Mobilność to coś więcej niż transport z punktu A do punktu B. To sposób organizacji życia, codziennego poruszania się po mieście i wyborów między różnymi środkami transportu. Mając to na uwadze, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia wraz ze Związkiem Gmin i Powiatów Subregionu Centralnego dąży do opracowania Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej. Będzie on wyznaczał  działania samorządów w tym obszarze. Wykonano już pierwszy krok – powstało szczegółowe opracowanie pn. „Dobra mobilność”, które stanowi „półmetek” prac nad szerszym dokumentem, jakim będzie plan mobilności miejskiej.

KLIKNIJ I ZAPOZNAJ SIĘ Z DOKUMENTEM „DOBRA MOBILNOŚĆ”

– Dobra mobilność to ludzie, którzy ją tworzą. Nie tylko mieszkańcy, ale i pracownicy samorządów. To od współpracy wszystkich grup zależy, czy będziemy w stanie tworzyć miasta bardziej przyjazne mieszkańcom – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM.

– Obok dużych inwestycji w kolej czy centra przesiadkowe, równie ważna jest skuteczna kooperacja na każdym szczeblu. Podstawą każdego planu mobilności, w odróżnieniu od standardowych dokumentów transportowych, jest szeroko zakrojona partycypacja. Dlatego łączymy się w interdyscyplinarne zespoły, przed którymi wiele wysiłku i wzmożonej pracy, ale jestem przekonany, że efekt końcowy przysłuży się wszystkim mieszkańcom Metropolii – dodaje przewodniczący GZM.

Od studium transportowego, do planu mobilności miejskiej

Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej będzie uwzględniał wszystkie środki przemieszczania się – od własnych nóg, po wszelkie rodzaje pojazdów. Wstępem do opracowania tego planu jest dokument pn. „Dobra mobilność”, który został stworzony w oparciu o Studium Transportowe Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego.

Był to pierwszy kompleksowy dokument dotyczący kwestii transportu i mobilności na obszarze Subregionu Centralnego, w tym Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Dokument był tworzony w ramach szerokiej, partnerskiej współpracy Związku Gmin i Powiatów Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, GZM oraz ówczesnego KZK GOP i pozostałych organizatorów publicznego transportu zbiorowego w Subregionie (MZK Tychy, MZKP Tarnowskie Góry, MZDiM Jaworzno, ZKM Zawiercie, Koleje Śląskie S.A., PKP PLK S.A.).

– Studium Transportowe objęło swoim zasięgiem 90 gmin, zarówno w obrębie Związku Subregionu Centralnego, jak i przyległych gmin z województwa opolskiego oraz małopolskiego. W ramach prac nad Studium Transportowym zrealizowano wywiad w 16 280 gospodarstwach na próbie 33 933 respondentów. Przeprowadzono pomiary natężenia ruchu w 714 punktach pomiarowych – wylicza Mariusz Śpiewok, zastępca prezydenta Gliwic i przewodniczący zarządu Związku Subregionu Centralnego.

– Wynikiem prac wykonanych w ramach Studium Transportowego Województwa Śląskiego jest model ruchu, który został przekazany Zarządowi Transportu Metropolitalnego, jako głównemu organizatorowi transportu publicznego w regionie.  Model ten wykorzystywany jest między innymi do budowania siatki połączeń w regionie. Pozwolił on na usprawnienie integracji transportu i rozwój zrównoważonej mobilności miejskiej na obszarze całego Subregionu. Sam dokument otwiera drogę do dalszego kreowania rozwoju zrównoważonej mobilności miejskiej w całym Subregionie Centralnym – dodaje Mariusz Śpiewok.

GZM wzbogaciła studium transportowe o kolejne głosy mieszkańców

Studium transportowe zostało poszerzone o badania eksploracyjne, które Metropolia przeprowadziła we wrześniu 2020 r. W trakcie Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu pracownicy GZM wraz z wolontariuszami codziennie rozmawiali z wybranymi mieszkańcami spośród 7 miast Metropolii, napotkanymi przede wszystkim w środkach komunikacji publicznej, na przystankach oraz w wybranych węzłowych punktach. Celem było zebranie szerokiej palety wypowiedzi oraz identyfikacja typowych doświadczeń, punktów widzenia i problemów, będących udziałem ludzi przemieszczających się wzdłuż i wszerz po Metropolii.

Mieszkańcy mówili o różnego rodzaju przeszkodach, które napotykają podczas codziennych podróży. Wspominali np. o niewystarczającej liczbie miejsc parkingowych, spóźniającej się komunikacji miejskiej albo zbyt szybkim ruchu samochodowym na osiedlach, co stwarza niebezpieczeństwo dla ich dzieci. Wskazywali też na problemy związane z niewystarczającą infrastrukturą rowerową czy faktem, że piesi przechodzą przez ulicę na czerwonym świetle.

W dokumencie „Dobra mobilność” każda z przeszkód została opisana oraz wskazane zostały drogi do rozwiązania problemu, a także zakres wsparcia, jaki może zaoferować Metropolia. Szczególną uwagę zwrócono, że za każdą z propozycji stoi podejście obszarowe. Tylko działania obszarowe, a nie punktowe, mogą przynieść oczekiwane efekty. Autorzy dokumentu uwzględnili trzy kluczowe obszary: dobra dzielnica, dobry transport i dobre centrum.

