Jesteśmy coraz bliżej długo wyczekiwanej nowelizacji ustawy metropolitalnej. Proces legislacyjny nabiera tempa – 12 maja odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Przedmiotem obrad był rządowy projekt ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim.
Dokument ten przewiduje również kluczowe zmiany w zasadach funkcjonowania związku metropolitalnego w województwie śląskim. Poniżej przedstawiamy komentarz Przewodniczącego Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w tej sprawie.
Autor komentarza: Leszek Pietraszek, Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii
Komentarz ekspercki na temat ustawy metropolitalnej (II czytanie ustawy podczas komisji sejmowych 12.05)
Projekt nowelizacji ustawy metropolitalnej, którego drugie czytanie odbędzie się w najbliższy wtorek w Sejmie, to niezwykle ważny krok nie tylko dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, ale dla całego regionu i jego mieszkańców. To odpowiedź na rzeczywiste wyzwania, przed którymi stoją dziś duże obszary miejskie – wyzwania demograficzne, gospodarcze, transportowe oraz społeczne. Właśnie dlatego dyskusja o metropoliach wraca dziś szerzej również w kontekście Pomorza i planów utworzenia tam związku metropolitalnego.
Wiele regionów mierzy się z podobnymi problemami: transportem, depopulacją, planowaniem przestrzennym czy koniecznością przyciągania inwestycji. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia przez ostatnie lata pokazała, że współpraca samorządów w takiej formule może być skuteczna i przynosić realne efekty. Można powiedzieć wprost – ten model się sprawdził. Dlatego naturalne jest, że staje się dziś punktem odniesienia dla innych regionów w Polsce.
Od początku istnienia GZM udowadnia, że metropolia nie jest eksperymentem teoretycznym, lecz skutecznym modelem współpracy samorządów. Zintegrowany transport publiczny, rozwój mobilności, grupy zakupowe, współpraca z uczelniami czy skuteczne pozyskiwanie środków zewnętrznych pokazują, że współpraca 41 gmin daje siłę, której pojedyncze samorządy nie byłyby w stanie osiągnąć samodzielnie. Metropolia stała się narzędziem realnego rozwoju – i właśnie dlatego dziś potrzebuje nowych kompetencji, adekwatnych do skali wyzwań.
Proponowane rozszerzenie obszarów działania GZM, m.in. o większe możliwości w zakresie planowania przestrzennego, gospodarowania odpadami, energetyki czy edukacji pozwoli skuteczniej odpowiadać na potrzeby mieszkańców. Starzejące się społeczeństwo, depopulacja, odpływ młodych ludzi czy konieczność przyciągania nowych inwestycji wymagają działań skoordynowanych ponad granicami administracyjnymi pojedynczych miast. Metropolia, dzięki swojej skali, może poprawiać jakość życia w całym regionie.
Nowelizacja to również szansa na jeszcze większą konsolidację gmin tworzących GZM. Silniejsza integracja oznacza bardziej efektywne zarządzanie usługami publicznymi, większą skuteczność inwestycyjną, oszczędności wynikające ze wspólnych działań oraz bardziej spójną politykę rozwojową. To korzyść dla mieszkańców codziennie korzystających z transportu publicznego, dla rodzin oczekujących lepszej dostępności usług, dla przedsiębiorców szukających stabilnego i dobrze zarządzanego otoczenia, a także dla młodych ludzi, którzy chcą wiązać swoją przyszłość z regionem.
GZM pokazała już, że współdziałanie nie osłabia lokalnej tożsamości gmin, ale wzmacnia ich potencjał. Nowelizacja ustawy to naturalny etap dojrzewania metropolii – przejście od sprawdzonego modelu współpracy do jeszcze skuteczniejszego systemu zarządzania rozwojem jednego z najważniejszych obszarów miejskich w Polsce.
Dziś potrzebujemy metropolii silnej kompetencjami, odważnej w działaniu i zdolnej do jeszcze większej integracji. Bo przyszłość regionu zależy od tego, czy będziemy działać razem – ponad granicami miast, ale blisko ludzi i ich codziennych potrzeb. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia już udowodniła, że ten model działa. Teraz czas dać jej narzędzia, by mogła działać jeszcze skuteczniej.
Leszek Pietraszek, Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii
