które pozwolą sprawdzić bilet, kupiony za pomocą karty zbliżeniowej. Oznacza to, że do tego czasu pasażerowie będą mogli przesiadać się w ramach linii, gdzie zainstalowane są nowe kasowniki, natomiast niebawem – w całej sieci ZTM.

Jeśli będziemy chcieli upewnić
się czy cała transakcja przebiegła prawidłowo, to z ekranu głównego kasownika
możemy wybrać opcję „sprawdź i aktualizuj kartę”. Po przyłożeniu karty, pojawia
się informacja o rodzaju i liczbie kupionych biletów oraz ich ważności.

Czy kasownik i kontroler
zobaczą numer karty?

To, że cała transakcja odbywa się
elektronicznie, nie oznacza, że bilet jest bezpośrednio zapisywany na naszej
karcie płatniczej. To nieco bardziej skomplikowany proces, ale bezpieczny dla
ochrony naszych danych. Ani kontroler, ani kasownik nie widzi informacji
dotyczących numeru naszej karty oraz uwierzytelniającego numeru
weryfikacyjnego, który na niej się znajduje.

– Nowy sposób płatności w tyskich
autobusach zrealizowaliśmy w standardzie MTT, czyli międzynarodowym standardzie
płatności zbliżeniowych w transporcie publicznym. To pierwszy taki projekt w
Polsce – mówi Paweł Barnaś, Dyrektor Pionu Smart City w Asseco Data Systems,
wykonawcy rozszerzenia systemu ŚKUP.

– Po zbliżeniu karty płatniczej do czytnika transakcja jest identyfikowana za pomocą unikalnego, zaszyfrowanego tokena. Karta staje się wtedy dowodem nabycia praw do przejazdu. W przypadku kontroli biletów wystarczy zbliżyć ją do urządzenia kontrolerskiego. Bezpieczeństwo tego rozwiązania potwierdzają m.in. certyfikaty międzynarodowych organizacji płatniczych Visa i Mastercard. Wdrożenie w Tychach doskonale pokazuje potencjał platformy usługowej ŚKUP, na której udostępniono pasażerom najbardziej zaawansowane technologicznie rozwiązanie oraz dogodne formy płatności za przejazd – wyjaśnia.  

Foto: Metropolia GZM/Witold Trólka

Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Gliwicach przychylił się do argumentacji GZM i uchylił
interpretację Krajowej Informacji Skarbowej w sprawie opodatkowania składek
zmiennych gmin członkowskich oraz dotacji gmin nieczłonkowskich, przeznaczonych
na organizację transportu publicznego.

– Sąd potwierdził, w sporze z
Krajową Informacją Skarbową, naszą interpretację przepisów prawa podatkowego.
Według WSA w Gliwicach otrzymywana część zmienna składki na organizację
transportu publicznego przez Metropolię, nie podlega opodatkowaniu podatkiem
VAT- mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący Górnośląsko- Zagłębiowskiej
Metropolii.

We wrześniu ub.
roku Metropolia została zobligowana do rozliczania podatku VAT od
otrzymywanej części zmiennej składki na organizację transportu publicznego w 40
gminach należących do GZM oraz 12 gminach, które z nią sąsiadują. Dyrektor KIS
uzasadniał, że realizując to zadanie, Metropolia świadczy tym samym usługę
transportową na rzecz gmin, a więc powinna odprowadzać podatek VAT z tego
tytułu. Oznaczałoby to, że Metropolia musiałaby spłacać szacunkowo ok. 40 mln
zł rocznie. 

– Nie zgadzaliśmy się z
interpretacją fiskusa. Organizowanie transportu publicznego to zadanie własne
gmin, które Metropolii zostało przez nie przekazane do realizacji w celu
lepszej koordynacji i zwiększenia efektywności jego organizacji na tak dużym
obszarze, jakim jest GZM. Metropolia zatem nie świadczy usługi wobec gmin, ale
realizuje ich zadanie własne- tłumaczy przewodniczący Kazimierz Karolczak.

Dodał, że skarbówka nie żądała
od KZK GOP, którego zadania od 1 stycznia 2019 roku zostały przejęte przez
Zarząd Transportu Metropolitalnego, spłaty podatku VAT za podobną
działalność.  

