1

Ponad dwa miliardy złotych na nowoczesne, bezemisyjne autobusy dla polskich miast

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podpisały dziś w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego umowę umożliwiającą finansowanie zakupu autobusów nowej generacji dla polskich miast uczestniczących w programie Bezemisyjny transport publiczny.

– Elektromobilność oraz poprawa jakości powietrza to strategiczna kwestia dla rządu. Konsekwentnie tworzymy i wspieramy rozwiązania, których celem jest poprawa jakości życia Polaków. Program Bezemisyjny transport publiczny jest tego najlepszym dowodem. To również przykład tego jak państwo, wykorzystując dostępne środki prawne i finansowe, może kreować rynek dla innowacji z korzyścią dla swoich obywateli – podkreśla Jarosław Gowin, Wiceprezes Rady Ministrów, minister nauki i szkolnictwa wyższego.

Innowacyjna administracja, korzyści dla miast i obywateli

Program Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, agencji wykonawczej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jest realizowany w nowatorskiej formule partnerstwa innowacyjnego. To tryb w ustawie o zamówieniach publicznych, w którym państwo występuje w roli inteligentnego zamawiającego, kreującego nowy rynek dla nowatorskich produktów – w tym przypadku w oparciu o potrzeby zgłaszane przez polskie miasta zainteresowane rozwojem ekologicznego transportu miejskiego. Innowacyjne podejście umożliwi stworzenie, zakup i zasilenie floty kilkudziesięciu polskich miast nawet ponad 1000 autobusów nowej generacji. Zastosowane w nich nowatorskie rozwiązania pozwolą zaoferować mieszkańcom zupełnie nową jakość podróży komunikacją miejską, a jednocześnie ograniczyć koszty eksploatacyjne i zanieczyszczanie powietrza.

– Czyste powietrze będzie prawdziwą miarą naszego rozwoju. Walka ze smogiem to warunek sine qua non postępu cywilizacyjnego Polski – mówi wiceminister rozwoju Jadwiga Emilewicz.

– Dlatego cieszy mnie fakt, że już dziś możemy ogłosić porozumienie dotyczące konkretnych i zaplanowanych rozwiązań dla transportu miejskiego, nad którymi pracują wspólnie NCBR, NFOŚiGW i samorządy. Jestem przekonana, że realizując rządową strategię walki o czyste powietrze, pozwolą one mieszkańcom kilkudziesięciu polskich miast korzystać z najnowocześniejszych, przyjaznych środowisku autobusów – wyjaśnia Jadwiga Emilewicz.

Konkretne cele i nawet 100% dofinansowania

Zawarta dziś w Warszawie umowa pomiędzy NCBR a NFOŚiGW dotyczy współpracy w zapewnieniu dofinansowania zakupu autobusów bezemisyjnych przez miasta uczestniczące w programie. Będą one mogły się starać o nawet 100% dofinansowanie zakupu pojazdów.

2,2 mld zł na ten cel będzie pochodziło ze środków Funduszu Niskoemisyjnego Transportu oraz NFOŚiGW, który uruchomi Program Priorytetowy Gepard II.  Współpraca rządowych agencji, środki dedykowane wspieraniu innowacyjnych rozwiązań w zakresie publicznego transportu bezemisyjnego oraz bezpośrednie zaangażowanie samorządów pozwolą osiągnąć pierwsze efekty już w 2020 roku.

– W oparciu o rządową Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju w programie Bezemisyjny transport publiczny postawiliśmy sobie ambitne, ale bardzo konkretne cele. Wspólnie z samorządami stawiamy na nowatorskie, a jednocześnie bezpieczne w momencie wprowadzenia autobusów do użytku, rozwiązania –  podkreśla prof. Maciej Chorowski, dyrektor NCBR.

– Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w latach 2019-2023 zapewni wsparcie w wysokości ponad 2 mld zł na zakup około 1000 innowacyjnych autobusów bezemisyjnych w ramach – realizowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju – Programu „Bezemisyjny Transport Publiczny”. Dofinansowanie przekazane w jego ramach umożliwi beneficjentom unowocześnienie floty transportu zbiorowego, co będzie odpowiadać wymogom polityki środowiskowej wytyczonej przez polski rząd i przyczyni się do zmniejszenia emisji, czyli  ograniczenia zanieczyszczeń powietrza. Rozwój elektromobilności i wspieranie bezemisyjnego transportu, poza korzyściami ekologicznymi, to bez wątpienia także szansa na wzrost innowacyjności polskiej gospodarki – mówi Kazimierz Kujda, prezes NFOŚiGW.

Polskie miasta stawiają na nowoczesny i ekologiczny transport

W ramach programu Bezemisyjny transport publiczny Narodowe Centrum Badań i Rozwoju współpracuje już z 26 samorządami z całej Polski. Na innowacyjne i przyjazne dla mieszkańców rozwiązania w transporcie publicznym stawiają: Bydgoszcz, Częstochowa, Gdynia, Jaworzno, Kraków, Krosno, Lublin, Łomża, Mielec, Nowy Sącz, Płock, Rzeszów, Siedlce, Sieradz, Sosnowiec, Starachowice, Szczecin, Tczew, Tomaszów Mazowiecki, Toruń, Tychy, Warszawa, Wejherowo, Wrocław, Zakliczyn i Żyrardów oraz gminy zrzeszone w Górnośląsko – Zagłębiowskiej Metropolii (G-ZM).  G-ZM jest w tym gronie liderem, a w trakcie dzisiejszej uroczystości w MNiSW podpisała z NCBR porozumienie zwiększające zaangażowanie w program – do 2023 roku może zakupić łącznie nawet 300 bezemisyjnych autobusów.

– Jako Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia projekt bezemisyjnego transportu publicznego rozumiemy szerzej. To nie tylko wymiana taboru na bardziej ekologiczny i jeden ze sposobów walki ze smogiem, ale okazja do zrobienia kolejnego kroku – powołania do życia podmiotu, który będzie realizował całościowe podejście do mobilności miejskiej na terenie G-ZM. Potrzeby komunikacyjne mieszkańców zmieniają się i musimy za nimi podążać. W naszej ocenie przyszłość mobilności w miastach będzie oparta na pojazdach elektrycznych, autonomicznych i współdzielonych. Naszą rolą jest natomiast zapewnienie mieszkańcom wachlarza komunikacyjnych możliwości, które będą dopasowane do potrzeb danej chwili i ich osobistych preferencji. Pamiętając o tym, że innowacje to nie tylko rozwiązania technologiczne, ale również nowe modele biznesowe i rozwiązania organizacyjne, chcemy, by G-ZM stał się ośrodkiem referencyjnym w tym obszarze. Dzisiaj robimy pierwszy ku temu krok – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący Zarządu G-ZM.

Podpisane przez NCBR z G-ZM porozumienie doskonale wpisuje się w ogłoszony w zeszłym tygodniu przez premiera Morawieckiego „Program dla Śląska”, którego celem jest wzmocnienie istniejących w regionie możliwości i wykorzystanie potencjałów rozwojowych. Kluczowe, wskazane w Programie, będą: innowacyjność, przedsiębiorczość, kapitał ludzki, środowisko, energetyka, a także poprawa warunków rozwojowych miast.




Porozumienie podpisane. Wspólne bilety jednorazowe od Nowego Roku

Przedstawiciele Górnośląsko – Zagłębiowskiej Metropolii, KZK GOP, MZK Tychy i MZKP Tarnowskie Góry we wtorek (19 grudnia) podpisali porozumienie integrujące taryfy dla biletów jednorazowych. Zapisy wejdą w życie od 1 stycznia 2018 roku.

Wspólne bilety jednorazowe, większa elastyczność podróżowania, bezpłatne przejazdy dla dzieci i młodzieży do 16 lat. To najważniejsze zapisy, które znalazły się w porozumieniu zawartym pomiędzy GZM, KZK GOP, MZKP i MZK ws. ustanowienia zintegrowanego systemu taryfowo – biletowego na obszarze Metropolii.

Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu Górnośląsko – Zagłębiowskiej Metropolii podkreśla, że jest to pierwszy krok do pełnej integracji transportu publicznego w 41 miastach i gminach, tworzących Metropolię.

