1

Europejska polityka musi uwzględniać wsparcie metropolii. GZM podpisała deklarację

Prezydenci, burmistrzowie i urzędnicy podpisali deklarację na rzecz współpracy i wdrażania niezbędnych przekształceń, które wpłyną na rozwój europejskich obszarów metropolitalnych. Jednym z sygnatariuszy dokumentu, który podpisano w czwartek (21 listopada), jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. Wydarzenie odbyło się podczas 9. szczytu European Metropolitan Authorities w Amsterdamie.

– Metropolia to myślenie i działanie poza granicami pojedynczych gmin, tak osiąga się spójność metropolitalną – mówiła Elisenda Alamany, wiceprzewodnicząca ds. relacji międzynarodowych i metropolii cyfrowej Obszaru Metropolitalnego Barcelony.

– Wiele wyzwań, takich jak mieszkalnictwo, transport, gospodarka zasobami wodnymi czy zarządzanie odpadami, można skuteczniej podejmować w skali metropolitalnej. Wzywamy instytucje europejskie do uznania znaczenia wymiaru metropolitalnego oraz do uwzględnienia go w projektowaniu i wdrażaniu europejskich strategii, polityk i przyznawania finansowania – dodała przedstawicielka Obszaru Metropolitalnego Barcelony, który zainicjował szczyt EMA w 2015 roku.

Z kolei tegoroczny szczyt European Metropolitan Authorities odbył się w Regionie Metropolitalnym Amsterdamu (MRA).

– Z przedstawicielami europejskich regionów metropolitalnych łączą nas liczne wyzwania, szanse i ambicje dotyczące poprawy dobrostanu naszych mieszkańców – zaznaczył Hein Van Der Loo, przewodniczący zgromadzenia ogólnego Regionu Metropolitalnego Amsterdamu i burmistrz Almere.

– Choć wydarzenia za naszymi granicami często wydają się odległe, coraz bardziej wpływają na codzienne życie obywateli. W tym roku, gdy Zaanstad obchodzi 50-lecie swojego istnienia, mamy wyjątkową okazję do nauki z przeszłości i spojrzenia w przyszłość z wizją wspólnego dobra – dodał burmistrz Almere.

Podpisaną w czwartek deklarację zatytułowano „Metropolitalne perspektywy dobrobytu. Równoważenie społeczeństwa, gospodarki i ekologii”. W dokumencie wyszczególniono 10 obszarów współpracy:

  • strategiczna koordynacja z instytucjami UE;
  • przystępne cenowo i zrównoważone budownictwo mieszkaniowe;
  • przyspieszenie transformacji energetycznej;
  • czysty przemysł i zdrowsze środowisko życia;
  • zwiększanie produktywności poprzez innowacje, uczenie się przez całe życie i sprawiedliwość społeczna;
  • zwiększanie skali i priorytetowe traktowanie gospodarki o obiegu zamkniętym;
  • zrównoważona mobilność;
  • bezpieczeństwo żywnościowe i odnowa przyrody;
  • cyfryzacja jako kluczowy czynnik konkurencyjności i włączenia społecznego;
  • woda jako warunek pierwotny jakości życia w mieście.

Pełny dokument: Deklaracja polityczna regionu metropolitalnego – EMA

Fot. RMA

Sieć European Metropolitan Authorities (EMA) od dziewięciu lat jest platformą dialogu politycznego pomiędzy obszarami metropolitalnymi, miastami, instytucjami europejskimi i rządami krajowymi. Obecnie zrzesza 58 metropolii z 21 krajów.

Przedstawiciele EMA spotykają się co roku. Dwa lata temu forum odbyło się w Katowicach, podczas Światowego Szczytu Miejskiego WUF11. W przyszłym roku gospodarzem wydarzenia ponownie będzie Obszar Metropolitalny Barcelony.




GZM na dziewiątym Forum Europejskich Władz Metropolitalnych

25 burmistrzów, prezydentów, wiceprezydentów i przedstawicieli największych europejskich metropolii spotyka się, by omówić kwestie rozwoju metropolitalnego oraz by promować perspektywę metropolitalną na poziomie UE. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia również bierze udział w dziewiątej edycji Forum politycznego Europejskich Władz Metropolitalnych (ang. European Metropolitan Authorithies), które odbywa się w dniach 20-21 listopada w Amsterdamie. 

Temat przewodni spotkania to „Metropolitalna perspektywa na rzecz dobrobytu”. Uczestnicy podejmą próbę znalezienia równowagi, z perspektywy metropolitalnej, pomiędzy rozwojem gospodarczym, dobrostanem społecznym a ekologią. Koncepcja dobrobytu wspomoże Unię Europejską oraz metropolie, miasta i regiony w ustalaniu priorytetów oraz w podejmowaniu zrównoważonych decyzji, które znaczenie mają już dziś i będą je miały także w przyszłości.