– Za wszystkimi propozycjami w niwelowaniu przeszkód w dobrym przemieszczaniu się po Metropolii i Subregionie stoi podejście projektowe i obszarowe – mówi Marcin Domański, zastępca dyrektora Departamentu Komunikacji i Transportu w GZM.

– Podczas warsztatów diagnostycznych w gminach urzekła nas długa historia jednego progu zwalniającego, który był negowany przez tych samych mieszkańców, którzy o niego zabiegali. Ta i inne historie pokazują, że nie da się patrzeć na mobilność punktowo. Poprawa w jednym miejscu może wywołać pogorszenie dwie ulice dalej. Patrzeć trzeba na cały obszar i pod niego dobierać odpowiednie rozwiązania. Do wszystkich zmian w miastach trzeba też podchodzić projektowo, a więc mieć jasne, zdefiniowane i mierzalne cele – tłumaczy Marcin Domański.

Prace nad planem mobilności uzupełnią działania w terenie

Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej powstanie w 2022 roku. Ale samo napisanie dokumentu nie jest celem ostatecznym, ponieważ urzeczywistnienie idei w nim zawartych nie będzie możliwe z dnia na dzień. Dlatego kolejnym krokiem będzie intensywna wspólna praca – głównie zarządców transportu, dróg i nieruchomości, nad celami strategicznymi oraz listą zadań. Planowane jest utworzenie tematycznych zespołów roboczych, które nie zakończą swojej pracy wraz z napisaniem dokumentu, lecz będą swoje cele ewaluowały.

Warto dodać, że praca nad zrównoważoną mobilnością miejską w Metropolii to także działania w terenie. Przykładem jest Metropolitalna Szkoła Prototypowania, która w ramach pilotażu pracuje nad przeprojektowaniem ulicy Miarki w Bytomiu. Celem jest przekształcenie miejskiej arterii w przestrzeń przyjazną wszystkim mieszkańcom – nie tylko tym zmotoryzowanym. W projekcie uczestniczą urzędnicy z Bytomia, Gliwic, Rudy Śląskiej, Tychów, Dąbrowy Górniczej i Sosnowca, a także pracownicy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oraz eksperci zewnętrzni.

W marcu tego roku Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia nawiązała współpracę podpisując list intencyjny z Vooom – polskim startupem z branży mobility. To zapowiedź wspólnych działań, mających na celu wypracowanie nowoczesnych rozwiązań komunikacyjnych dla Metropolii. Firma dostarczy dla GZM autorską usługę Planera Multimodalnego. Pozwoli on mieszkańcom na wyznaczanie optymalnych tras podróży, dowolnie łącząc ze sobą środki transportu współdzielonego, jak bezemisyjne samochody na minuty, hulajnogi, skutery i komunikacja miejska.

– Komunikacja i transport w GZM to wielowątkowy i trudny do zarządzania obszar. Jednocześnie mamy na uwadze, że potrzeby komunikacyjne mieszkańców zmieniają się i musimy za nimi nadążać. Dziś kluczowym pojęciem jest zrównoważona mobilność miejska, czyli zapewnienie wielu możliwości podróżowania, przy wykorzystaniu najbardziej efektywnych środków transportu. Jako Metropolia jesteśmy otwarci na testowanie i wdrażanie pionierskich rozwiązań w tym zakresie – mówi Henryk Borczyk, wiceprzewodniczący zarządu GZM.

Dobranie odpowiedniego środka transportu do poruszania się po mieście jest obecnie dość trudnym zadaniem. Dynamiczny rozwój nowoczesnych rozwiązań, takich jak samochody na minuty, hulajnogi czy skutery, znacznie poszerzył w ostatnich latach nasze możliwości komunikacyjne, jednocześnie sprawiając, że łatwo jest pogubić się w ogromnej liczbie dostępnych pojazdów i towarzyszących im aplikacji – przecież każdy przewoźnik musi mieć oddzielną aplikację. Taki stan rzeczy zamiast – zgodnie z ideą mikromobilności – rozładowywać miejskie korki, wprowadza tylko niepotrzebny chaos i zamieszanie. W wyniku tego zdezorientowani mieszkańcy wolą trzymać się utartych, znanych sobie rozwiązań i wybierają poruszanie się prywatnym samochodem, który korkuje i zanieczyszcza miasto.

Prawdziwie przyszłościowym rozwiązaniem jest stworzenie zintegrowanego miejskiego ekosystemu obejmującego wszystkie środki ekologicznego transportu oraz komunikację miejską. Krokiem w tym kierunku jest właśnie wdrożenie Planera Multimodalnego w GZM, który pozwoli mieszkańcom na sprawne i przyjazne dla środowiska poruszanie się po mieście, a także pomoże rozładować tłok na drogach.

W grudniu zeszłego roku Vooom nawiązał współpracę strategiczną z miastem Gdynia, by razem promować nowoczesną mobilność miejską oraz zaimplementować Planer w lokalnej gdyńskiej aplikacji. Wspólne działania Vooom i władz Gdyni na rzecz wdrożenia w Polsce idei smart city i przyjaznego dla środowiska transportu multimodalnego były pierwszą tego rodzaju inicjatywą w Polsce.