– Wprowadzenie wspólnych biletów jednorazowych było pierwszym i najważniejszym zadaniem, które sobie wyznaczyliśmy. To komunikacyjna rewolucja. Mieszkańcy Metropolii w końcu będą mogli swobodniej podróżować po jej obszarze i  nie będą musieli martwić się czy jadąc autobusem, tramwajem lub trolejbusem, skasowali odpowiedni bilet. Metropolia jest narzędziem, które pozwala nam przezwyciężać problemy, od lat uwierające mieszkańców aglomeracji – mówi Karolczak.

Odnosząc się do wprowadzenia bezpłatnych przejazdów dla dzieci i młodzieży do 16 lat, podkreślał, że dotąd uprawnienie to nie zostało przyznane w Polsce na taką skalę. Jeśli już – dotyczyło pojedynczych miast lub gmin. Od Nowego Roku obejmie cały obszar GZM.

– Chcemy w ten sposób propagować wśród najmłodszych mieszkańców postawy proekologiczne i utrwalać nawyk korzystania z transportu publicznego. Komunikacja miejska ma szansę stać się konkurencyjna. Rodzice, odwożąc swoje pociechy (do 16 lat – przyp. red.) na przykład do szkoły, będą musieli skasować tylko bilet dla siebie – dodawał.

Henryk Szudy, przewodniczący zarządu MZKP Tarnowskie Góry wyjaśnia, że współpraca między MZKP i KZK GOP w zakresie zintegrowanego systemu taryfowo – biletowego funkcjonuje już od 1994 roku.

– Władze samorządowe gmin uczestników Związku oraz pasażerowie doceniają zalety takiego rozwiązania, dlatego też z uznaniem przyjęliśmy informację o działaniach Zarządu Śląsko-Zagłębiowskiej  Metropolii, których celem jest stworzenie zintegrowanego systemu komunikacji zbiorowej na terenie całej Aglomeracji Górnośląskiej. Popieramy każde działanie, którego celem jest stworzenie jednolitego systemu publicznego transportu zbiorowego – mówi przewodniczący MZKP.

Andrzej Dziuba, prezydent Tychów zwraca uwagę, że miasto aktywnie włączyło się w przygotowania nowej taryfy, aby pasażerowie MZK również z tych zmian mogli skorzystać.

–  Nie było to łatwe, bo dziś ceny w MZK Tychy są niższe niż w KZK GOP. Nowa taryfa, która ma obowiązywać od 1 stycznia 2018 roku, zakłada, że ceny biletów przy zakupie drogą elektroniczną pozostaną w Tychach na niezmienionym poziomie, w wersji papierowej różnica wyniesie 20 groszy, ale za to tyszanie w ramach jednego biletu będą mogli podróżować po całej metropolii, także autobusami i tramwajami KZK GOP – wyjaśnia Dziuba.

– Nareszcie przemieszczając się z jednego miasta do drugiego nie będziemy musieli zastanawiać się, jaka w nich obowiązuję taryfa i kupować na jedną podróż kilka biletów. To duże ułatwienie dla pasażerów i pierwszy ważny przykład zmian w regionie po utworzeniu metropolii – dodaje.

Jednym z sygnatariuszy porozumienia jest również Krzysztof Obrzut, wójt gminy Rudziniec (pow. gliwicki). W miejscowości tej przewozy pasażerskie wykonuje firma Grand Tour Venus  z Ozimka, a gmina nie stanowi cen usług pasażerskiego transportu zbiorowego. Do czasu zmiany zasad organizacji transportu zbiorowego w tej gminie, przewozy pasażerskie realizowane będą poza zintegrowanym systemem taryfowo-biletowym Metropolii.

– Gmina Rudziniec jest zainteresowana  metropolitalnym zintegrowanym transportem zbiorowym – zapewnia Krzysztof Obrzut.

