Jesteśmy coraz bliżej długo wyczekiwanej nowelizacji ustawy metropolitalnej. Proces legislacyjny nabiera tempa – 12 maja odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Przedmiotem obrad był rządowy projekt ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim.  

Dokument ten przewiduje również kluczowe zmiany w zasadach funkcjonowania związku metropolitalnego w województwie śląskim. Poniżej przedstawiamy komentarz Przewodniczącego Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w tej sprawie.

Autor komentarza: Leszek Pietraszek, Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Komentarz ekspercki na temat ustawy metropolitalnej (II czytanie ustawy podczas komisji sejmowych 12.05)

Projekt nowelizacji ustawy metropolitalnej, którego drugie czytanie odbędzie się w najbliższy wtorek w Sejmie, to niezwykle ważny krok nie tylko dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, ale dla całego regionu i jego mieszkańców. To odpowiedź na rzeczywiste wyzwania, przed którymi stoją dziś duże obszary miejskie – wyzwania demograficzne, gospodarcze, transportowe oraz społeczne. Właśnie dlatego dyskusja o metropoliach wraca dziś szerzej również w kontekście Pomorza i planów utworzenia tam związku metropolitalnego.

Wiele regionów mierzy się z podobnymi problemami: transportem, depopulacją, planowaniem przestrzennym czy koniecznością przyciągania inwestycji. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia przez ostatnie lata pokazała, że współpraca samorządów w takiej formule może być skuteczna i przynosić realne efekty. Można powiedzieć wprost – ten model się sprawdził. Dlatego naturalne jest, że staje się dziś punktem odniesienia dla innych regionów w Polsce.

Od początku istnienia GZM udowadnia, że metropolia nie jest eksperymentem teoretycznym, lecz skutecznym modelem współpracy samorządów. Zintegrowany transport publiczny, rozwój mobilności, grupy zakupowe, współpraca z uczelniami czy skuteczne pozyskiwanie środków zewnętrznych pokazują, że współpraca 41 gmin daje siłę, której pojedyncze samorządy nie byłyby w stanie osiągnąć samodzielnie. Metropolia stała się narzędziem realnego rozwoju – i właśnie dlatego dziś potrzebuje nowych kompetencji, adekwatnych do skali wyzwań.

Proponowane rozszerzenie obszarów działania GZM, m.in. o większe możliwości w zakresie planowania przestrzennego, gospodarowania odpadami, energetyki czy edukacji pozwoli skuteczniej odpowiadać na potrzeby mieszkańców. Starzejące się społeczeństwo, depopulacja, odpływ młodych ludzi czy konieczność przyciągania nowych inwestycji wymagają działań skoordynowanych ponad granicami administracyjnymi pojedynczych miast. Metropolia, dzięki swojej skali, może poprawiać jakość życia w całym regionie.

Nowelizacja to również szansa na jeszcze większą konsolidację gmin tworzących GZM. Silniejsza integracja oznacza bardziej efektywne zarządzanie usługami publicznymi, większą skuteczność inwestycyjną, oszczędności wynikające ze wspólnych działań oraz bardziej spójną politykę rozwojową. To korzyść dla mieszkańców codziennie korzystających z transportu publicznego, dla rodzin oczekujących lepszej dostępności usług, dla przedsiębiorców szukających stabilnego i dobrze zarządzanego otoczenia, a także dla młodych ludzi, którzy chcą wiązać swoją przyszłość z regionem.

GZM pokazała już, że współdziałanie nie osłabia lokalnej tożsamości gmin, ale wzmacnia ich potencjał. Nowelizacja ustawy to naturalny etap dojrzewania metropolii – przejście od sprawdzonego modelu współpracy do jeszcze skuteczniejszego systemu zarządzania rozwojem jednego z najważniejszych obszarów miejskich w Polsce.

Dziś potrzebujemy metropolii silnej kompetencjami, odważnej w działaniu i zdolnej do jeszcze większej integracji. Bo przyszłość regionu zależy od tego, czy będziemy działać razem – ponad granicami miast, ale blisko ludzi i ich codziennych potrzeb. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia już udowodniła, że ten model działa. Teraz czas dać jej narzędzia, by mogła działać jeszcze skuteczniej.

Leszek Pietraszek, Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Na dzisiejszej sesji Zgromadzenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii doszło do zmian w Zarządzie GZM. Przewodniczącym Zarządu został Leszek Pietraszek – dotychczasowy wicemarszałek województwa śląskiego.

Zgromadzenie przyjęło rezygnację dotychczasowego Przewodniczącego – Kazimierza Karolczaka, który pełnił tę funkcję od początku istnienia Metropolii. Następnie Zgromadzenie wybrało nowego Przewodniczącego, którym został Leszek Pietraszek – dotychczasowy wicemarszałek województwa śląskiego.

Kazimierz Karolczak pełnił funkcję przewodniczącego zarządu GZM od początku jej istnienia, a więc od 2017 roku. 22 kwietnia bieżącego roku obejmie on funkcję członka zarządu PZU SA.

Pozostałe zmiany

Wraz z nowym przewodniczącym Zgromadzenie GZM wybrało również trzech członków zarządu. Wiceprzewodniczącym Zarządu pozostaje Igor Śmietański, Członkami Zarządu – Stanisław Korman i Jarosław Zięba. Funkcję Wiceprzewodniczącego Zarządu przestał pełnić Maciej Biskupski. Piąty członek Zarządu, w randze wiceprzewodniczącego, zostanie wybrany w kolejnym terminie.

Leszek Pietraszek – z wykształcenia politolog, absolwent studiów MBA, wykładowca akademicki, członek Rad eksperckich najważniejszych uczelni akademickich województwa śląskiego, a także członek Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

Od listopada 2024 roku Wicemarszałek Województwa Śląskiego. W zarządzie województwa odpowiedzialny za transformację i rozwój, ochronę zdrowia, współpracę międzynarodową oraz sport i promocję regionu. Aktywnie zaangażowany w transformację górnictwa na Śląsku oraz jej konsekwencję gospodarcze, ekonomiczne i społeczne. Jako jeden z najważniejszych zawodowych celów na najbliższe miesiące stawia sobie przygotowanie w oparciu o analizy ekonomiczne, prawne i organizacyjne wspólnej strategii dla wszystkich 43 podmiotów leczniczych regionie. Będzie to pierwszy tak kompleksowy projekt w Polsce.

Realizując zadania powierzone mu jako Wicemarszałkowi Województwa wykorzystuje swoje bogate i wszechstronne doświadczenie: był Prezesem Polskiej Grupy Górniczej SA – największego europejskiego przedsiębiorcy zajmującego się wydobyciem i sprzedażą węgla kamiennego, a wcześniej funkcjonariuszem polskich służb specjalnych – Urzędu Ochrony Państwa i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Kierował delegaturami ABW w Opolu i Katowicach. Po odejściu ze służby pracował w podmiotach zajmujących się infrastrukturą krytyczną, następnie przedsiębiorca, który współtworzył i prowadził przedsiębiorstwo zajmujące się działalnością doradczą. Członek Rad Nadzorczych podmiotów rynku górniczego, medycznego oraz wodociągowego.

Swoją karierę zaczynał jednak nie w służbach, ale jako pracownik socjalny w Miejskich Ośrodkach Pomocy Społecznej w Gliwicach i Zabrzu.