– Takie przedsięwzięcie wymaga od nas przede wszystkim bliskiej i otwartej współpracy z lokalnymi władzami. Jako firma czujemy się zaszczyceni, że możemy być częścią kolejnego po Gdyni projektu tego typu i dokładać swoją cegiełkę do modernizacji transportu w polskich miastach. Usługa Planera wystartuje w Gdyni lada chwila, nie możemy się doczekać, kiedy poznamy pierwsze rezultaty naszej pracy – mówi Łukasz Anwajler, członek zarządu Vooom.

Działania GZM i Vooom wpisują się w ideę „smart city”, która promuje wizję Metropolii zielonej, wolnej od spalin i przyjaznej dla mieszkańca. Stopniowe zmniejszanie ruchu samochodowego i przekonywanie mieszkańców do alternatywnych i “zielonych” środków transportu jest ważnym aspektem miasta prawdziwie przyjaznego dla mieszkańców. Vooom i GZM dzięki Planerowi Multimodalnemu mają zapewnić mieszkańcom Metropolii sensowną alternatywę do przemieszczania się prywatnym autem – tym samym podejmując walkę z wszechobecnym tłokiem na drogach i gryzącymi spalinami.

Współpraca Metropolii i Vooom odbywa się na niekomercyjnych warunkach.

Link: Działania Metropolii na rzecz zrównoważonej mobilności

• 7 kursów w kierunku Gliwic i Stanicy, od 5:40 do 21:50 – linia 60
• 8 kursów w kierunku Knurowa i Leboszowic
• 16 kursów w kierunku Rybnika

Dodatkowe atuty centrum przesiadkowego:

• parking dla samochodów osobowych
• wiaty przystankowe
• wiata na rowery
• nowoczesna toaleta
• monitoring
• oświetlenie
• zagospodarowanie przestrzeni: na terenie centrum nasadzono ponad 100 drzew i krzewów.

Koszt budowy centrum przesiadkowego: 2 772 366,05 złWartość dofinansowania: 2 618 903,52 złGórnośląsko-Zagłębiowska Metropolia: 267.435,00 złEuropejski Fundusz Rozwoju Regionalny Program Operacyjny: 2 351 468,52 złWkład własny Gminy (5,5 %): 153 462,53 zł

Źródło: UG Pilchowice

Wydatki mają wynieść ok 1.4 mld zł. Planowane dochody określono na poziomie 1,3 mld zł. Najwięcej pieniędzy – ok. 1,2 mld zł zostanie przeznaczone na organizację transportu zbiorowego. Budżet został przyjęty przez Zgromadzenie Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii w piątek, 18 grudnia 2020 roku.

W 2021 roku dochody Metropolii GZM zaplanowano na poziomie 1,3 mld zł. W tej kwocie około 504 mln zł ma stanowić część zmienna składki rocznej gmin. Jest ona przeznaczona na finansowanie zadań związanych z organizacją przewozów gminnych na rzecz członków Metropolii. Pozostałe dochody pochodzić będą z 5-procentowego udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych – ok. 375 mln zł. Wpływy z usług przewozowych, jak sprzedaż biletów, zostały zaplanowane na kwotę ok. 263 mln zł. Część stała składki gmin członkowskich ma wynieść ok. 37,5 mln zł.

Planowane wydatki z budżetu Metropolii mają wynieść ok. 1,4 mld zł. W 2021 roku na transport ma zostać wydane łącznie ok. 1,3 mld zł. To największa pozycja w budżecie. W tej kwocie ok. 1,2 mld zł zostanie przeznaczone na organizację komunikacji miejskiej. Przypomnijmy, Metropolia organizuje transport w 52 gminach – 40 metropolitalnych oraz 12 z nią sąsiadujących. Wydatki zostaną przeznaczone na przewozy autobusowe, tramwajowe i trolejbusowe. Pieniądze zostaną też wydatkowane na organizację przewozów metropolitalnych do Międzynarodowego Portu Lotniczego „Katowice” w Pyrzowicach. W budżecie zapisano także 10 mln zł na dofinansowanie połączeń kolejowych na obszarze Metropolii.

W budżecie na transport pasażerski przewidziano także wydatki na rozwój i integrację systemów utrzymujących komunikację pasażerską, a także na integrację przewozów. Metropolia planuje wdrożenie ewolucyjnych rozwiązań w systemie ŚKUP, które wyeliminują największe wady systemu. To także utrzymanie solarnych automatów biletowych czy wdrożenie systemu automatycznego zliczania pasażerów.

W budżecie zapisano 24 mln zł na pomoc finansową w formie dotacji celowych dla gmin- liderów w Programie „Kolej+”. Przypomnijmy, że w listopadzie do drugiego etapu programu, który potrwa 12 miesięcy, zakwalifikowano wszystkie 15 wniosków opracowanych i złożonych przy udziale Metropolii. Ma ona sfinansować wymagany 15-procentowy wkład własny projektów, które zostaną zakwalifikowane do realizacji.

W przyszłym roku 16 mln zł ma trafić do Dąbrowy Górniczej. To kontynuacja dwuletniej dotacji na realizację projektu przebudowy infrastruktury kolejowej i drogowej w obszarze stacji Dąbrowa Górnicza. Zadanie to ma sprzyjać rozwojowi ruchu aglomeracyjnego i wpisuje się w rozwój Kolei Metropolitalnej. Na realizację tego projektu na lata 2020-2021 w wieloletniej Prognozie Finansowej zapisano łącznie 26 mln zł.