– Po nieudanej próbie organizacji transportu zbiorowego przez KZK GOP, musieliśmy wystąpić ze struktur związku komunikacyjnego i sami zorganizować transport dla mieszkańców gminy. Problemem był brak zgód na finansowanie tak zwanych wozokilometrów na terenie miast  sąsiednich, do których chcą dojeżdżać nasi   mieszkańcy gminy. Proponowane rozwiązanie z przesiadką na granicy gmin nie uzyskało naszej zgody – wyjaśnia decyzję o wystąpieniu ze struktur KZK GOP.

– Liczymy, że transport metropolitalny rozwiąże ten problem i nie obciąży to zbytnio budżetu gminy. Rozwiązaniem mógłby  być transport metropolitalny obejmujący również pasażerskie  przewozy kolejowe i w tym  wypadku mieszkańcy poprzez punkty przesiadkowe w Rudzińcu i Pyskowicach, koleją dojeżdżaliby do miast metropolii – dodawał.

Wójt gminy Rudziniec podkreślał, że bezpłatne przejazdy dla dzieci i młodzieży do 16 lat obejmą również najmłodszych mieszkańców tej gminy.

– Nasi uczniowie: przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjum, również od 1 stycznia 2018 roku mają zapewniony  bezpłatny transport poprzez zakup biletów miesięcznych. Każdemu zainteresowanemu uczniowi gmina finansuje bilet miesięczny. Podpisane porozumienie pozwoli również naszym uczniom na bezpłatne podróżowanie nie tylko po terenie Gminy Rudziniec ale również po wszystkich miastach i gminach Śląsko – Zagłębiowskiej Metropolii – zapewniał.




Metropolia: wspólne bilety i większa elastyczność podróżowania

Wspólne bilety jednorazowe oraz darmowe przejazdy dla dzieci i młodzieży do 16 lat. To dwie najważniejsze zmiany, integrujące taryfy KZK GOP, MZK Tychy i MZKP Tarnowskie Góry. Przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2018 roku. To pierwszy krok, ułatwiający mieszkańcom Górnośląsko – Zagłębiowskiej Metropolii podróżowanie po jej obszarze.

– To komunikacyjna rewolucja i chwila historyczna – ocenia Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu Górnośląsko – Zagłębiowskiej Metropolii.

– Od 1 stycznia 2018 roku na terenie Metropolii mieszkańcy będą mogli w końcu podróżować swobodnie, posiadając jeden, wspólny bilet jednorazowy  – dodaje.

Wprowadzenie do obrotu wspólnych metropolitalnych biletów jednorazowych jest możliwe dzięki porozumieniu, które zostało zawarte 19 grudnia 2017 roku pomiędzy KZK GOP, MZKP Tarnowskie Góry oraz MZK Tychy.

O ile ujednolicenie systemów KZK GOP i MZKP Tarnowskie Góry już wcześniej funkcjonowało, o tyle wciąż występowały różnice pomiędzy KZK GOP i MZK Tychy.

Dotychczas pasażerowie, podróżujący komunikacją miejską pomiędzy Tychami a aglomeracją śląską, musieli uważać na to, do autobusu z jakim logo wsiadają, a wybierając linie, kursujące u dwóch różnych organizatorów  – posiadać ze sobą dwa bilety, co przekładało się również na wzrost kosztów podróży.

Od 1 stycznia 2018 wszystko to się zmieni, a mieszkańcy Metropolii będą mogli swobodnie podróżować po jej obszarze ze wspólnym biletem jednorazowym. Będzie on uprawniał do przejazdów wszystkimi liniami autobusowymi, tramwajowymi i trolejbusowymi, obsługiwanymi przez KZK GOP, MZK i MZKP.

–  Nareszcie przemieszczając się z jednego miasta do drugiego nie będziemy musieli zastanawiać się, jaka w nich obowiązuję taryfa i kupować na jedną podróż kilka biletów – komentuje Andrzej Dziuba, prezydent Tychów.

– To duże ułatwienie dla pasażerów i pierwszy ważny przykład zmian w regionie po utworzeniu metropolii – podkreśla.

Ustalony cennik nie wprowadza żadnych zmian w kosztach dla osób, korzystających z usług KZK GOP czy MZKP.  Zyskają oni natomiast wydłużony czas przejazdu na określonym bilecie: do 20 minut (było do 15), do 40 minut (było do  30 minut) oraz do 90 minut (było do godziny).

