Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia konsekwentnie realizuje działania na rzecz poprawy jakości powietrza i ograniczania niskiej emisji w regionie. Jednym z kluczowych narzędzi tych działań jest udział GZM w rządowym programie STOP SMOG, dzięki któremu mieszkańcy gmin członkowskich – szczególnie gospodarstwa zagrożone ubóstwem energetycznym – mogą skorzystać z kompleksowego wsparcia obejmującego wymianę źródeł ciepła i termomodernizację budynków.
W Katowicach, przy wsparciu organizacyjnym, finansowym i technicznym GZM, zakończono właśnie realizację prac w 10 budynkach komunalnych przy ul. Le Ronda, zarządzanych przez KZGM. Zakres inwestycji objął m.in. wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, likwidację nieefektywnych źródeł ciepła, montaż nowych źródeł gazowych, modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz działania termomodernizacyjne. Łączna wartość przedsięwzięcia wyniosła ponad 861 tys. zł, z czego część wkładu własnego została pokryta dzięki dotacji GZM.
– Jako Metropolia konsekwentnie wspieramy nasze gminy w działaniach, które bezpośrednio przekładają się na zdrowie i codzienny komfort mieszkańców. Program STOP SMOG to realna pomoc dla osób najbardziej narażonych na ubóstwo energetyczne, ale także ważny element naszej szerokiej strategii poprawy jakości powietrza w całym regionie. Dzięki współpracy z samorządami skutecznie ograniczamy niską emisję i inwestujemy w bezpieczniejszą, zdrowszą przyszłość mieszkańców – podkreśla Igor Śmietański, wiceprzewodniczący Zarządu GZM.
Równolegle w Katowicach prowadzone są także kolejne przedsięwzięcia obejmujące budynki jednorodzinne prywatnych właścicieli. Łącznie program STOP SMOG obejmuje obecnie w mieście 18 inwestycji o wartości blisko 1,73 mln zł.
– To ważny moment, który udowadnia, że partnerstwo przynosi wymierne efekty. Chciałbym serdecznie podziękować Metropolii za wspólną realizację programu, dzięki któremu realnie podnosimy jakość życia mieszkańców. Termomodernizacja dziesięciu budynków z zasobów KZGM to inwestycja w komfort: zimą w mieszkaniach będzie cieplej, latem zapanuje przyjemny chłód, a co najważniejsze – koszty utrzymania będą znacznie niższe – mówi Jarosław Makowski, wiceprezydent Katowic.
Działania realizowane przez GZM wpisują się w długofalową strategię poprawy jakości życia mieszkańców Metropolii. Obejmują one nie tylko inwestycje w ekologiczny transport, ale również systemowe wsparcie dla gmin w modernizacji budynków i likwidacji wysokoemisyjnych źródeł ogrzewania – jednego z głównych źródeł smogu.
W skali całej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii program STOP SMOG realizowany jest w latach 2022–2026 we współpracy z 9 gminami: Bieruniem, Bytomiem, Dąbrową Górniczą, Gierałtowicami, Katowicami, Mysłowicami, Sośnicowicami, Tychami i Zabrzem. Obejmuje 167 przedsięwzięć niskoemisyjnych o łącznej wartości ponad 18,3 mln zł. GZM nie tylko wspiera gminy finansowo – przekazując środki na wkład własny i dodatkowe roboty – ale również odpowiada za doradztwo techniczne oraz koordynację prac budowlanych.
Dotychczas na terenie Metropolii zakończono już prace w 45 budynkach, a kolejne 95 inwestycji znajduje się w trakcie realizacji. Dzięki zmianom wprowadzonym z inicjatywy GZM w 2025 roku maksymalna wartość wsparcia dla pojedynczego przedsięwzięcia została zwiększona z 53 tys. zł do 106 tys. zł, co znacząco rozszerzyło skalę możliwego wsparcia dla mieszkańców.
ELENA
Program STOP SMOG pozostaje jednym z najważniejszych przykładów metropolitalnej współpracy na rzecz zdrowia mieszkańców, poprawy efektywności energetycznej i ograniczania skutków smogu w regionie. Dzięki aktywnej roli GZM działania antysmogowe zyskują większą skalę, skuteczność i dostępność dla tych mieszkańców, którzy najbardziej potrzebują wsparcia.
Dodatkowym narzędziem wspierającym transformację energetyczną w Katowicach jest również realizowany przez GZM program ELENA, finansowany przy wsparciu Europejskiego Banku Inwestycyjnego. W jego ramach przygotowywana jest kompleksowa dokumentacja modernizacyjna dla kolejnych 4 budynków w Katowicach – przy ul. Wyszyńskiego 15 i 18, pl. Powstańców 8 oraz ul. gen. Jankego 65.
W skali całej Metropolii program ELENA obejmuje 15 gmin, 136 budynków i stanowi kolejny przykład skutecznego, metropolitalnego wsparcia samorządów w przygotowaniu dużych inwestycji poprawiających efektywność energetyczną zasobów komunalnych.