W strukturze wydatków uwzględniono również 10 mln zł, które zostaną przekazane w ramach Metropolitalnego Funduszu Solidarności w 2021 roku. Kwota ta będzie dodatkowo powiększona o ok. 1,9 mln zł, które nie zostały wykorzystane przez gminy w roku 2020. Oznacza to, że od stycznia do gmin może trafić łącznie ok. 11, 9 mln zł finansowego wsparcia, aby niwelować różnice w rozwoju społeczno-gospodarczym.

W przyszłorocznym budżecie zarezerwowano również ok. 14,6 mln zł na wsparcie działalności gmin członkowskich GZM w ramach Programu Ograniczania Niskiej Emisji (PONE). Do budżetu programu dodatkowo trafi ok. 13,5  mln zł, których nie zdążono wykorzystać przez gminy w PONE tym roku. Finalnie budżet na ten cel zwiększy się do 28,1 mln zł.

Zgromadzenie przyjęło także Wieloletnią Prognozę Finansową na lata 2021-2030. Jej podstawowym założeniem jest realne ujęcie strony dochodów, jak i wydatków Metropolii we wszystkich latach objętych prognozą. Zawiera ona 56 zadań na łączną kwotę ponad 16 mld zł.

W budżecie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii na 2021 rok zaplanowano deficyt budżetowy w wysokości ok. 150 mln zł.  Jest to różnica pomiędzy planowanymi dochodami oraz wydatkami. Deficyt ten planuje się sfinansować w pełnej wysokości z przychodów zaplanowanych jako środki pochodzące z nadwyżki budżetowej z lat ubiegłych.

Górnośląsko- Zagłębiowska Metropolia przystąpiła do „Europejskiego Sojuszu na Rzecz Czystego Wodoru”. Dzięki temu można będzie wykorzystywać międzynarodowe doświadczenia w tworzeniu gospodarki opartej na tym rodzaju paliwa.  

– To ważny krok w celu skutecznej realizacji naszych zadań związanych z redukcją niskiej emisji i tworzeniem nowoczesnego transportu, opartego o proekologiczne rozwiązania- komentuje Kazimierz Karolczak, przewodniczący Górnośląsko- Zagłębiowskiej Metropolii.

– Pojazdy Zarządu Transportu Metropolitalnego pokonują rocznie ponad 100 mln km. Naszym zadaniem jest wdrażać nowe rozwiązania technologiczne, aby był to system przyjazny dla środowiska. Wodór to alternatywne zeroemisyjne paliwo przyszłości, które na coraz większą skalę jest stosowane w krajach Unii Europejskiej. Przyłączenie się do Sojuszu pozwoli nam czerpać z doświadczeń aktywnych w nim partnerów oraz mieć wpływ na procesy decyzyjne dotyczące kształtowania tego nowoczesnego systemu gospodarki jutra na poziomie europejskim- twierdzi Kazimierz Karolczak.

Metropolia GZM jest pierwszą polską instytucją publiczną, która przystąpiła do tego międzynarodowego stowarzyszenia. Działania w kierunku rozwoju transportu opartego na wodorze Metropolia zainicjowała już wcześniej. Podpisała dwa listy intencyjne z PKN Orlen oraz Tauron Polska Energia. Dzięki tym inicjatywom można będzie wspólnie realizować projekty wykorzystujące wodór.

Europejski Sojusz na Rzecz Czystego Wodoru (European Clean Hydrogen Alliance) został stworzony przez Komisję Europejską w lipcu br. Ma on wspierać tworzenie gospodarki opartej o czysty wodór. To platforma szerokiej współpracy, która ma umożliwić zbudowanie w ciągu trzech dekad systemu gospodarki opartej na wodorze w Europie.

W pracach zespołu uczestniczą przedsiębiorstwa, instytucje badawcze, uczelnie wyższe, organizacje pozarządowe oraz instytucje administracji publicznej państw UE na szczeblu krajowym i regionalnym. Podmioty polskie, które uczestniczą w Sojuszu to m.in. PGNiG, PKN Orlen oraz GAZ-SYSTEM.

Sojusz na rzecz czystego wodoru to instrument Komisji Europejskiej do realizacji opublikowanej w lipcu 2020 r. Strategii wodorowej dla neutralnej klimatycznie Europy. Jest ona spójna z założeniami Zielonego Ładu. Zakłada ona rozpowszechnienie i wykorzystanie produkcji wodoru w gospodarce. Efektem do 2050 r. ma być odstąpienie od niskoemisyjnego wodoru, pozyskiwanego z paliw kopalnych na rzecz zeroemisyjnego wodoru pozyskiwanego ze źródeł odnawialnych (np. z biomasy czy z wody). Zielony wodór ma być od tego czasu ogólnodostępnym zeroemisyjnym źródłem energii w Europie.

Przydatne linki:

Lista członków

European Clean Hydrogen Alliance

Jakie piętno odcisnęła pandemia COVID-19 na transport publiczny? Na to pytanie odpowiedzą przedstawiciele obszarów metropolitalnych Porto, Manchesteru i Zagłębia Ruhry. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia przy współpracy z siecią European Metropolitan Authorities zaprasza do udziału w III Europejskim Webinarium Metropolitalnym, które odbędzie się 15 września 2020 r. Początek o godz. 15.

Metropolia GZM jest inicjatorem cyklu webinariów pod nazwą „ROZMOWY METROPOLITALNE: Jak odrodzić się po COVID-19. Definiowanie wspólnych problemów, uniwersalizacja różnic”. W spotkaniach można uczestniczyć online. To jedyne tego typu wydarzenie, w którym udział biorą przedstawiciele najważniejszych europejskich metropolii.