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że ceny nieco  wzrosną w przypadku pasażerów MZK. Porównując stary i nowy cennik, różnica ta wyniesie od 20 do 40 groszy.

Jednak w ramach rekompensaty, pasażerowie ci zyskają m.in. większą elastyczność podróżowania. Dotychczas w taryfie MZK obowiązywały tylko bilety z interwałem czasowym (do 20, 40 i 90 minut). Dzięki zawartemu porozumieniu, pasażerowie będą mogli jeździć również w ramach określonych stref: jednej, dwóch oraz trzech i więcej gmin.

Ponadto bilety, które będą kupowane za pośrednictwem aplikacji na smartfony, będą tańsze od swoich papierowych odpowiedników. Ich cena będzie odpowiadać dotychczasowemu tyskiemu wariantowi.

Organizatorzy zadeklarowali, że po zawarciu tego porozumienia, z taryf KZK GOP, MZKP czy MZK nie znikną rozwiązania, które dotychczas się sprawdziły. Chodzi o bilety w taryfie odległościowej, kupowane za pomocą karty ŚKUP oraz bilet ulgowy, który kupowany u kierowcy w MZK Tychy, uprawniał alternatywnie wszystkich do podróżowania przez 5 minut od momentu skasowania. Ten ostatni będzie od Nowego Roku kosztował 1,6 zł (było 1,5 zł).  Ponadto utrzymany zostanie również Bilet Śląski w KZK GOP i Taryfa Pomarańczowa w MZK.

Kolejną nowością jest wprowadzenie darmowych przejazdów dla dzieci i młodzieży do 16 lat, mieszkających na terenie Metropolii. Początkowo planowano, że uprawnienie to zostanie wprowadzone dopiero po feriach zimowych, które w województwie śląskim w 2018 roku zakończą się 12 lutego. Ostatecznie jednak zgromadzenie Metropolii zdecydowało, by dłużej nie zwlekać i ulgę tę wprowadzić już od początku Nowego Roku.

– Dzięki wypracowanemu porozumieniu, udało się zawrzeć korzystne zapisy dla młodzieży, która w danym roku kalendarzowym będzie kończyć 16 lat – akcentuje Kazimierz Karolczak.

Chodzi o zapis, mówiący o tym, że młodzież, która urodziła się w okresie od 1 stycznia do 30 września, z bezpłatnych przejazdów będzie mogła korzystać do końca ważności ich legitymacji szkolnej, czyli do 30 września. Oznacza to, że jeśli ktoś urodził się np. 15 lutego, za darmo będzie mógł jeździć do 30 września. Z kolei 16-latkowie, którzy urodzili się po 30 września również będą mogli dłużej korzystać z bezpłatnych przejazdów niż jedynie do końca roku szkolnego, w którym rocznikowo osiągną wiek graniczny dla tego uprawnienia. W ich przypadku będzie to możliwe do dnia ich szesnastych urodzin. Jeśli zatem ktoś urodził 15 listopada, będzie mógł jeździć bezpłatnie do 15 listopada, a nie tylko do 30 września.

Uprawnienie to będzie obowiązywać przez cały rok, a co za tym idzie – również w weekendy, w wakacje i ferie zimowe.

– Chcemy w ten sposób propagować wśród najmłodszych mieszkańców Metropolii postawy proekologiczne oraz utrwalić nawyk korzystania z transportu publicznego – wyjaśnia przewodniczący zarządu GZM.

Ulga obejmie ok. 150 tys. dzieci i będzie zapisana na spersonalizowanej karcie ŚKUP. Jednak brak tej karty wcale nie oznacza, że dzieci i młodzież nie będą mogli skorzystać z tego uprawnienia już od Nowego Roku. Przez trzy miesiące, czyli do końca marca, będzie obowiązywać okres przejściowy, podczas którego najmłodsi mieszkańcy będą mogli swobodnie podróżować na podstawie posiadanej przy sobie ważnej legitymacji szkolnej. Dzieci i rodzice będą mieć czas, by na spokojnie złożyć wniosek o wyrobienie karty ŚKUP.