Przypomnijmy, w ubiegłym roku Górnośląsko-Zagłębiowska
Metropolia wystąpiła do Krajowej Informacji Skarbowej z prośbą o wydanie
indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w związku z przejęciem
od 1 stycznia 2019 roku organizacji transportu publicznego. Swoją
indywidualną interpretację prawa podatkowego posiadał KZK GOP w Katowicach,
którego zadania od 1 stycznia 2019 roku przejął ZTM. Interpretacja ta
została wydana w 2014 roku i zwalniała KZK GOP z rozliczania podatku VAT
z tytułu organizacji transportu publicznego w gminach, które zrzeszał.
Jednak ze względu na brak sukcesji podatkowej, interpretacja KZK GOP nie miała
zastosowania wobec ZTM.

Pod koniec września Metropolia
otrzymała swoją indywidualną interpretacją oraz została wezwana przez właściwy
miejscowo urząd skarbowy do złożenia wyjaśnień lub skorygowania przedłożonych
do tej pory deklaracji. Metropolia przedstawiła swoje wyjaśnienia i poprosiła o
wstrzymanie działań w tej sprawie do 21 października. W dniu
21 października 2019 r.  złożyła korekty deklaracji i uregulowała zobowiązania
z tytułu podatku VAT względem urzędu skarbowego. Niemniej jednak, nie zgadzając
się z przedstawioną interpretacją, GZM zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Gliwicach.

Po wtorkowej rozprawie Metropolia czeka na uprawomocnienie
się wyroku WSA w Gliwicach.

Poradnik dla instytucji, organizacji i gmin w zakresie organizowania wolontariatu seniorów i zwiększania ich udziału w procesach partycypacji społecznej, a także wnioski i spostrzeżenia dla poprawy jakości komunikacji publicznej na obszarze Metropolii. To główne efekty prac powołanego w maju 2019 roku Metropolitalnego zespołu ds. polityki senioralnej. W poniedziałek (3 lutego) zaprezentowany został podręcznik „Metropolia przyjazna seniorom”. Został on opracowany w całości przez członków zespołu i przedstawia wskazówki, w jaki sposób potencjał i doświadczenie seniorów mogą być aktywizowane poprzez wolontariat.

Poradnik „Metropolia przyjazna seniorom” to rekomendacje dotyczące aktywizacji poprzez wolontariat oraz działania na rzecz zwiększania udziału osób starszych w procesach współdecydowania. Został on przygotowany przez i z udziałem samych zainteresowanych, członków zespołu powołanego w ramach prac Metropolii.

W poradniku
znalazły się informacje dotyczące m.in. organizacji wolontariatu, przykłady
dokumentów (np. umów o wolontariacie czy ankiet) oraz wskazówki, które pomogą w
jak najlepszym przygotowaniu działań. Druga część poświęcona jest wykorzystaniu
wiedzy i doświadczeń osób starszych w procesach współdecydowania. Pokazano jak
tworzyć i współpracować z radami seniorów.

– Cieszę się, że to opracowanie powstało i wierzę, że doświadczenia i wskazówki przygotowane przez samych zainteresowanych będą wykorzystywane w pracach miast i gmin tworzących Metropolię oraz partnerów społeczno-gospodarczych – mówi Grzegorz Podlewski, wiceprzewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Swojego
zadowolenia nie kryje również Urszula Polubiec, przewodnicząca metropolitalnego
zespołu ds. polityki senioralnej.

– Dzięki zaangażowaniu w prace metropolitalnego zespołu do spraw polityki senioralnej nasz głos jest bardziej słyszalny. Wiemy, że przed nami jeszcze sporo wyzwań i jesteśmy na nie gotowi. Podręcznik, który został przez nas przygotowany, daje jasne wskazówki w jaki sposób miasta i gminy Metropolii mogą wykorzystać olbrzymi potencjał i doświadczenie seniorów – podkreśla.

Z kolei Ewa Kulisz, koordynator wolontariatu seniorów w Fundacji Park Śląski i lider w procesie opracowywania podręcznika, zaznacza, że przed podjęciem decyzji o wolontariacie seniorów, najważniejszym jest odpowiedzenie sobie na pytanie: do czego wolontariusze będą nam potrzebni? W jaki sposób chcemy wykorzystać ich potencjał?

– Czasem pomysł na działanie przyciąga do pracy tych, którzy wcześniej nie mieli ochoty być wolontariuszami – mówi o swoim doświadczeniu pracy z seniorami Ewa Kulisz.