Tym razem uwaga zostanie poświęcona transportowi publicznemu oraz mobilności w czasach COVID-19. Jakie środki zostały podjęte przez metropolie w celu zapewnienia bezpiecznego transportu publicznego podczas pandemii Covid-19? Czy koronawirus wpływa na zmianę nawyków w kwestiach transportu publicznego i mobilności? Czy pandemia może stanowić okazję do przemodelowania transportu publicznego i przyspieszenia działań w sferze zrównoważonej mobilności?

W dyskusji wezmą udział:

• José Manuel Ribeiro – Burmistrz Valongo, Obszar Metropolitalny Porto
• Angeliki Stogia –  Członek Wykonawczy ds. Środowiska, Planowania i Transportu, Obszar Metropolitalny Manchesteru
• Olaf Schade –  Przewodniczący władz powiatu Ennepe-Ruhr, Metropolia Ruhry

Webinarium rozpocznie się we wtorek, 15 września 2020 r. o godzinie 15 i będzie prowadzone wyłącznie w języku angielskim.

To już trzecie Europejskie Webinarium Metropolitalne. Przypomnijmy, że tematyka pierwszego webinarium skupiła się na ocenie wpływu Covid-19 na obszary metropolitalne GZM, Barcelony oraz Göteborga. Wydarzenie było także okazją do przeanalizowania podjętych przez nie środków zaradczych. Szeroka relacja z tego wydarzenia znajduje się pod tym linkiem.

Tematami przewodnimi drugiego webinarium było przedstawienie podejścia oraz działań wdrożonych przez metropolie Oslo, Mediolanu i Amsterdamu służących poprawie jakości życia mieszkańców oraz próba odpowiedzi na pytanie, jak te metropolie odnajdą się w NEXT GENERATION EU?  Więcej informacji o tym wydarzeniu znajduje się tutaj.

Rejestracja na III Europejskie Webinarium Metropolitalne dostępna TUTAJ.

Nowe autobusy pojawią się głównie na ulicach Zagłębia już za rok. Wśród nich pięć będzie przegubowych, to będzie debiut tego typu pojazdów w barwach PKM-u. Dziewięć kolejnych „elektryków” będzie 12-metrowych.

W przetargu pojawiła się tylko jedna oferta firmy Solaris, której autobusy elektryczne już są znane pasażerom w Zagłębiu. Firma z wielkopolski za przegubowe elektryki zaproponowała 3 703 354 zł, a za krótsze pojazdy 2 632 024 zł. W sumie za dostarczenie 14 autobusów dostawca otrzyma 46 323 030 zł. Sosnowiecki PKM zakładał, że zamówienie uda się zrealizować za 41 mln zł, jednak ze względu na zaproponowane przez Solarisa wyposażenie, firma podjęła decyzję o dołożeniu środków i podpisanie umowy.

Szczególne wrażenie robi pojemność baterii, które zaproponował w ofercie wykonawca. W autobusach przegubowych to 470 kWh, w 12-metrowych 316 kWh. Dla porównania w trzech elektrykach, kupionych przez PKM Sosnowiec od Solarisa w 2017 roku pojemność akumulatorów litowo-jonowych wynosi 200 kWh. – Pierwszy z sosnowieckich elektryków do dziś przejechał już niemal 700 tysięcy kilometrów. Nowe autobusy będą miały jeszcze większe możliwości – wyjaśnia Piotr Drabek, dyrektor PKM Sosnowiec. 

Współpracę z PKM Sosnowiec chwali sobie szefostwo Solarisa – Osiągi naszych autobusów w barwach PKMu pokazują, że firma wie jak je dobrze użytkować. Nasza współpraca może być pokazywana jako przykład wzorcowej kontahentom w całej Europie – mówi Petros Spinaris, wiceprezes Solaris Bus & Coach

– Oprócz autobusów umowa obejmuje montażtrzech ładowarek pantografowych oraz osiem ładowarek podobnych do tej, z której PKM korzysta w tej chwili przy ulicy Mościckiego. Jedna z trzech ładowarek pantografowych stanie na dworcu przy ulicy Mościckiego, pozostałe dwie w sosnowieckiej bazie PKM przy ulicy Lenartowicza. Tego typu ładowarki przymocowane są do masztu i są opuszczane z góry na dół, na dach autobusu. Osiem mniejszych urządzeń do ładowania autobusów również trafi do bazy PKM w Sosnowcu – podkreśla prezydent Sosnowca, Arkadiusz Chęciński.

Nowe pojazdy zobaczymy aż na 11 liniach kursujących po Sosnowcu, Katowicach, Dąbrowie Górniczej, Będzinie, Czeladzi i Wojkowicach. To linie nr: 34, 90, 100, 160S, 182, 188, 299, 723, 818 i 902N. Nowością będzie również barwa elektryków, które będą miały żółty odcień, zgodny z systemem identyfikacji Zarządu Transportu Metropolitalnego w Katowicach, czyli organizatora transportu na terenie metropolii.

– Każdy z autobusów będzie wyposażony w kilka kamer monitoringu, klimatyzację, ładowarki USB, wi-fi, a także system systemy zliczania pasażerów, elektroniczne tablice informacyjne i zapowiedzi – informuje Marek Pikuła, prezes PKM Sosnowiec.