Dzięki zawartemu porozumieniu, prawo do bezpłatnych przejazdów będzie dotyczyło również dzieci do 7 roku życia (do dniach ich 7. urodzin). Maluchom uprawnienie to będzie przysługiwać na podstawie oświadczenia osoby, opiekującej się nimi w czasie podróży. Do tej pory w KZK GOP, MZKP i MZK z tego prawa mogły korzystać dzieci do 4. roku życia. To z kolei oznacza, że ulgę pozwalającą korzystać z darmowych przejazdów dla uczniów, trzeba będzie zapisać na karcie ŚKUP dopiero, gdy dziecko skończy 7 lat.




Porozumienie dotyczące Dni smogowych

Kierowca, posiadający ze sobą dowód rejestracyjny samochodu oraz jeden współpasażer będą mogli bezpłatnie podróżować komunikacją miejską na terenie Metropolii w czasie Dni Smogowych. G-ZM na pokrycie kosztów związanych z wprowadzeniem bezpłatnych przejazdów w Dni Smogowe, zaplanowała w budżecie na ten rok 1 milion złotych.

– To porozumienie bez precedensu, ponieważ dotychczas nie prowadzono w tym zakresie zintegrowanych działań na taką skalę – mówi Grzegorz Kwitek, członek zarządu Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii.

Porozumienie, wprowadzające bezpłatną komunikację w Dni Smogowe zostało zawarte pomiędzy Metropolią, KZK GOP, MZK Tychy, MZKP Tarnowskie Góry oraz Kolejami Śląskimi. Zostały w nim określone wspólne zasady dotyczące koordynowania i ogłaszania bezpłatnych przejazdów dla kierowców i jednego współpasażera, gdy normy zanieczyszczeń w powietrzu (pyłu PM 10) przekroczą wartość alarmowe.

„Konieczne jest podjęcie działań na rzecz zrównoważonej mobilności miejskiej poprzez zachęcanie mieszkańców Metropolii, aby w trakcie dni, w których następuje przekroczenie dopuszczalnego stężenia pyłu zawieszonego PM10 pozostawili swoje samochody oraz korzystali z bezpłatnych przewozów w ramach publicznego transportu zbiorowego” – możemy przeczytać w preambule podpisanego porozumienia.

Prawo do bezpłatnych przejazdów w Dni Smogowe będzie honorowane na podstawie dowodu rejestracyjnego pojazdu, który tego dnia użytkownik pozostawił przed domem. Z tego uprawnienia będzie mogła również skorzystać jeszcze jedna towarzysząca mu osoba.

Dzień Smogowy będą ogłaszać Koleje Śląskie, które – na podstawie uchwały Zarządu Województwa Śląskiego – prawo do bezpłatnych przejazdów będą wprowadzać w sytuacji, gdy normy zanieczyszczeń powietrza zostaną przekroczone przynajmniej na jednym z siedmiu obszarów, wyodrębnionych w prognozach Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Natomiast na obszarze Metropolii bezpłatne przejazdy w Dni Smogowe zostaną ogłoszone w sytuacji, gdy prognozy przekroczenia norm będą dotyczyć przynajmniej jednego z dwóch obszarów wyznaczonych przez WIOŚ, obejmującego swoim zasięgiem gminy i miasta Metropolii. Chodzi o obszar centralny oraz rybnicko-pszczyński.

Ze względu na to, że Metropolia nie jest jeszcze organizatorem transportu publicznego, decyzja o wprowadzeniu bezpłatnych przejazdów każdorazowo musi zostać usankcjonowana wewnętrznymi decyzjami poszczególnych organizatorów, działających na jej obszarze: KZK GOP, MZK Tychy oraz MZKP Tarnowskie Góry.

Decyzja o wprowadzeniu bezpłatnych przejazdów, podejmowana jest do godz. 15 dnia poprzedzającego. Porozumienie dopuszcza również możliwość wprowadzenia bezpłatnych przejazdów w sytuacjach nadzwyczajnych. Organizatorzy potrzebują wówczas czterech godzin, aby wdrożyć odpowiednie procedury.