Rusza program Metropolitalne Łąki Kwietne. To sposób na łagodzenie skutków suszy w mieście

Metropolia zaprasza organizacje pozarządowe oraz aktywistów miejskich do zakładania łąk kwietnych. Zorganizuje warsztaty, których efektem będzie wysianie łąk. Ruszył nabór chętnych do udziału w projekcie.

– Po dużym zainteresowaniu i zaangażowaniu uczestników w ubiegłorocznym programie pilotażowym zdecydowaliśmy się na rozwinięcie projektu- mówi Blanka Romanowska, dyrektor Departamentu Infrastruktury i Środowiska Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

– Program Metropolitalne Łąki Kwietne to nasze wsparcie dla mieszkańców, którzy chcą wzbogacić różnorodność biologiczną w najbliższym otoczeniu. Łąki kwietne to naturalny, skuteczny sposób na łagodzenie skutków suszy. Obserwujemy, że z roku na rok stają się one coraz bardziej popularne. Ich zakładanie oraz pielęgnacja wymaga jednak zdobycia podstawowej wiedzy jak przygotować grunt oraz kiedy kosić, aby mogły się one samoistnie odtwarzać w kolejnych okresach wegetacyjnych – wyjaśnia Blanka Romanowska.

Uczestnicy programu wysieją łąki

W tegorocznej edycji mogą brać udział organizacje pozarządowe oraz osoby fizyczne.  Termin składania deklaracji mija 30 czerwca. Chętni do uczestnictwa mają podać m.in. planowaną liczbę uczestników warsztatów, dane o położeniu oraz wielkości terenu do wysiania łąki oraz tytuł prawny do nieruchomości gruntowej, na której odbędą się warsztaty w części praktycznej. Powinna być ona też ogólnodostępna i znajdować się w obszarze zwartej zabudowy lub znajdować się blisko terenów zurbanizowanych.

Warsztaty odbędą się we wrześniu i w październiku. Ich uczestnicy wezmą udział w zajęciach teoretycznych i praktycznych. Zapoznają się zasadami zakładania i utrzymania łąk kwietnych. Podczas zajęć praktycznych przy zakładaniu łąki w terenie  poznają techniki wysiewu roślin łąkowych, które zakwitną wiosną. W miejscu założenia łąki Metropolia ustawi tablicę informacyjną wraz z domkiem dla dziko żyjących owadów zapylających, a każdy uczestnik warsztatów otrzyma broszurę informacyjną i paczuszkę z nasionami łąkowymi do samodzielnego wykorzystania w dowolnym miejscu.

Zalety łąk kwietnych

Łąki kwietne zatrzymują wodę oraz mają istotny wpływ na obniżenie temperatury otoczenia w okresie letnim. Dzięki bogactwu i różnorodności gatunkowej roślin stają się siedliskiem dla wielu gatunków pożytecznych owadów oraz  małych zwierząt.  Przyczyniają się również do ograniczania  populacji kleszczy, bowiem występująca na nich różnorodność gatunków owadów wabi niczym bogata stołówka ptaki oraz drobne ssaki, które chętniej żerują w gąszczu roślin uzupełniając przy okazji swoją dietę o kleszcze. Przez to na łąkach kwietnych występuje ich zdecydowanie mniej niż na trawnikach.

W zależności od rodzaju łąki, nasiona można wysiewać wczesną wiosną albo na jesieni, jednak nie później niż do wystąpienia pierwszych przymrozków. W ramach organizowanych przez Metropolię warsztatów wysiewane będą mieszanki gatunków wieloletnich, dlatego odbywać się one będą jesienią.

W ubiegłym roku w ramach pilotażu łąki kwietne powstały w Sosnowcu, Tychach oraz Piekarach Śląskich. 

Link: zasady uczestnictwa

Film z pilotażu programu w 2020 roku




Biblioteka miejska uruchomiła punkty samospisu dla seniorów

Trwa Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań, w którym uczestnictwo jest obowiązkiem każdego Polaka. Dla tych mieszkańców, którzy nie mają dostępu do internetu, gmina przygotowała stanowisko komputerowe w holu urzędu miejskiego. Teraz dołącza Miejska Biblioteka Publiczna, która otwiera punty spisowe dla seniorów.

Przypominamy, że podstawową, obowiązkową formą dokonania spisu jest samospis internetowy z wykorzystaniem interaktywnego formularza spisowego, który jest dostępny na stronie GUS pod tym linkiem.