PKM Sosnowiec otrzymał blisko 30 milionów netto dofinansowania z Centrum Unijnych Projektów Transportowych w ramach programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Oś Priorytetowa VI – Rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach. Działanie 6.1 – Rozwój publicznego transportu zbiorowego w miastach.

Źródło: Tekst i foto: UM Sosnowiec

Wraz z
ogłaszaniem kolejnych etapów znoszenia ograniczeń wprowadzonych w związku z
epidemią koronawirusa, wciąż nie podjęto decyzji o złagodzeniu restrykcji
dotyczących dopuszczalnej liczby pasażerów, którzy mogą jednocześnie przebywać
w jednym pojeździe komunikacji miejskiej. Brak decyzji w tej sprawie, przy jednoczesnym
odmrażaniu życia społecznego i gospodarczego, może mieć bardzo poważne
konsekwencje. Dlatego też Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zwróciła się do
Premiera z apelem, by w rządowym harmonogramie uwzględnić pilnie również ten
obszar. W tej chwili możliwości i rezerwy Zarządu Transportu Metropolitalnego
oraz przewoźników, z którymi organizator transportu współpracuje, wyczerpują
się. Jeśli nie zostaną podjęte decyzje o znoszeniu ograniczeń, to organizacja
transportu zbiorowego w takim wymiarze, w jakim oczekują tego pasażerowie, może
stać się niedługo niemożliwa. 

Każdego dnia na ulice
Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i 12 miast z nią sąsiadujących, wyjeżdża
około 1 500 autobusów, tramwajów i trolejbusów. Obsługują one ok. 450 linii i
zatrzymują się na prawie 7 000 przystankach. W ciągu roku pokonują ponad
100 mln kilometrów, co pozwoliłoby im okrążyć Ziemię na szerokości równika
prawie… 2 500 razy. Średnio w miesiącu notowanych jest ponad 20 mln przejazdów,
co w skali roku wynosi ok. 250 mln.

Te liczby pokazują skalę
przedsięwzięcia, jaką jest organizacja transportu publicznego w Metropolii.
Decyzja Ministra Zdrowia o tym, że w pojeździe może znajdować się jednocześnie
tyle osób, ile wynosi połowa miejsc siedzących, radykalnie ograniczyła
możliwości, którymi dysponują Zarząd Transportu Metropolitalnego oraz ok. 40
operatorów, którzy współpracują z organizatorem transportu. Liczba pasażerów, którzy mogą znajdować się na pokładzie,
spadła nie o połowę, a o ponad 75 proc. To oznacza, że może z niego teraz
skorzystać tylko co czwarta osoba, która podróżowała nim przed ogłoszeniem
stanu epidemii.

Całość komplikuje również brak
uwzględnienia specyficznej konstrukcji pojazdów komunikacji miejskiej. Zwróciła
na to uwagę również Unia Metropolii Polskich, która wystosowała apel ws.
zwiększenia limitu liczby pasażerów w komunikacji miejskiej.

Ta specyfika polega na tym, że w
miejskich autobusach, tramwajach i trolejbusach liczba miejsc siedzących jest
mniejsza niż pozwalałaby na to całkowita powierzchnia pojazdu. Wynika to z
potrzeby dostosowania ich do godzin szczytów porannych i popołudniowych, a tym
samym do zapewnienia możliwie dużej liczby miejsc stojących, by móc rozładować
ruch pasażerski w tych godzinach. Obostrzenie dotyczące maksymalnej liczby
osób, mogących jednocześnie przebywać w autobusach, tramwajach i trolejbusach,
w ogóle nie uwzględniało miejsc stojących, których zazwyczaj jest od dwóch do
trzech razy więcej niż siedzących. 

Dlatego też
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaapelowała do Premiera, by – wraz z
podejmowanymi przez rząd decyzjami o odmrożeniu życia społecznego i
gospodarczego, znoszeniu ograniczeń dotyczących przemieszczania się, co w
konsekwencji będzie skutkowało wzrostem mobilności Polaków – złagodzeniu
uległy również restrykcje dotyczące komunikacji miejskiej.

Przewoźnicy Zarządu Transportu
Metropolitalnego powoli dochodzą do granic swoich możliwości, by zapewnić
funkcjonowanie komunikacji w takim wymiarze, w jakim oczekują tego pasażerowie.
Brak tych decyzji może w konsekwencji niestety doprowadzić do tego, że część
kursów będzie musiała zostać odwołana, bo trzeba będzie wzmocnić inne,
priorytetowe połączenia. Zapewnienie ciągłości kursowania w takiej sytuacji
może być zagrożone. Zwłaszcza uwzględniając możliwy wzrost absencji wśród
kierowców zawodowych i motorniczych, gdy nakładane na nich będą mandaty karne z
powodu niemożności pogodzenia zwiększonego zapotrzebowania pasażerów z
obowiązującymi przepisami prawa.

W tej sytuacji rozwiązaniem
byłoby złagodzenie przepisów poprzez dopuszczenie, by liczba pasażerów w
komunikacji miejskiej, wynosiła połowę z dostępnych wszystkich miejsc –
siedzących i stojących – w danym pojeździe. Dzięki temu np. do jednego,
12-metrowego autobusu, mogłoby wsiąść ponad 40 osób, a nie jak teraz – tylko
14. To trzy razy więcej, a w skali całej Metropolii stanowi naprawdę sporą
różnicę. 