Przedstawiciele sieci EMA spotykają się co roku w innym europejskim mieście lub regionie metropolitalnym. W dyskusjach udział biorą również członkowie Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej oraz Komitetu Regionów. Gospodarzem tegorocznego forum jest Region Metropolitalny Amsterdamu (MRA). Warto dodać, że Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia gościła sieć EMA w 2022 roku, podczas Światowego Szczytu Miejskiego (WUF11).

Sieć European Metropolitan Authorities (EMA) założona została w 2015 roku przez Obszar Metropolitalny Barcelony. Od tego czasu EMA stała się platformą dialogu politycznego pomiędzy obszarami metropolitalnymi, miastami, instytucjami europejskimi i rządami krajowymi. Obecnie zrzesza 58 metropolii z 21 krajów europejskich i Turcji, reprezentując łącznie 122 miliony mieszkańców.




Podpisano doroczną deklarację na rzecz wzmocnienia obszarów metropolitalnych

Europejskie metropolie zrzeszone w sieci European Metropolitan Authorities (EMA) podpisały doroczną deklarację o współpracy na rzecz rozwoju obszarów metropolitalnych. W piątek (29 września) podczas kolejnego Forum sieci, które w tym roku odbywa się w Helsinkach, obszary metropolitalne m.in. GZM, Helsinek, Barcelony, Turynu, Neapolu i Marmary, wzięły udział w debatach i warsztatach na temat wspólnego kierunku względem polityki UE i dostrzeżenia w niej istoty obszarów metropolitalnych.

Tegoroczna deklaracja oraz rozmowy podczas Forum, skupiają się na takich zagadnieniach jak wspieranie gospodarki obiegu zamkniętego, działania w dziedzinie klimatu, rozwój umiejętności na rzecz transformacji ekologicznej i cyfrowej, podnoszenie strategicznej konkurencyjności Europy, tworzenie godnego zaufania krajobrazu cyfrowego, czy wreszcie wzmocnienie pozycji obszarów metropolitalnych w politykach europejskich. W ubiegłym roku deklarację o współpracy w ramach sieci podpisywano w Katowicach, podczas 11. Światowego Forum Miejskiego.

Współpraca GZM z siecią  European Metropolitan Authorities (EMA), którą tworzy ponad
20 europejskich metropolii, istnieje już od 2018 roku. Głównym celem EMA jest stworzenie przestrzeni do dyskusji nad wyzwaniami europejskiego zarządzania metropolią i zdefiniowanie podstaw współpracy między głównymi metropoliami Europy.

Fot. EMA




WUF 11: Deklaracja Katowicka podpisana przez władze europejskich metropolii

Europejskie metropolie zrzeszone w sieci European Metropolitan Authorities (EMA) podpisały deklarację o współpracy na rzecz rozwoju obszarów miejskich. Wydarzenie miało miejsce w poniedziałek (27 czerwca) podczas 11. Światowego Forum Miejskiego w Katowicach.

Deklaracja Katowicka została podpisana m.in. przez obszary metropolitalne: Barcelony, Brukseli, Oslo, Helsinek, Turynu, Porto, Paryża, Montpellier i Wiednia.

Światowe Forum Miejskie to doskonała okazja do zacieśniania współpracy z międzynarodowymi partnerami. Dlatego podczas tegorocznego wydarzenia odbyło się forum European Metropolitan Authorities (EMA), którą tworzy ok. 20 europejskich metropolii. GZM współpracuje z siecią EMA od 2018 roku.

Podczas spotkań Forum sieci EMA podpisywane są deklaracje, które stanowią manifest ideowy, podkreślający najważniejsze kierunki rozwojowe, które są wspólne i ważne dla wszystkich biorących udział w spotkaniu europejskich metropolii. W ubiegłym roku deklaracja była podpisywana podczas forum miejskiego w Porto. Już wtedy władze GZM zaprosiły przedstawicieli EMA do podpisania kolejnej deklaracji stolicy Metropolii – Katowicach.

– Przez ostatnie siedem lat myślę, że pokazaliśmy, że nasza sieć EMA jest miejscem dialogu europejskich metropolii – mówił Ernest Maragall, wiceprezydent ds. współpracy międzynarodowej Obszaru Metropolitalnego Barcelony, który koordynuje współpracę w ramach sieci EMA.

– Funkcjonowanie naszych obszarów metropolitalnych pomaga nam w codziennych staraniach, aby podnosić jakość i komfort życia w naszych miastach. Łączymy duże, średnie i małe miasta, jak również obszary wiejskie. Współpracując w sieci EMA dzielimy się swoimi doświadczeniami w rozwiązywaniu problemów ponadlokalnych. Współpracując ze sobą chcemy, aby nasz głos był słyszany w Unii Europejskiej, w tym, jeśli chodzi o alokację zasobów. Chcemy, aby dzięki temu nasza rola zyskiwała na znaczeniu na forum unijnym, a przez to pozwalała rozwijać i rozszerzać zakres zadań, które związki metropolitalne mogą wykonywać, ponieważ często są to działania, które są przez nas realizowane na co dzień – dodawał.

Deklaracja katowicka skupiona jest wokół pięciu celów: wsparcia dla Ukrainy, zarządzania metropolitalnego, zasobów i infrastruktury, zmian klimatycznych, współpracy i wymiany międzynarodowej. Podpisując deklarację, przedstawiciele europejskich władz metropolitalnych zobowiązali się do podjęcia wszelkich działań w celu wypełnienia przyjętych kluczowych punktów.

-W obliczu bestialskiego ataku Rosji na Ukrainę, nasze metropolie pokazały, że nikogo nie zostawimy bez pomocy – podkreślał Kazimierz Karolczak, który rozpoczął spotkanie od podziękowania metropoliom europejskim z sieci EMA za wsparcie w niesieniu pomocy obywatelom Ukrainy.

– W tym trudnym czasie nasze miasta i metropolie pokazały, że łączące nas relacje, przekuwamy w realną pomoc. Zaraz po informacjach o wybuchu wojny, odbieraliśmy telefony i maile od naszych partnerów z pytaniami co jest najbardziej nam potrzebne w udzieleniu pomocy obywatelom ukraińskimi, którzy uciekają przed wojną. Dzięki naszym zagranicznym partnerom mogliśmy pomóc miastom członkowskim metropolii w zorganizowaniu miejsc noclegowych dla setek uchodźców – dodawał.

EMA tworzy przestrzeń do debaty politycznej dla europejskich obszarów metropolitalnych. Ma na celu wymianę doświadczeń, wspieranie wspólnych projektów, a także podejmowanie wspólnych działań na rzecz wzmacniania roli obszarów metropolitalnych w agendach Unii Europejskiej oraz w projektowanych instrumentach finansowych.




WUF11: Metropolia GZM na Światowym Forum Miejskim w Katowicach

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia organizuje ciekawe wydarzenia w ramach 11. sesji Światowego Forum Miejskiego (World Urban Forum 11 – WUF11). Tegoroczna edycja odbywać się będzie od 26 do 30 czerwca 2022 roku w Katowicach.

  • Główną część wydarzeń zaplanowano w Spodku i Międzynarodowym Centrum Kongresowym. Metropolia będzie dysponować własnym stoiskiem.
  • Ponadto w ramach Forum prowadzone będą spotkania w 11 strefach miejskich zlokalizowanych w centrum Katowic – jedną z nich będzie Metrolab w budynku CiNiBA.
  • 27 czerwca przedstawiciele polityczni sieci Europejskich Władz Metropolitalnych spotkają się, by debatować o wyzwaniach i możliwościach w zarządzaniu metropoliami oraz podpisać doroczną deklarację sieci.
  • Zaplanowano także szereg aktywności związanych z bezzałogowymi statkami powietrznymi.

Światowe Forum Miejskie to prestiżowa międzynarodowa konferencja organizowana przez agendę ONZ, tj.  UNHabitat, ds. rozwoju obszarów miejskich i osiedli ludzkich. WUF to najważniejsze globalne wydarzenie dotyczące polityki, transformacji i rozwoju miast. W tym roku odbywa się w Katowicach, przy zaangażowaniu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, która zaplanowała szereg aktywności w różnych częściach miasta.

W miasteczku przy Międzynarodowym Centrum Kongresowym będzie można odwiedzić liczące prawie 150 m kw. stoisko Metropolii. Będzie ono miejscem spotkań z partnerami, przedstawicielami innych metropolii, jak również mieszkańcami uczestniczącymi w WUF. Na miejscu będą prezentowane również projekty Metropolii, jak InfoGZM i otwarte dane.

Metrolab w budynku CiNiBA

Metrolab, jako jedna z 11 oficjalnych stref Światowego Forum Miejskiego, będzie miejscem dyskusji i debat dotyczących „miasta” i „miejskości” w różnorodnych kontekstach – transportu i mobilności, planowania przestrzennego, ekologii, gospodarki, jak również tożsamości społeczno-kulturowej. Na miejscu będzie można dowiedzieć się o projektach realizowanych przez GZM. Działania będą miały formę warsztatów, spotkań tematycznych, debat społecznych lub spotkań typu world café, a także wykładów. Zajęcia poprowadzą zarówno pracownicy GZM, jak i zewnętrzni eksperci, w tym m.in. Gil Penalosa, założyciel kanadyjskiej organizacji 8 80 cities, amabasador World Urban Parks i doradca w zakresie tworzenia miast przyjaznych ludziom.

Metrolab będzie działał od 27 do 30 czerwca w budynku Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej (CiNiBA), przy ul. Bankowej 11a. Pierwsze trzy dni strefa będzie otwarta od godz. 10 do 21, a ostatniego dnia od godz. 10 do 17.

Podpisanie deklaracji sieci EMA

Światowe Forum Miejskie to doskonała okazja do zacieśniania współpracy z międzynarodowymi partnerami. Dlatego podczas tegorocznego wydarzenia odbędzie się forum European Metropolitan Authorities (EMA), którą tworzy ok. 20 europejskich metropolii. GZM współpracuje z siecią EMA od 2018 roku. To inicjatywa tworząca przestrzeń do debaty politycznej dla europejskich obszarów metropolitalnych. Ma na celu wymianę doświadczeń, wspieranie wspólnych projektów, a także podejmowanie wspólnych działań na rzecz wzmacniania roli obszarów metropolitalnych w agendach Unii Europejskiej oraz w projektowanych instrumentach finansowych.

Podczas spotkań Forum sieci EMA podpisywane są deklaracje, które stanowią manifest ideowy, podkreślający najważniejsze kierunki rozwojowe, które są wspólne i ważne dla wszystkich biorących udział w spotkaniu europejskich metropolii. W ubiegłym roku deklaracja była podpisywana podczas forum miejskiego w Porto. Już wtedy zapowiedziano, że kolejną deklarację przedstawiciele europejskich władz metropolitalnych podpiszą w Katowicach. Uroczystość odbędzie się 27 czerwca w Międzynarodowym Centrum Kongresowym, a po niej nastąpi seria debat.

Miejska mobilność powietrzna

Dużą część aktywności GZM wypełnią działania związane z bezzałogowymi statkami powietrznymi (BSP) w kontekście miejskiej mobilności. Na świecie trwają przygotowania do budowy trzeciego wymiaru miasta, czyli zagospodarowania przestrzeni do wysokości 120 metrów nad ziemią. Ma ona być miejscem dla nowych usług dronowych, które będą świadczone w sposób zorganizowany i bezpieczny. Mając to na uwadze, Metropolia współpracuje z partnerami w Polsce i zagranicą, tworząc ramy do budowy ekosystemu dla BSP w miastach.

Podczas WUF11, w ramach oficjalnych wydarzeń w MCK będzie można poznać potencjał dronów z bliska, wymienić się doświadczeniami i poglądami, oraz pomóc wyznaczać kierunki rozwoju dla tej technologii. W trakcie wydarzenia odbędą się warsztaty poświęcone szeroko rozumianym usługom dronowym w przestrzeni miejskiej. W tym samym czasie na lotnisku Katowice-Muchowiec będzie trwać Droniada, czyli konkurs technologiczny z wykorzystaniem BSP. W ramach WUF podczas konkursu odbędzie się event plenerowy 29 czerwca.   Na uczestników Forum czekają także interesujące debaty.

Grafika World Urban Forum

Rejestracja do 22 czerwca

Światowe Forum Miejskie to wydarzenie, które nie mogłoby się odbyć bez najważniejszych uczestników, czyli samych mieszkańców. Dlatego każdy może stać się częścią WUF11. Jak podkreślają organizatorzy, rejestracja jest bezpłatna, a przeżycia i wyniesiona wiedza – bezcenne. Zapisy trwają do 22 czerwca na stronie: https://www.unevents.org/Home/Register




Europejskie metropolie o wyzwaniach klimatycznych. Za rok spotkają się w Katowicach

Około 20 europejskich metropolii, podczas dorocznego spotkania sieci European Metropolitan Authorities (EMA), podpisały deklarację o wzmocnieniu roli obszarów metropolitalnych oraz konieczności podejmowania działań na rzecz neutralności klimatycznej oraz zrównoważonego i ekologicznego mieszkalnictwa. Wśród sygnatariuszy jest także Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, która będzie gospodarzem przyszłorocznego forum. Odbędzie się ono w Katowicach podczas Światowego Szczytu Miejskiego (WUF11) i zostanie zwieńczone podpisaniem deklaracji katowickiej. 

 Górnośląsko- zagłębiowska Metropolia współpracuje z European Metropolitan Authorities od 2018 roku. To inicjatywa, tworząca przestrzeń do debaty politycznej dla europejskich obszarów metropolitalnych. Ma na celu wymianę doświadczeń, wspieranie wspólnych projektów, a także podejmowanie wspólnych działań na rzecz wzmacniania roli obszarów metropolitalnych w agendach Unii Europejskiej oraz w projektowanych instrumentach finansowych.

Głównym wątkiem tegorocznej sesji sieci EMA, były tematy związane z ekologią, działaniami na rzecz neutralności klimatycznej oraz nowymi wyzwaniami, przed którymi stanął świat w dobie pandemii konorwirusa W forum wzięli udział prezydenci europejskich miast, przedstawiciele obszarów metropolitalnych, unijni urzędnicy oraz przedstawiciele administracji publicznej. Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię reprezentował Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu.

Podczas spotkań Forum sieci EMA podpisywane są deklaracje, które stanowią manifest ideowy, podkreślający najważniejsze kierunki rozwojowe, które są wspólne i ważne dla wszystkich biorących udział w spotkaniu europejskich metropolii.

Podpisana w Porto deklaracja podkreśla gotowość obszarów metropolitalnych do stosowania innowacyjnych rozwiązań w zarządzaniu na rzecz podnoszenia jakości życia mieszkańców. W dokumencie zasygnalizowano także gotowość do wdrażania projektów metropolitalnych przy wykorzystaniu środków z unijnego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności (Recovery and Resilience Facility), związanych z transformacją cyfrową i energetyczną.

– Deklaracja sieci EMA wskazuje na konieczność nowego podejścia do roli metropolii w sytuacji, którą wytworzyła pandemia koronawirusa oraz kryzys klimatyczny – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM.

– Te ostatnie trudne lata pokazują, że to właśnie metropolie odgrywają bardzo ważną rolę w skutecznym rozwiązywaniu nowych problemów, ponieważ są najbliżej mieszkańców. Dlatego też tak ważnym jest wzmocnienia ich roli poprzez np. umożliwienie korzystania z unijnych instrumentów finansowych na rzecz odbudowy i odporności – tłumaczy Kazimierz Karolczak.

Podczas posiedzenia w Porto, przewodniczący Karolczak zaprosił również przedstawicieli sieci EMA do wzięcia udziału w przyszłorocznym forum, którego GZM będzie gospodarzem. Odbędzie się ono w Katowicach podczas Światowego Szczytu Miejskiego (WUF11) i zakończy się podpisaniem „deklaracji katowickiej”. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia będzie uczestniczyć w pracach nad treścią tego stanowiska.




Europejskie metropolie zabrały głos w sprawie Krajowych Planów Odbudowy

W poniedziałek (14 czerwca) odbyło się kolejne spotkanie online przedstawicieli europejskich obszarów metropolitalnych skupionych w sieci European Metropolitan Authorithies (EMA). Spotkanie to stanowiło znakomitą okazję do wymiany informacji i poglądów na temat planów i wyzwań stojących przed metropoliami w perspektywie uruchomienia Instrumentu na rzecz Odbudowy i Wzmacniania Odporności, a także omówienia działań stojących przed EMA w celu zwiększenia udziału obszarów metropolitalnych we wdrażaniu tych środków. W tej dyskusji nie mogło zabraknąć głosu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, reprezentowanej przez jej przewodniczącego Kazimierza Karolczaka. 
Podczas spotkania zwrócono uwagę, że potrzeby obszarów metropolitalnych zostały uwzględnione w Krajowych Planach Odbudowy jedynie w niewielkim stopniu. W części krajów propozycje w tym zakresie zostały odrzucone bez żadnego uzasadnienia.
GZM uczestniczyła w procesie konsultacji zgłaszając swoje uwagi do pierwszego projektu KPO. Dotyczyły one m.in. takich dziedzin, jak czyste powietrze z uwzględnieniem efektywności energetycznej budynków mieszkalnych, zielona transformacja miast i obszarów funkcjonalnych, wsparcie gospodarki zeroemisyjnej, w tym zeroemisyjnego transportu oraz zwiększenie konkurencyjności sektora kolejowego. Ponadto GZM zwróciła szczególną uwagę na konieczność wsparcia tzw. Mobilności Bezzałogowej (bezzałogowe statki powietrzne – BSP), przede wszystkim w zakresie ośrodków kompetencji i infrastruktury testowania transportu dronowego oraz specjalistycznych ośrodków szkoleniowych, lokalnej infrastruktury do zarządzania ruchem BSP, pilotaży, centrów monitorowania z wykorzystaniem BSP oraz zakupu i rozwoju BSP.
W zeszłym miesiącu przedstawiciele GZM uczestniczyli w spotkaniu zespołu roboczego KPO. Rząd reprezentowało Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Na spotkaniu omówiono postulat wykorzystania doświadczeń i funkcjonujących struktur samorządów wojewódzkich oraz zaplanowano wdrożenie 16 instytucji koordynujących realizację KPO na poziomie regionalnym. Zgłoszono również propozycję podziału alokacji i realizacji KPO pomiędzy samorządy województw i rząd. Opowiadano się za minimum 40 proc. realizacji KPO przez samorządy województw. Przedstawiciele samorządu podkreślali potrzebę zapoznania się z polskim Nowym Ładem, w szczególności z reformą służby zdrowia. Omówiono również wzmocnienie kompetencji i skład Komitetu Monitorującego. Sugerowany skład KM: 1/3 przedstawicieli sektora rządowego, 1/3 przedstawicieli sektora samorządowego, 1/3 przedstawicieli sektora organizacji pozarządowych, przedsiębiorców i innych podmiotów społecznych i partnerów gospodarczych.
Oprócz GZM w spotkaniu sieci EMA udział wzięli przedstawiciele obszarów metropolitalnych Barcelony, Bratysławy, Budapesztu, Dublina, Krakowa, Lyonu, Florencji, Mediolanu, Rzymu, Turynu, Wenecji, North West City Region (Irlandia), Paryża, Porto i Tuluzy.