Aby zapobiec sytuacji, w której zobowiązany do tego mieszkaniec Polski nie ma możliwości dokonania samospisu (np. z powodu braku dostępu do urządzeń i internetu), ustawa zobowiązała m.in. burmistrzów do udostępnienia odpowiedniego pomieszczenia i sprzętu. Na terenie Pyskowic działa już urzędzie miejskim przy ul.Strzelców Bytomskich 3, w holu na parterze budynku przy stanowisku obsługi interesantów.

Dodatkowe punkty, przede wszystkim z myślą o seniorach, z własnej inicjatywy uruchomiła Miejska Biblioteka Publiczna. Dostępne są one w siedzibie głównej oraz filiach po wcześniejszym telefonicznym uzgodnieniu terminu:

  • Biblioteka Centralna Pl. Józefa Piłsudskiego 1 , telefon 32 233 24 75,
  • Oddział dla Dzieci Pl. Józefa Piłsudskiego 3, telefon 32 333 00 50,
  • Filia nr 1 ul. Traugutta 53 , telefon 32 333 18 15.

Punkty czynne są w poniedziałek i wtorek w godz. 9.00 – 15.00, w pozostałe robocze dni tygodnia w godz. 10.00 – 18.00.

Zwracamy uwagę, że przychodząc do biblioteki należy:

  • zasłonić usta i nos,
  • zdezynfekować ręce w miejscach do tego wyznaczonych lub nosić rękawiczki,
  • zachować 2 m odległości między osobami.

Źródło: UM Pyskowice




Rusza budowa dwupoziomowego parkingu „Park&Ride”

W Tychach obok Szpitala Wojewódzkiego powstanie nowy dwupoziomowy parking typu Park&Ride.  Będzie on przeznaczony dla samochodów, motocykli i rowerów. W środę, 5 maja przekazano teren budowy wykonawcy, jakim zostało wyłonione w drodze przetargu Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane BUDECON S.A.

Inwestycja zlokalizowana jest u zbiegu ulic Wyszyńskiego i Edukacji w Tychach. Dokładnie na terenie istniejącego parkingu, jaki znajduje się w sąsiedztwie Szpitala Wojewódzkiego. W środę – 5 maja – teren ten został przekazany wykonawcy.

– Plac budowy zostanie wygrodzony, a to oznacza, że nie będzie możliwości zatrzymywania się na istniejącym parkingu, jaki mieści się przy Szpitalu Wojewódzkim – tłumaczy Agnieszka Kijas, rzecznik Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w Tychach. – Kierowców prosimy, by nie pozostawiali tam swoich samochodów.

Docelowo na nowym parkingu znajdzie się 117 miejsc postojowych dla samochodów osobowych (57 miejsc na parterze i 60 miejsc na pierwszym piętrze), a także 48 miejsc postojowych dla rowerów oraz 22 miejsca postojowe dla motocykli.

– Parking Park&Ride posiadać będzie dwie kondygnacje nadziemne. Dolną, przeznaczoną na garaż zamknięty oraz górną, gdzie przewidziano parking otwarty, zadaszony, z ażurowymi ścianami zewnętrznymi – tłumaczy Artur Kruczek, dyrektor Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w Tychach. – W strefie wjazdu znajdować się będzie pomieszczenie dozoru, umożliwiające kontrolę wizualną wjeżdżających i wyjeżdżających samochodów.

Przewidziano także szereg udogodnień dla osób niepełnosprawnych. By zapewnić im dostęp do obu kondygnacji parkingu Park&Ride wejście na parter budynku wyrównane zostanie z poziomem chodnika.

– W jednej z klatek znajdować się będzie dźwig osobowy przystosowany dla osób niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich. W pobliżu dźwigu, na obu kondygnacjach, wyznaczone zostaną miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych. Ponadto wszystkie ciągi piesze zaprojektowano w sposób ułatwiający poruszenie się osobom na wózkach inwalidzkich, osobom o ograniczonej sprawności ruchowej oraz osobom starszym – wyjaśnia Arkadiusz Bąk, zastępca dyrektora MZUiM ds. realizacji inwestycji.

Oprócz wyłączenia parkingu drogowcy nie przewidują na ten moment poważniejszych utrudnień w ruchu. Te pojawią się dopiero z chwilą rozbudowy układu drogowego. Chodzi o przebudowę istniejących ciągów pieszych, budowę nowych odcinków chodników i ścieżek rowerowych o łącznej długości 675 metrów, a także wymianę dwóch wiat przystankowych zlokalizowanych po obu stronach ulicy Wyszyńskiego.