Zarząd
Transportu Metropolitalnego od samego początku robi wszystko, by w tej trudnej
sytuacji minimalizować niedogodności dla pasażerów oraz pogodzić ze sobą
oczekiwania podróżnych, możliwości przewoźników i rządowe obostrzenia.
Wprowadzone zmiany były konieczne, aby uruchomić dodatkowe kursy lub zapewnić
dostępność długich, przegubowych pojazdów na liniach, z których aktualnie
najczęściej korzystają mieszkańcy. Od połowy marca pracownicy ZTM wprowadzili
ponad 450 zmian w rozkładach jazdy, a w ciągu miesiąca od wprowadzenia
rządowych ograniczeń wykonali ok. 30 tys. kontroli związanych tylko z
napełnieniem pojazdów – najwięcej 2 kwietnia, kiedy było ich ponad 2100.

W Metropolii podkreślają, że bez
podjęcia jakichkolwiek działań, zmierzających do złagodzenia wprowadzonych
przez rząd restrykcji, sytuacja może być coraz trudniejsza. W krytycznym
momencie może nie być innej możliwości, jak zdecydowane ograniczenie kursowania
autobusów, tramwajów i trolejbusów, by móc zapewnić przestrzeganie
obowiązujących aktualnie przepisów. 

Epidemia koronawirusa w
liczbach ZTM:

• Prawie 30 tys. kontroli związanych z napełnieniem autobusów, tramwajów, trolejbusów w ciągu miesiąca
• Co najmniej 80-procentowy spadek dochodów ze sprzedaży biletów w kwietniu
• Ponad 200 linii objętych zmianami, czyli prawie połowa z 450. Wprowadzone zostały ograniczenia na niektórych liniach, aby móc zwiększyć częstotliwość kursowania na trasach, z których najczęściej korzystają mieszkańcy
• Na liniach autobusowych wprowadzono 355 zmian, tramwajowych – 82, a trolejbusowych – 16
• Suma pokonanych kilometrów w ostatnim miesiącu spadła jedynie o ok. 6 proc. w porównaniu do wcześniejszych planów
• Liczba dostępnych miejsc w pojazdach komunikacji miejskiej spadła nie do połowy, ale do 25 proc. Gdyby ograniczenia zostały złagodzone, mogłoby z niej skorzystać nawet drugie tyle pasażerów, co teraz 

Sosnowieckie
Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej ogłosiło przetarg na kupno 14 nowych
autobusów elektrycznych. Było to możliwe, bo Sosnowiec znalazł się na krótkiej
liście 13 wybranych w całej Polsce miast, które otrzymają pieniądze na zakup
pojazdów.

PKM
Sosnowiec otrzymał blisko 30 milionów netto dofinansowania, co stanowi 85%
całego, wartego prawie 36,5 mln zł projektu. Za te pieniądze PKM kupi nie tylko
nowe elektryczne autobusy, ale wybuduje również całą potrzebną infrastrukturę.
Dofinansowanie pozwoli na zakup 14 autobusów z czego pięć będzie miało 18
metrów, a dziewięć 12 metrów. Już wiadomo na jakich liniach nowe „elektryki”
będą kursowały. W sumie będzie to 11 linii kursujących po Sosnowcu, Katowicach,
Dąbrowie Górniczej, Będzinie, Czeladzi i Wojkowicach. To linie nr: 34, 90, 100,
160S, 182, 188, 299, 723, 818 i 902N.

Oprócz autobusów zamówienie obejmuje zakup trzech ładowarek pantografowych oraz osiem ładowarek podobnych do tej, z której PKM korzysta w tej chwili przy ulicy Mościckiego. Jedna z trzech ładowarek pantografowych stanie na dworcu przy ulicy Mościckiego, pozostałe dwie w sosnowieckiej bazie PKM przy ulicy Lenartowicza. Tego typu ładowarki przymocowane są do masztu i są opuszczane z góry na dół, na dach autobusu. Osiem mniejszych urządzeń do ładowania autobusów również trafi do bazy PKM w Sosnowcu – Właściwie przygotowanie do wdrażania projektu już trwa, ponieważ budujemy w sosnowieckiej bazie przyłącze o łącznej mocy 2,4 MW – mówi Piotr Drabek, dyrektor techniczny PKM Sosnowiec.

PKM Sosnowiec jako pierwsza firma w GZM już od kwietnia 2018 roku korzysta z trzech 12-metrowych elektrycznych autobusów firmy Solaris Bus & Coach kupionych za ponad 7,6 mln zł. W lutym na liczniku miały już pół miliona przejechanych kilometrów – Gdy pierwszy z naszych autobusów pokonał barierę 100 tysięcy kilometrów mówiłem, że wykorzystujemy je przez 7 dni w tygodniu, po około 21 godzin. Nic się nie zmieniło, nadal są w niemal ciągłej eksploatacji. Jesteśmy bardzo z nich zadowoleni – podkreśla dyrektor Drabek.

Autobusy
będą wyposażone we wszystkie możliwe udogodnienia dla pasażerów oraz kierowców.
Wszystkie będą klimatyzowane, wyposażone w ładowarki USB oraz wi-fi, a także w
monitoring, systemy zliczania pasażerów, elektroniczne tablice informacyjne i
dźwiękowe zapowiedzi. Nowością będzie inny kolor miejsc dla osób z
niepełnosprawnościami oraz kolor autobusu zgodny z nowym systemem identyfikacji
według wzoru ZTM.