– Nam
wolontariusze-seniorzy w wieku od 60 do 87 lat pomagają np. przy okazjonalnych
wystawach (po przeszkoleniu są kustoszami), przy robieniu ankiet satysfakcji
(po przeszkoleniu są ankieterami, potem zliczają dane), przy obsłudze biegów,
podając wodę i batony na punktach żywieniowych czy prowadząc szatnię dla
zawodników – podaje kilka przykładów.

W ubiegłym roku zespół zajmował się również  zagadnieniami związanymi z transportem i przestrzenią. Seniorzy prowadzili tzw. spacery badawcze. Spostrzeżenia zostały przekazane do Zarządu Transportu Metropolitalnego oraz Departamentu Komunikacji i Transportu.

Warto w tym miejscu podkreślić, że zespół nie składał się wyłącznie z osób starszych, lecz miał wymiar międzypokoleniowy. Dzięki temu, podczas opracowywania założeń do podręcznika, uwzględniono różne punkty widzenia.

W nowych
postępowaniach przetargowych, zgodnie ze zgłoszonymi propozycjami, podtrzymane
zostanie wymaganie dotyczące komunikatów głosowych na zewnątrz, jak i wewnątrz
pojazdu oraz usytuowania miejsc dla osób z niepełnosprawnościami w środkowej
części pojazdów wraz z ich odpowiednim oznakowaniem. Ponadto w celu poprawienia
czytelności rozkładów jazdy, montowane już teraz są wyświetlacze informacji
pasażerskiej, natomiast statyczne rozkłady mają być przenoszone ze słupków do gablot
w wiatach przystankowych, które stopniowo mają zyskać podświetlenie, co wpłynie
na ich czytelność dla pasażerów.

Prace zespołu w 2020 roku koncentrowały się będą na wypracowaniu założeń do minimum dwóch usług publicznych skierowanych do seniorów.  Zespół ds. polityki senioralnej jest organem opiniująco-doradczym i inicjatywnym, powołanym dla realizacji projektu „Dążenie do spójnej polityki społecznej wobec osób starszych – Metropolia przyjazna seniorom” ujętego w „Programie działań strategicznych Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii do roku 2022“. Praca w nim ma charakter społeczny.

Fot. Krzysztof Malinowski / GZM

Uroczyste otwarcie Centrum Ochrony Klimatu i Środowiska Politechniki
Śląskiej odbyło się 31 stycznia 2020 r. w Centrum Nowych Technologii, gdzie
mieści się również siedziba COKiŚ. Zadania realizowane przez nowo powstałe
Centrum będą odpowiedzią na potrzeby związane ze zmianami klimatu w regionie
oraz kraju.

W uroczystym przecięciu wstęgi inaugurującym utworzenie Centrum Ochrony Klimatu i Środowiska (COKiŚ) uczestniczyli JM Rektor Politechniki Śląskiej prof. Arkadiusz Mężyk, Prezydent Gliwic Adam Neumann oraz Kazimierz Karolczak, Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Gości przywitał prof. Józef S. Pastuszka, Pełnomocnik Rektora ds. Organizacji Centrum Ochrony Klimatu i Środowiska. Organizatorem wydarzenia był prof. dr hab. inż. Janusz Kotowicz, Prorektor ds. Współpracy z Otoczeniem Społeczno-Gospodarczym.

­– Politechnika Śląska została wytypowana do udziału w programie „Inicjatywa
Doskonałości – Uczelnia Badawcza” i w wyniku rozstrzygnięcia konkursu znalazła
się w gronie laureatów, uzyskując tytuł uczelni badawczej. Wiązało się to
również z określeniem priorytetowych obszarów badawczych. Jednym z nich jest
szósty POB: ochrona klimatu i środowiska, nowoczesna energetyka – mówi JM
Rektor prof. Arkadiusz Mężyk – To Centrum,
które powstało, łącznie z wirtualnym laboratorium składającym się z zespołów
badawczych zlokalizowanych na różnych katedrach Politechniki Śląskiej, tworzy
zaplecze badawcze dla priorytetowego obszaru badawczego  – dodaje JM Rektor.

JM Rektor prof. Arkadiusz Mężyk przypomniał, że działania Centrum Ochrony Klimatu i Środowiska mają swoją genezę w 2014 r. w badaniach pracowników Instytutu Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych, jednakże idea utworzenia Centrum narodziła się w 2018 r. podczas wizyty dr. Bertranda Piccarda – podróżnika, innowatora, doktora honoris causa Politechniki Śląskiej. Do współpracy przy utworzeniu COKiŚ Uczelnia zaprosiła Miasto Gliwice oraz Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię.