Całkowita wartość projektu wynosi blisko 15 mln zł z czego dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego stanowi ponad 81% proc. (11,5 mln zł).

Źródło: UM Tychy




Punkt Szczepień Powszechnych

Od dzisiaj działa na terenie naszego miasta Punkt Szczepień Powszechnych. Punkt ten został utworzony przez Gminę Radzionków oraz Kardio. Clinic & TE-Vita, która będzie operatorem medycznym akcji szczepienia. Punkt został zorganizowany w sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej nr 1 (byłe Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka), do której wejście znajduje się od strony placu zabaw naprzeciwko nowo utworzonego Rynku.

Miejsca parkingowe zlokalizowane są przy Placu Jana Pawła II. Radzionkowski punkt szczepień deklaruje, że jest w stanie szczepić nawet do 500 osób dziennie, jednak ostateczna liczba szczepień zależy od ilości dostarczonych przez instytucje państwowe szczepionek.

Na szczepienie w tym punkcie, jak i w innych punktach szczepień można się zapisywać poprzez:
– infolinię pod numerem 989,
– na stronie pacjent.gov.pl,
– wysyłając SMS na numer 664-908-556 lub 880 333 333 o treści: SzczepimySie.

Źródło: UM Radzionków




Wiosenny przegląd placów zabaw i urządzeń rekreacyjno-sportowych

Na placach zabaw, siłowniach plenerowych, skate parkach oraz boiskach bezpieczeństwo i czystość odgrywa nadrzędną rolę. Zwłaszcza teraz, gdy słoneczna i wiosenna pogoda sprzyja spędzaniu wolnego czasu na świeżym powietrzu. Mając to na uwadze do 20 maja br. wszystkie place zabaw oraz siłownie – będące w zarządzie Gminy Siemianowice Śląskie, przejdą coroczny, obowiązkowy przegląd techniczny.

Przeprowadzi go specjalista posiadający uprawnienia budowlane. Podczas kontroli zostanie sprawdzony stan wszystkich urządzeń w tym m. in. stopień zużycia poszczególnych elementów, stan połączeń śrubowych, a także ogólny poziom bezpieczeństwa zarówno samych urządzeń jak i ich fundamentów oraz nawierzchni. Wszelkie usterki i nieprawidłowości wykryte podczas kontroli zostaną niezwłocznie usunięte.

Należy również podkreślić, że przez cały rok systematycznie sprawdzana jest czystość oraz stan obiektów rekreacyjno-sportowych położonych na terenie miasta. Na bieżąco dokonywane są naprawy, konserwacje i dezynfekcja urządzeń, a także prace związane z utrzymaniem czystości i porządku obejmujące m. in. sprzątanie śmieci, koszenie trawy czy też wymianę piasku w piaskownicach.

Źródło: UM Siemianowice Śląskie

Fragment placu zabaw ze zjeżdżalnią oraz huśtawkami
Foto: UM Siemianowice Śląskie




Pierwsze posiedzenie Rady Seniorów

Dzisiaj odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Seniorów III kadencji. Wzięła w nim udział także Sława Umińska-Duraj, Prezydent Piekar Śląskich, gratulując wyboru jej członkom, podkreśliła jak ważną rolę pełnią oni w życiu lokalnej społeczności. Rada składa się z 15 osób i będzie pełnić funkcje do 2024 roku.

Rada Seniorów w Piekarach Śląskich pełnić będzie swoje zadania w latach 2020-2024, a zasiadają w niej przedstawiciele najważniejszych instytucji funkcjonujących na terenie miasta. Podczas pierwszego posiedzenia wybrano Przewodniczącą, Zastępcę oraz Sekretarza.

  • Halina Obrębska-Hibner – Przewodnicząca Rady Seniorów – przedstawiciel mieszkańców Piekar Śląskich,
  • Aleksandra Duda  – Zastępca Przewodniczącej Rady Seniorów – przedstawiciel mieszkańców Piekar Śląskich,
  • Henryka Zaleśna  – Sekretarz Rady Seniorów – przedstawiciel Związku Nauczycielstwa Polskiego Oddział Piekary Śląskie.