To nie koniec dobrych informacji
dotyczących komunikacji publicznej. Jutro zostanie podpisana umowa na budowę
nowego odcinka torowiska prowadzącego od pętli tramwajowej w Zagórzu wzdłuż
ulicy Lenartowicza, alei Paderewskiego i ulicy Rydza-Śmigłego, gdzie na rondzie
Jana Pawła II powstanie nowa pętla.

Źródło dofinansowania: Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Instytucja Pośrednicząca dla osi priorytetowych III/IV/V/VI. Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Oś Priorytetowa VI – Rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach. Działanie 6.1 – Rozwój publicznego transportu zbiorowego w miastach.

Źródło: UM Sosnowiec

W autobusach, tramwajach i trolejbusach może znajdować się jednocześnie tylu pasażerów, ile wynosi połowa dostępnych miejsc siedzących – to decyzja Rządu RP, która będzie obowiązywać w całej Polsce od 25 marca do 11 kwietnia.

Prosimy, żeby w tych dniach pasażerowie maksymalnie
ograniczyli swoje podróże komunikacją miejską, abyśmy mogli zapewnić bezpieczne
warunki dla tych wszystkich osób, które muszą dojechać do pracy.

W ostatnich dniach Zarząd Transportu Metropolitalnego
odnotował na tyle duży spadek liczby podróżnych, że większość realizowanych
połączeń już teraz spełnia to kryterium. Na niektórych kursach
odnotowuje się zaledwie 15-20 proc. wcześniej podróżujących. Przypomnijmy, że wprowadzenie rozkładów jazdy ważnych w dni
robocze nieszkolne to zmniejszenie oferty o 6
proc., podczas gdy liczba pasażerów spadła w tym czasie o kilkadziesiąt
procent.

W związku z podjętą przez rząd decyzją i w trosce o bezpieczeństwo
podróżnych Zarząd Transportu Metropolitalnego:

• rezygnuje z wprowadzenia zapowiedzianych
  wcześniej ograniczeń dotyczących komunikacji trolejbusowej w podregionie tyskim
  (miały one obowiązywać od 25 marca),
• wdroży zapowiedziane wcześniej zmiany w komunikacji
  autobusowej w podregionie tyskim (zawieszenie niektórych linii, wprowadzenie
  sobotnich rozkładów jazdy w dni powszednie), przy czym kursy najbardziej
  popularne będą realizowane możliwie największymi pojazdami oraz – w miarę
  możliwości – będą uruchamiane dodatkowe połączenia,
• zleci operatorom zawieszenie przy każdych
  drzwiach pojazdów informacji, ile osób jednocześnie może w nim przebywać,
• zapewnieni obsługę linii, z których najczęściej
  korzystają pasażerowie, przez pojazdy przegubowe (18 m).

Liczba pasażerów będzie na
bieżąco weryfikowana przez pracowników, którym zostało zlecone to zadanie. Na
podstawie zebranych przez nich informacji oferta transportowa będzie zwiększana
na tych liniach, z których aktualnie najczęściej korzystają mieszkańcy.

Pasażerów prosimy o wyrozumiałość dla podejmowanych przez
nas działań, które są wdrażane w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo wszystkich.

Prosimy również, aby mieszkańcy pilnie zgłaszali nam
informacje, na których liniach i w jakich godzinach liczba zajętych miejsc w
pojazdach przekracza 50 proc. Informacje prosimy o przesłanie na adres kancelaria@metropoliaztm.pl lub o
kontakt z infolinią ZTM, która pracuje przez całą dobę, siedem dni w tygodniu –
bezpłatny numer tel. 800 16 30 30. Dzięki temu będziemy mogli szybciej podjąć
niezbędne decyzje, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa podróżującym.

Ewentualne dodatkowe zmniejszenie liczby kursów na danej
linii, będą spowodowane niską frekwencją. Pozwoli to wzmocnić i zabezpieczyć
linie, z których korzystają osoby, które muszą w tych dniach dojechać do pracy.
Prosimy również o pełną wyrozumiałość dla kierowców i motorniczych. Niektórzy z
nich przebywają na zwolnieniach chorobowych lub będą chcieli skorzystać z
możliwości opieki nad dziećmi.

ZTM przypomina jednocześnie, że w
komunikacji:

• tramwajowej nadal obowiązywać będą w dni robocze
  rozkłady jazdy ważne w soboty, a w weekend nadal będą obowiązywać rozkłady
  jazdy ważne w niedziele,
• autobusowej nadal obowiązywać będą w dni
  powszednie rozkłady jazdy ważne w dni robocze nieszkolne.

W związku ze stanem epidemii oraz
dynamicznymi zmianami, prosimy, aby przed podróżą – pasażerowie sprawdzili
aktualny rozkład jazdy na stronie internetowej ZTM – https://rj.metropoliaztm.pl/.

W wyniku wdrażania wielu korekt, niestety nie jest możliwe zamieszczanie aktualnych informacji na wszystkich przystankach. Na najważniejszych z nich znajdują się tablice SDIP, które pokazują, za ile minut przyjedzie oczekiwany autobus lub tramwaj. Aktualną informację o odjazdach można uzyskać również dzwoniąc na bezpłatną infolinię ZTM lub korzystając z aplikacji mobilnych.