List intencyjny w tej sprawie
podpisali w 2018 r. JM Rektor Politechniki Śląskiej prof. Arkadiusz Mężyk, dr Bertrand
Piccard, ówczesny Prezydent Gliwic Zygmunt Frankiewicz oraz Kazimierz Karolczak,
Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. – Idea utworzenia Centrum Ochrony Klimatu i
Środowiska pojawiła się rok temu, niemal równolegle, gdy ogłaszaliśmy pomysł
uruchomienia Metropolitalnego Funduszu Wspierania Nauki. Dobrze widzieć, że w
tak krótkim czasie udało nam się przejść od słów do czynów. Dzisiaj
inaugurujemy działalność Centrum, a niedawno wystartowały nabory wniosków do
Funduszu. Dzięki niemu uczelnie takie jak Politechnika Śląska mogą pozyskać
pieniądze na organizację zajęć ze światowej klasy naukowcami. Wszystkie te
działania powodują, że Metropolia staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem
do studiowania, ale także do związania z nią przyszłości – mówi Kazimierz
Karolczak, Przewodniczący Zarządy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. 

– Działalność Centrum wpisuje się w aktywność Metropolii zarówno na gruncie naukowym, jak i środowiskowym. Tworzenie terenów zielonych, zwiększanie świadomości energetycznej i zwalczanie niskiej emisji to część działań, które chcemy realizować w ramach naszej strategii. Konsekwentnie dążymy do tego, aby przeistoczyć nasz poprzemysłowy region w nowoczesny ośrodek badawczo-rozwojowy – dodaje Kazimierz Karolczak.

Główną misją Centrum jest
działalność naukowo-dydaktyczna i promocja innowacyjnych technologii w obszarze
ochrony klimatu i środowiska. – Zdecydowaliśmy
się, że umieścimy je w Centrum Nowych Technologii, gdzie znajduje się kilka
katedr, które prowadzą intensywne badania na rzecz klimatu i ochrony środowiska
– wyjaśnia prof. Arkadiusz Mężyk.

Kontrola zmian klimatycznych, działania na rzecz ochrony środowiska oraz badania nad systemem energetycznym są priorytetami w dążeniu do zrównoważonego rozwoju i wsparcia miast regionu śląskiego. – Miasto Gliwice pragmatycznie podchodzi do tego rodzaju działań. Z jednej strony chciałbym zaoferować przestrzeń miasta jako miejsca, gdzie można robić badania, doświadczenia. Z drugiej strony oczekuję, że Centrum przyniesie nam rozwiązania i podpowie, jak dawać sobie radę z problemami ochrony klimatu i czystości powietrza – tłumaczy Prezydent Miasta Gliwice Adam Neumann. – Chcemy, aby myśl naukowa, nowoczesna, zmierzająca do innowacyjnych rozwiązań, które będą nas chronić przed zmianami klimatu i chronić nasze środowisko, rodziła się w Gliwicach.

Prace badawcze będą poświęcone
m.in. czynnikom wpływającym na zmianę klimatu, prognozowaniu i adaptacji do
zmian klimatycznych. W badaniach prowadzonych przez naukowców Centrum Ochrony
Klimatu i Środowiska zostanie wykorzystane mobilne laboratorium pomiarów imisji
zanieczyszczeń powietrza. Samochód, wyposażony m.in. w specjalistyczne
analizatory, miernik pyłu zawieszonego, zestaw meteo, umożliwi wykonywanie
badań bezpośrednio w terenie.

Wśród celów Centrum znajduje się edukacja oraz angażowanie studentów Politechniki Śląskiej, uczniów Akademickich Liceów Ogólnokształcących Politechniki Śląskiej i szkół podstawowych w działania na rzecz ochrony klimatu i środowiska w Polsce oraz na świecie. Planowane są wykłady i zajęcia poświęcone m.in. zagadnieniom związanym z efektem cieplarnianym, prognozami wzrostu temperatury atmosfery Ziemi, zahamowaniem zmian klimatycznych.

– W tej chwili Centrum Ochrony Klimatu i Środowiska to interdyscyplinarna przestrzeń, dlatego też zapraszamy do współpracy nie tylko naukowców i studentów z Politechniki Śląskiej, ale także wszystkie instytucje zainteresowane tą tematyką oraz władze samorządowe, Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, Miasto Gliwice, jak i wszystkie miasta zlokalizowane w Regionie – mówi JM Rektor.

Fot. Daniel Kopciuch / GZM