  • Piotr Adamczyk  – przedstawiciel Piekarskiego Stowarzyszenia Rodzin Abstynenckich „Klub Abstynenta Piątka”,
  • Urszula Flak  – przedstawiciel Komitetu Obywatelskiego Miasta Piekary Śląskie,
  • Krystyna Golis – przedstawiciel Piekarskiego Stowarzyszenia Uniwersytet Trzeciego Wieku,
  • Wacława Jagielska  – przedstawiciel mieszkańców Piekar Śląskich,
  • Edward Kowalczyk  – przedstawiciel Polskiego Związku Filatelistów Koło nr 29 w Piekarach Śląskich,
  • Anna Kudełko  – przedstawiciel Dzielnicowego Domu Kultury w Piekarach Śląskich,
  • Teresa Nogacka  – przedstawiciel Stowarzyszenia Wspólnota Amazonek „Feniks” w Piekarach Śląskich,
  • Irena Pajor  – przedstawiciel Polskiego Związku Niewidomych Koło w Piekarach Śląskich,
  • Danuta Sieja  – przedstawiciel Koła Związku Górnośląskiego w Piekarach Śląskich,
  • Barbara Siudak  – przedstawiciel Klubu Seniora „Nadzieja” w Piekarach Śląskich,
  • Gabriela Wiczyńska  – przedstawiciel Klubu Seniora “Sielanka” w Piekarach Śląskich,
  • Maria Wiltosz  – przedstawiciel Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów Oddział Rejonowy Piekary Śląskie.

Nowo wybrana Przewodnicząca Halina Obrębska-Hibner przedstawiła najważniejsze zadania jakie stoją przed Radą Seniorów w tej kadencji. Wspominała o promocji służby zdrowia i jej dostępności, także dla seniorów, budownictwie mieszkaniowym połączonym z udogodnieniami lokalowymi dla osób starszych. Mówiła też o udziale w kulturze i sporcie, jak również budowie autorytetu seniorów i współpracy z młodzieżą.

Prezydent Sława Umińska-Duraj przekazała Radzie krótkie sprawozdania zarówno dotyczące inwestycji jak i działań wspierających seniorów, nakreśliła także sytuację piekarskiego szpitala.

Piekarska Rada Seniorów to przedstawiciele mieszkańców, organizacji i podmiotów działających na rzecz osób starszych. Seniorzy brali w poprzednich latach udział w konferencjach, Forach Rad Seniorów Województwa Śląskiego i innych, ważnych wydarzeniach.

Źródło: UM Piekary Śląskie




Program Kolej Plus: W Metropolii rozstrzygnięto przetarg na opracowanie dokumentacji

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia wybrała wykonawcę, który opracuje dokumentację wymaganą w drugim etapie Programu „Kolej Plus”. Opracowanie będzie zawierać m.in. oszacowanie kosztów inwestycji we wszystkich 13 projektach, a także Program Funkcjonalno-Użytkowy w przypadku budowy nowych przystanków kolejowych. Prace nad opracowaniem Wstępnego Studium Planistyczno-Prognostycznego potrwają do listopada.

Wykonawca przygotuje dokumentację dla 13 projektów z obszaru GZM, które mają szansę na realizację w ramach Programu „Kolej Plus”. Analiza obejmie oszacowanie kosztów inwestycji, wykonanie schematów linii, opracowanie rozkładu jazdy oraz opisu infrastruktury kolejowej, bocznic czy posterunków ruchu. To także przygotowanie programu funkcjonalno-użytkowego w przypadku budowy nowych przystanków kolejowych. Ma on zawierać m.in. wymagania techniczne, ekonomiczne, materiałowe, funkcjonalne czy architektoniczne.

Kompletne Wstępne Studium Planistyczno-Prognostyczne dla wybranych projektów zgłoszonych do Programu „Kolej Plus” zostanie opracowane w ramach ogłoszonego przetargu przez GZM oraz częściowo w ramach opracowywanego obecnie Wstępnego Studium Wykonalności Kolei Metropolitalnej i przygotuje je jeden Wykonawca.

– Dzięki temu łączny koszt przygotowania dokumentacji będzie niższy. Wszystkie koszty zostaną pokryte z budżetu GZM – tłumaczy Grzegorz Kwitek, członek zarządu GZM.

– Jako Metropolia zobowiązaliśmy się także do sfinansowania wymaganego 15-procentowego wkładu własnego kosztów kwalifikowalnych każdego z projektów, który będzie realizowany w ramach tego rządowo-samorządowego programu inwestycji kolejowych na terenie GZM. Wyjątek dotyczy jedynie wniosku liniowego dot. linii kolejowej nr 140 na odc. Katowice Ligota – Orzesze Jaśkowice, który został złożony również przy udziale Województwa Śląskiego, deklarującego sfinansowanie odcinka poza GZM – dodaje.