Transport, fundusze unijne, skutki pandemii – o tym rozmawiały GZM i Metropolia Barcelony

We wtorek (13 kwietnia) przedstawiciele Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM) i Obszaru Metropolitalnego Barcelony (AMB) przeprowadzili wspólną wideokonferencję, będącą następstwem świeżo nawiązanej współpracy tych dwóch wielkich organizmów miejskich. Głównym tematem spotkania było omówienie najważniejszych tematów współpracy pomiędzy GZM i AMB w związku z zawarciem porozumienia o współpracy.

Przedstawiciele GZM zwrócili szczególną uwagę na chęć wymiany doświadczeń w kwestiach zarządzania na szczeblu metropolitalnym, transportu publicznego, szeroko rozumianej mobilności, a także poinformowali o pierwszych działaniach GZM w zakresie zastosowania wodoru w komunikacji zbiorowej. W tej ostatniej kwestii Natalia Puchała – kierownik Wydziału Współpracy Międzynarodowej GZM -poinformowała o zeszłorocznym przystąpieniu Metropolii do Europejskiego Sojuszu na rzecz Czystego Wodoru.

Z kolei Xavi Tiana, przedstawiciel Departamentu ds. Stosunków Międzynarodowych i Współpracy AMB, podkreślił dotychczasową bardzo dobrą współpracę obu metropolii w ramach sieci European Metropolitan Authorities (EMA) – m. in. poprzez wspólne uczestnictwo w corocznych spotkaniach przedstawicieli politycznych, wypracowanie jednolitego stanowiska dot. znaczenia metropolii w realizacji celów Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz realizację  projektu REthinking Metropolises (w tym czterech Europejskich Webinariów Metropolitalnych). Obecne AMB jest na etapie tworzenia pierwszego planu strategicznego dot. współpracy międzynarodowej. GZM będzie w nim ujęta jako ważny partner w realizacji działań europejskich. 

Zrzut ekranu z rozmowy Teams

Ernest Maragall, wiceprzewodniczący ds. Międzynarodowych i Współpracy AMB, wspomniał o trudnej sytuacji w AMB w związku z trwającą pandemią oraz obawą o nadejście czwartej fali koronawirusa. Niemniej jednak podkreślił on wagę zawartego partnerstwa – także w kontekście wzmocnienia pozycji obu metropolii na scenie międzynarodowej, w tym wobec instytucji unijnych. Oprócz kwestii wymienionych przez przedstawicieli GZM wskazał on również na chęć podjęcia współpracy w kwestiach dotyczących przestrzeni publicznych i transformacji energetycznej.

Zdaniem Kazimierza Karolczaka, przewodniczącego zarządu GZM, obecna sytuacja na świecie spowodowana pandemią utrudnia realizację projektów międzynarodowych, stąd też ich prowadzenie jest obecnie sporym wyzwaniem, ale trzeba je podjąć w duchu odpowiedzialności wobec mieszkańców. W jego opinii kluczowe mogą być działania w dziedzinie kształtowania przestrzeni publicznych, planowania przestrzennego, rozwoju społeczno-gospodarczego oraz wymiana opinii, pomysłów, a także inicjowanie projektów na rzecz zielonej metropolii oraz dotyczących zmian klimatu.

Spotkane to stanowiło również okazję do zapytania przedstawicieli AMB o planowane inicjatywy w ramach sieci EMA (rolę sekretarza tej sieci sprawuje AMB). Zdaniem Xaviego Tiany w tym roku przed EMA stoją dwa zasadnicze wyzwania – kontynuacja działań na rzecz wzmocnienia pozycji obszarów metropolitalnych w UE, m.in. w Instrumencie na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (planowane są dalsze konsultacje z obszarami metropolitalnymi w celu przeanalizowana ich pozycji w Krajowych Planach Odbudowy – KPO, które już w niedługim czasie muszą być złożone przez rządy krajów członkowskich UE) oraz organizacja w listopadzie 2021 (w Porto) kolejnego spotkania przedstawicieli politycznych skupionych wokół EMA. Z kolei w roku 2022 w Katowicach odbędzie się  Światowe Forum Miejskie (WUF 11), które również może stanowić znakomitą okazję do spotkania przedstawicieli politycznych tej sieci. Obie strony wyraziły gotowość współpracy w tym temacie.

Podczas spotkania Jacek Woźnikowski – dyrektor Departamentu Rozwoju Społeczno-Gospodarczego i Współpracy GZM – zadał pytanie, czy KPO został już opublikowany przez rząd hiszpański i jak wyglądała rola AMB w powstawaniu tego dokumentu. Metropolia Barcelony złożyła swoje propozycje do odpowiednich instytucji na szczeblu regionalnym i krajowym. Rząd Katalonii dokonał wstępnej klasyfikacji i uporządkowania złożonych projektów, a także nadał im stosowny priorytet. W najbliższym czasie premier Hiszpanii wygłosi przemówienie w parlamencie podczas którego ma przedstawić tamtejszy KPO. Dla AMB bardzo ważną sprawę odgrywa elektromobilność  i zastosowanie pojazdów elektrycznych w transporcie publicznym. Niemniej jednak na ten moment nie jest jeszcze pewne, czy powyższe punkty zostaną ujęte w tym dokumencie. Szansę na pozyskanie środków dla tego typu działań AMB widzi również w wieloletnich ramach finansowych Unii Europejskiej oraz jako efekt współpracy w ramach partnerstw takich jak to zawarte między naszymi metropoliami. W odniesieniu do pojazdów elektrycznych AMB kładzie priorytet na tramwaje, a w dalszej kolejności na autobusy elektryczne. W opinii przedstawicieli AMB elektromobilność może stanowić również dobrą okazję do rozwoju współpracy z innymi instytucjami oraz inwestorami.

Kazimierz Karolczak zwrócił z kolei uwagę, że w pierwszym zarysie polskiego KPO uwzględniono wsparcie dla autobusów elektrycznych, ale pominięto przy tym takie środki transportu jak tramwaje, metro czy też szybka kolei miejska. Obecnie GZM wraz z innymi obszarami metropolitalnymi i dużymi miastami podejmuje rozmowy z rządem w celu zmiany tej koncepcji.

Ernest Maragall wyraził zaniepokojenie wyraźnym wzrostem procentowym podróży wykonywanych samochodami prywatnymi na obszarze AMB podczas pandemii i zapytał, jak wygląda ta sytuacja w GZM. Na obszarze naszej metropolii odnotowuje się ponadprzeciętny wzrost podróży indywidualnych w porównaniu z innymi regionami w Polsce. Zdaniem Kazimierza Karolczaka może do tego przyczyniać się  dobry układ drogowy. Obecnie udział transportu publicznego w podróżach na terenie GZM wynosi jedynie 15 proc. (dla porównania w Warszawie udział ten wynosi ponad 45 proc.). Koszty organizacji transportu publicznego rosną. Obecnie ponad 70 proc. proc. z nich jest pokrywanych z budżetu miast. Miliony złotych przeznacza się na wymianę floty autobusowej i tramwajowej. W związku z pandemią przeszło 50 proc. dotychczasowych użytkowników transportu publicznego w GZM  przestało z niego wykorzystać (m. in. uczniowie, studenci, seniorzy). [KG]

Link: Metropolia GZM i Metropolia Barcelony zawierają porozumienie o współpracy




Instrument na rzecz Odbudowy i Odporności: GZM jednym głosem z innymi europejskimi metropoliami

Europejskie metropolie wystosowały wspólne stanowisko wypracowane w ramach European Metropolitan Authorities (EMA), na temat roli obszarów metropolitarnych w planowaniu i wdrażaniu Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Stanowisko, które przesłano w środę (16 grudnia) do instytucji europejskich, wnosi o przyznanie większej roli obszarom metropolitalnym w naprawianiu szkód gospodarczych i społecznych, wyrządzonych pandemią koronawirusa.

Stanowisko, nad którym Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia pracowała w ramach grupy zadaniowej tworzącej ten dokument, ma na celu zaprezentowanie, w jaki sposób obszary metropolitalne mogą przyczyniać się do planowania i wdrażania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility Fund – RRF), tak aby jego efekty były pozytywne dla ich mieszkańców, przedsiębiorców oraz innych podmiotów.

– Dokument zwraca uwagę, że Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności to silne finansowo i bardzo ambitne narzędzie ukierunkowane na transformację, w którym Europejski Zielony Ład, obok transformacji cyfrowej i energetycznej, jest „motorem” rozwoju Unii Europejskiej – mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM.

– Rozmowy o planowaniu oraz wdrażaniu instrumentu z pominięciem obszarów metropolitalnych mogą prowadzić do odciągnięcia środków od naprawdę wartościowych projektów, dających największe efekty synergii, których realizacja mogłaby być odpowiedzią na większość dzisiejszych problemów wywołanych pandemią – dodaje przewodniczący Karolczak. 

Stanowisko europejskich metropolii ujmuje takie aspekty, jak konieczność zapewnienia bezpiecznego transportu publicznego i nowej mobilności, gospodarowanie odpadami, mieszkalnictwo, wsparcie dla MŚP oraz innych usług w całym obszarze rynku pracy, zgodnie ze zmieniającymi się potrzebami ludności, w nowych okolicznościach wywołanych przez COVID-19. Dokument nawołuje do przyznania większej roli obszarom metropolitalnym w planowaniu i wdrażaniu Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Realizacja projektów w ramach Instrumentu w skali lokalnej i metropolitalnej to także doskonały sposób na pokazanie wsparcia Unii Europejskiej obywatelom oraz podmiotom gospodarczym i społecznym, które odczuwają skutki pandemii koronawirusa.