Czasu na przygotowanie opracowania nie ma dużo. Drugi etap programu zakończy się 25 listopada. Do tego czasu komplet wymaganej dokumentacji musi zostać złożony w PKP PLK przez liderów projektów.

– W tym momencie wszystkie nasze działania przebiegają zgodnie z harmonogramem. Mamy nadzieję, że późną jesienią będziemy wraz z wykonawcami w pełni gotowi ze wszystkimi dokumentami – wyjaśnia Wojciech Dinges, zastępca dyrektora Departamentu Komunikacji i Transportu.

Przypomnijmy, że w sierpniu 2020 roku Metropolia GZM zgłosiła 15 projektów kolejowych w ramach programu „Kolej Plus”. Wpisują się one w Koncepcję Kolei Metropolitalnej. Trzy miesiące później wszystkie zostały zakwalifikowane do drugiego etapu programu. Ostatecznie szansę na realizację ma 13 z nich (6 liniowych i 7 punktowych). Dwa zostały wycofane z naboru. W przypadku budowy przystanku Mysłowice Północ projekt zostanie zrealizowany przez PKP PLK w ramach innej, planowanej inwestycji. Natomiast w przypadku przystanku Gliwice Czechowice, po uzgodnieniach z miastem, została podjęta decyzja o wycofaniu wniosku o dofinansowanie budowy przystanku. Przystanek ten nadal będzie uwzględniony w pracach studialnych Kolei Metropolitalnej.




Ruda kawka

Aleksandra Kuźmicka zwyciężczynią konkursu na projekt etykiety i nazwę rudzkiej kawy. Z końcem maja „Ruda kawka” znajdzie się w ofercie miejscowej palarni kawy.

– Projekt kolorystycznie i tematycznie nawiązuje do miasta, a nazwa świetnie oddaje pochodzenie produktu – mówi Łukasz Pogorzelski, przewodniczący jury.

"Ruda kawka" - zwycięski projekt w konkursie na etykietę rudzkiej kawy

Komisja postanowiła przyznać również nagrodę specjalną. Otrzymał ją Karol Pieter za projekt „Popołedniu we Werdonie”. Etykieta jego autorstwa znajdzie się na limitowanej edycji kawy. Organizatorem konkursu był Urząd Miasta Ruda Śląska, a głównym fundatorem nagród wirecka palarnia kawy.

"Popołedniu we Werdonie" - projekt wyróżniony w konkursie na etykietę rudzkiej kawy

Na konkurs nadesłano 22 projekty. – Propozycje były ciekawe i bardzo zróżnicowane. W projektach pojawiały się elementy górnicze, charakterystyczne obiekty miasta, a także zwierzęta, takie jak wiewiórka czy kawka – wylicza Krzysztof Piecha, naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej i Promocji Miasta UM Ruda Śląska. – Wszystkim uczestnikom dziękujemy za udział w konkursie i ciekawe spojrzenie na nasze miasto – dodaje Piecha.

Zwycięski projekt będzie stanowił etykietę kawy, będącej mieszanką dwóch wysokogatunkowych ziaren arabica oraz robusta o profilu sensorycznym: czekolada mleczna, orzechy, praliny, nuta wiśniowa. Jego autorka otrzymuje voucher o wartości 400 zł do wykorzystania w sklepie firmowym oraz zestaw materiałów promujących Rudę Śląską.

Pozostali uczestnicy otrzymają nagrodę pocieszenia w postaci jednej porcji kawy i spacerownika po Rudzie Śląskiej. Ponadto jury postanowiło przyznać nagrodę specjalną panu Karolowi Pieterowi za projekt „Popołedniu we Werdonie”. – Ta nazwa i projekt związane są z dzielnicą Wirek, w której działamy. W lipcu obchodzimy rok działalności i z tej okazji chcemy zaproponować klientom nowy smak – mówi Łukasz Pogorzelski. Pan Karol otrzymuje voucher na 200 zł do wykorzystania w sklepie firmowym i zestaw materiałów promocyjnych miasta.

Kawa, której nazwa została wyłoniona w konkursie, produkowana jest w palarni w dzielnicy Wirek. – Pierwsza palarnia kawy w Rudzie Śląskiej powstała z wielkiego zamiłowania do tego napoju. Chcemy, aby nasze produkty kojarzyły się z miejscem, w którym powstają, dlatego wpadliśmy na pomysł, żeby jedna z mieszanek miała nazwę związaną z Rudą Śląską – mówi Łukasz Pogorzelski z rudzkiej palarni kawy.

– Mamy w mieście bardzo dobrych przedsiębiorców, których produkty rozsławiają Rudę Śląską. Rudzkie wędliny, chleb, smalec, a nawet piwo to kulinarna wizytówka miasta. Chętnie podejmujemy współpracę z lokalnymi rzemieślnikami i producentami, która przynosi obopólne korzyści – mówi Krzysztof Piecha, naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej i Promocji Miasta. – Docelowo chcielibyśmy stworzyć koszyk lokalnych produktów „wyłonaczonych w Rudzie Ślonskij”, ze spójną kolorystyką i grafiką etykiet oraz nazwami nawiązującymi do dziedzictwa naszego miasta – dodaje.

Źródło: UM Ruda Śląska




„Młodzi robią Metropolię” – czas na konsultacje

Mieszkają w różnych częściach Metropolii, uczą się lub pracują. Od września ubiegłego roku pracujemy razem z nimi wsłuchując się w ich postulaty szukając „przepisu” na Metropolię „pierwszego wyboru”. Miejsca, w którym chce się mieszkać, uczyć, pracować, a w przyszłości zakładać rodziny. Zapraszamy do udziału w dwóch spotkaniach konsultacyjnych, w trakcie których uczestnicy projektu „Młodzi robią Metropolię” przedstawią swoje pomysły.

7 maja 2021 w godz. 16.00-19.00 porozmawiamy o partycypacji społecznej młodych, edukacji i rynku pracy, wielopokoleniowej Metropolii, komunikacji i transporcie oraz środowisku zamieszkania.

28 maja 2021 w godz. 16.00-19.00 zaprezentujemy efekty prac w obszarach: bezpieczeństwo, styl życia i zdrowie, ład(nej) i zielonej Metropolii, inteligentnych miastach, kulturze i wielokulturowości.

Oba spotkania odbędą się za pośrednictwem platformy MS Teams. Osoby zainteresowane udziałem prosimy o przesłanie zgłoszenia na adres poczty elektronicznej: mlodzi@metropoliagzm.pl. Link do spotkania zostanie przesłany w dniu wydarzenia. Proces konsultacji dokumentu zakończymy w czerwcu br., a jego finalna wersja zaprezentowana zostanie jesienią 2021.

Przypomnijmy, że w maju 2020 roku ogłosiliśmy nabór do projektu „Młodzi robią Metropolię”. Spośród 46 kompletnych zgłoszeń wybraliśmy grupę ponad 20 osób, w wieku od 16 do 25 lat.  Działając we współpracy z pracownikami Metropolii, tematycznymi zespołami działającymi przy GZM,  ekspertami zewnętrznymi oraz gośćmi zagranicznymi (spotkania z członkami Youth Combined Authority (YCA) działającej w strukturach Obszaru Wielkiego Manchesteru (GMCA), uczestnicy projektu dzielili się pomysłami, które znajdą odzwierciedlenie jako rekomendacje w „Strategii Rozwoju GZM do 2027 r., z perspektywą do 2035 r.”

Potencjalne kierunki działań pojawiły się już w zgłoszeniach. Jednym z zadań rekrutacyjnych była odpowiedź na pytania dotyczące tego, jak młodzi widzą Metropolię swoimi oczami, gdzie spędzają czas i jaki mają pomysł na jej rozwój.  W ramach przedsięwzięcia , Metropolia przygotowała także ofertę współpracy dla tych, którym nie udało się dostać do grupy projektowej. Nadal pracujemy z tą grupą nad przygotowaniem materiałów edukacyjnych dotyczących Metropolii adresowanych do ludzi młodych.




105. urodziny miasta

Dąbrowa Górnicza swą „miejską historię” rozpoczęła 18 sierpnia 1916 roku. W tym roku minie 105 lat od tego wydarzenia. Jako czcigodna jubilatka świętować będzie skromnie, ale zarazem aktywnie swoje urodziny, zachęcamy jednak, by je celebrować razem.

Ze względu na pandemię, obchody urodzinowe miasta rozproszone zostały w czasie i w miejskiej przestrzeni. Będziemy je obchodzić od maja do grudnia bieżącego roku. Dlatego już dzisiaj serdecznie zapraszamy do udziału w licznych miejskich imprezach, w czasie których można będzie się przekonać, jak bardzo aktywną i pełną werwy jest 105-latka.

Zaczynamy już w weekend majowy. Sprawdźcie harmonogram wydarzeń z okazji Sportowej Majówki [kliknij]!