Stanowisko zostało wypracowane przez grupę zadaniową sieci EMA, składającą się oprócz GZM z obszarów metropolitalnych Barcelony, Helsinek, Mediolanu, Turynu, Lizbony, Bratysławy, Budapesztu, Krakowa i Warszawy. Dokument został przygotowany przez Ivána Tosicsa z Metropolitalnego Instytutu Badawczego w Budapeszcie. W imieniu całej sieci EMA został przesłany przez jej sekretariat (Obszar Metropolitalny Barcelony) do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, komisarzy unijnych, sekretarza Komisji Europejskiej, przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, przewodniczącego i wiceprzewodniczącej Parlamentu Europejskiego, europosłów i sprawozdawców, a także przedstawicieli Europejskiego Komitetu Regionów.

Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności powstał po to, aby pomóc w naprawieniu szkód gospodarczych i społecznych, jakie wyrządziła pandemia koronawirusa. Dzięki niemu Europa będzie bardziej przyjazna dla środowiska, bardziej cyfrowa i odporniejsza na kryzysy.

European Metropolitan Authorities (EMA) to dobrowolna sieć łącząca ponad czterdzieści europejskich miast i obszarów metropolitalnych, zamieszkiwanych przez ponad 75 mln mieszkańców. Głównym celem EMA jest stworzenie przestrzeni do dyskusji nad wyzwaniami europejskiego zarządzania metropolią i zdefiniowanie podstaw współpracy między głównymi metropoliami Europy. GZM aktywnie uczestniczy w pracach EMA od 2018 r.

W tym roku z inicjatywy GZM we współpracy z EMA zostały m.in. zorganizowane trzy Europejskie Webinaria Metropolitalne, o których szerzej pisaliśmy poniżej:

Jak koronawirus uderzył w europejskie metropolie? Co zrobić, aby odrodziły się po epidemii?

Metropolie w czasach pandemii. Wspólne problemy i sposoby wyjścia z kryzysu

Koronawirus i transport publiczny w europejskich metropoliach. Jakie wywołał skutki?




Rola europejskich metropolii w Polityce Spójności. GZM uczestnikiem międzynarodowych dyskusji

Wpływ europejskich metropolii na kształtowanie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility Fund) oraz ich rola w procesie powstawania programów Polityki Spójności na lata 2021-2027. Był to główny temat webinarium, które odbyło się 28 października br. w ramach sieci European Metropolitan Authorities (EMA). Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia aktywnie uczestniczy w pracach EMA, dzięki czemu jej głos na arenie międzynarodowej zyskuje coraz większe znaczenie.

Oprócz GZM w dyskusji online udział wzięli reprezentanci obszarów metropolitalnych Mediolanu, Turynu, Bratysławy, Helsinek, Tuluzy, Lyonu, Paryża, Barcelony, Lizbony, Porto, North West City Region, Budapesztu oraz Warszawy i Krakowa.

Dyskusja stała się zaczątkiem do prac nad wspólnym stanowiskiem metropolii europejskich, w którym metropolie zaznaczą wagę swoich działań i podkreślą konieczność bezpośredniego włączenia do unijnych instrumentów i polityk. 

Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ma na celu złagodzenie gospodarczego i społecznego wpływu pandemii koronawirusa oraz uczynienie europejskich gospodarek i społeczeństw bardziej zrównoważonymi, odpornymi i lepiej przygotowanymi na wyzwania i możliwości związane z zielonymi i cyfrowymi przemianami. Dlatego tak ważne jest, aby w pracach nad kształtowaniem tego instrumentu uwzględniano wspólny głos największych organizmów miejskich w Europie.

Sieć EMA zrzesza największe europejskie metropolie. Dzięki uczestnictwu w pracach EMA nasza Metropolia może wymieniać doświadczenia i korzystać z najlepszych działań praktycznych wykorzystywanych w innych europejskich obszarach metropolitalnych, a przede wszystkim brać udział w niezwykle istotnych procesach związanych z wypracowywaniem wspólnych stanowisk wobec strategii i działań UE. Jednym z głównych działań strategicznych prowadzonych przez GZM w tym zakresie jest projekt Budowa Międzynarodowej Sieci Współpracy.

Przypomnijmy też, że autorskim pomysłem Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, realizowanym wraz z siecią EMA, są Europejskie Webinaria Metropolitalne. Ich celem jest określenie wspólnych problemów metropolii europejskich związanych z pandemią COVID-19, poznanie metod radzenia sobie z jej skutkami oraz wymiana dobrych praktyk w tym zakresie. Do udziału w tym projekcie udało nam się zaprosić takie metropolie jak Barcelona, Amsterdam, Mediolan, Porto, Goeteborg, Oslo, Manchester czy Zagłębie Ruhry.