Wiele atrakcji przygotują dla wszystkich mieszkańców miasta organizatorzy: Urząd Miejski, Pałac Kultury Zagłębia, Miejska Biblioteka Publiczna, Muzeum Miejskie „Sztygarka” oraz Fabryka Pełna Życia. O szczegółach będziemy informować na bieżąco.

Wierzymy, że wspólne świętowanie 105. urodzin Dąbrowy Górniczej przyniesie nam wszystkim dużo radości, poczucia wspólnoty i dumy z bycia dąbrowianami!

Panorama miasta.

_____
Dąbrowa Górnicza, to rozległe miasto położone we wschodniej części województwa śląskiego, historie ma młodą, sięgającą roku 1916. Ludzie tu jednak mieszkali od dawna. I zawsze zajmowali się hutnictwem i górnictwem.

Najstarsza wzmianka o jednej z dawnych wsi – Błędowie – sięga roku 1220. Ale już w XIV wieku mamy na pograniczu Królestwa biskupi klucz sławkowski, skupiający wokół tego bogatego miasteczka szereg wsi, jak choćby Gołonóg, Strzemieszyce Wielkie i Małe, Tuczna Baba, Gołonóg, Łosień i Okradzionów. Wieś Dąbrowa pojawiła się natomiast na terenie królewszczyzny (starostwa będzińskiego) w połowie XVII stulecia. Powstała z woli starosty będzińskiego Zygmunta Stefana Koniecpolskiego na jego własnym gruncie (Koniecpolska Wola, 1652). Sama nazwa Dąbrowa pierwszy raz notowana jest w źródłach w roku 1655. Przez cały ten czas w różnym natężeniu funkcjonował pobliski „okręg przemysłowy”, skupiający miejscowych hutników i górników. To oni wytapiali tutaj rudy, to oni wycinali lasy – przyczyniając się tym samym do powstania Pustyni Błędowskiej. Liczne ich ślady znajdziemy we wschodnich dzielnicach dzisiejszego miasta, z najstarszymi w Polsce piecami do wytopu ołowiu i stali oraz odkryty w Łośniu „skarb hutnika” – gliniany garniec z ponad tysiącem srebrnych monet z czasów Władysława Wygnańca i Bolesława Kędzierzawego. A na nich – twarz Świętego Wojciecha.

Prawdziwy przełom nastąpił w ostatnich latach Rzeczypospolitej. W 1785 na wzgórzu obok wsi Dąbrowa znaleziono węgiel. Mieszczanie będzińscy poddani Stanisława Augusta Poniatowskiego zwozili go „czarną drogą” na opał do swoich domów.

Niestety nie był to dobry czas dla Rzeczypospolitej. Po III rozbiorze nastaje nowy, pruski porządek. Na węglu nowa władza już się zna i potrafi docenić jego wartość. Hrabia von Reden, minister pruskiego górnictwa, w roku 1796 zlecił otworzyć kopalnię. Tak powstał Reden – dzisiejszy Park Hallera oraz szybko rozwijająca się kolonia. Dalszemu rozwojowi nie zapobiegły nawet burzliwe wojny napoleońskie ani ciągłe zmiany administracyjne. W odróżnieniu od pruskiego już w tym czasie Śląska, okolice Dąbrowy zawsze wchodziły w skład nowego państwa polskiego – Księstwa Warszawskiego oraz Królestwa Polskiego.

Zapotrzebowanie na stal w dobie industrializacji było tak duże, że wymagało wielkich inwestycji. W latach 30. XIX wieku zapada decyzja o budowie huty, zwanej później Bankową, największej w całym Imperium. Finansowana przez Bank Polski w Warszawie, przeszła pod zarząd dawnego ministra górnictwa. Na łagodnym zboczu rozwinęła się nowa kolonia, sięgająca z czasem aż po starą wieś Dąbrowę. Powstają nowe kopalnie (węgla, galmanu), huty i osiedla. W 1821 roku tworzą wspólnie gminę olkusko-siewierską, z siedzibą w Dąbrowie. Niemal na szczycie wzniesienia za Starą Dąbrową w latach 1839-1842 wzniesiono pałac dla Zarządu Zachodniego Okręgu Górniczego. Wymurowany według rysunków sławnego Franciszka Marii Lanci`ego, dziś już pozbawiony swego neogotyckiego wyglądu, mieści siedzibę Muzeum Miejskiego „Sztygarka”. Wszystko co w Dąbrowie skupiało się niegdyś w tym budynku: szkoła górnicza, komenda Legionów.

Uruchomienie w roku 1848 odcinka kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (stacje w Ząbkowicach i Strzemieszycach), a zwłaszcza jego odnogi przez Dąbrowę, Będzin i Sosnowiec do Katowic (1858), jeszcze bardziej przyspieszyło rozwój. Mieszkańcy podzieleni między dwie parafie (Będzin i Gołonóg) zapragnęli własnego kościoła. W roku 1872 rozpoczęto budowę kościoła pw św. Aleksandra, ku czci ówczesnego cara. Zachował się do dziś, jako najstarsza część Bazyliki Matki Bożej Anielskiej.

Silna industrializacja spowodowała zupełnie nowe zjawiska, jak powstanie osiedli robotniczych, które z czasem stały się kolebką polskiego ruchu socjalistycznego. Patriotycznie nastawiona młodzież stawała do walki we wszystkich zrywach niepodległościowych, z powstaniami śląskimi włącznie.

Prawa miejskie dostała Dąbrowa 18 sierpnia 1916 roku. Był to proces formalny (podobnie jak w przypadku Sosnowca, który w 1902 roku przekształcił się w miasto z 60 tysięcznej wsi) lecz okoliczności zgoła wyjątkowe. Dąbrowa stała się miastem z rozkazu wodza armii austriackiej. Tej samej, która w listopadzie 1918 została rozbrojona przez młodych dąbrowian, skupionych wokół organizacji niepodległościowych i 12 Zagłębiowskiej Drużynie Harcerskiej. Władzy w mieście odradzająca się Polska nie zmieniła – prezydentem miasta ponownie został dr Adam Piwowar, piastujący swój urząd od roku 1917. Obszar ówczesnego miasta obejmował dzisiejsze centrum wraz z Hutą Bankową, Starą Dąbrową, Redenem i Staszicem. Od 1919 roku decyzją nowej Rady Miejskiej miasto nazywa się Dąbrowa Górnicza. W jej herbie do dziś znajdziemy nawiązanie do ziemi, górnictwa i polskości.

W okresie międzywojennym Dąbrowa Górnicza była stosunkowo niewielkim obszarowo miastem obejmującym dzisiejsze śródmieście, Hutę Bankową i Reden. Administracyjnie należała do powiatu będzińskiego, województwa kieleckiego. Po wybuchu II wojny światowej włączona została bezpośrednio do III Rzeszy. Niemieckie władze okupacyjne wykorzystały miejscowy przemysł ciężki do produkcji zbrojeniowej – m.in. w Hucie Bankowej produkowano korpusy czołgów. W ostatnich dniach stycznia 1945 roku ofensywa Armii Czerwonej wyzwoliła miasto z rąk hitlerowskich.

W pierwszych latach powojennych władze administracyjne pozostawały w powiatowym Będzinie, ale z czasem miasto usamodzielniło się i rozrosło, stanowiąc pod koniec lat 70. drugie pod względem wielkości w Polsce. Przyłączono do niego wówczas samodzielne dotąd Strzemieszyce, Ząbkowice, Sławków (w latach 1977 – 1984) oraz szereg mniejszych dotychczasowych wsi i osad (m.in. Ujejsce, Łosień, Łękę, Okradzionów, Błędów). Jedynie położone w bezpośrednim sąsiedztwie Zagórze oraz Kazimierz Górniczy weszły w skład rozwijającego się Sosnowca. Najpóźniej – w roku 1993 – do Dąbrowy Górniczej włączone zostały także położone najdalej na północ, Trzebiesławice.

Przez cały ten okres miasto pozostało wierne swoim robotniczo-przemysłowym tradycjom: Hutę Bankową zastąpił Kombinat Metalurgiczny Huta Katowice, zbudowany i uruchomiony w latach 1972-1976. Dawne górnictwo skupiło się w trzech wielkich kopalniach: Reden, Flora, Paryż/Gen. Zawadzki. Dzisiaj przemysł ciężki – poza hutnictwem – jest w mieście ograniczony a miejsca z nim związane przejmują nowe, atrakcyjne funkcje. Najlepszym przykładem mogą być powstałe na obszarze dawnych wyrobisk piasku jeziora Pogora I-IV (tzw. nieoficjalnie „Pojezierze Dąbrowskie”) oraz rozwijająca się w samym sercu miasta Fabryka Pełna Życia (dawne zakłady produkujące światowej klasy obrabiarki – DEFUM).

Jarosław Krajniewski, Muzeum Miejskie Sztygarka

Źródło: UM Dąbrowa Górnicza