Zgromadzenie GZM przyjęło apel do Ministra Infrastruktury o zmianę zasad finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu. Stanowi to wyraz sprzeciwu wobec obowiązujących przepisów, które nakładają na samorządy lokalne obowiązek zarządzania drogami krajowymi, nie zapewniając jednocześnie odpowiedniego wsparcia finansowego na realizację tych zadań. Problem dotyczy nie tylko bieżącego utrzymania, lecz także remontów oraz nowych inwestycji.
Jest to problem narastający od lat, który wiąże się z coraz większą dysproporcją między rosnącymi potrzebami inwestycyjnymi i remontowymi a ograniczonymi możliwościami finansowymi miast na prawach powiatu.
Dla wielu samorządów stanowi to obciążenie finansowe przekraczające ich możliwości, co utrudnia, a niekiedy wręcz uniemożliwia prawidłową realizację zadań. Potwierdzają to najnowsze przykłady z miast GZM (które obejmuje 13 miast na prawach powiatu), takich jak Chorzów i Bytom (DK79) oraz Sosnowiec (DK94).
Treść apelu poniżej:
APEL ZGROMADZENIA GÓRNOŚLĄSKO-ZAGŁĘBIOWSKIEJ METROPOLII O POTRZEBIE ZMIAN W FINANSOWANIU DRÓG KRAJOWYCH W MIASTACH NA PRAWACH POWIATU
Zgromadzenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii zwraca się z apelem o pilną potrzebę zmian zasad finansowania dróg krajowych w miastach na prawach powiatu, będących w zarządzie prezydentów tych miast (art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. z 2025 poz. 889).
Skuteczna realizacja obowiązków ustawowych wymaga zapewnienia miastom na prawach powiatu wsparcia finansowego adekwatnego do powierzonych zadań, obejmujących inwestycje i remonty na drogach krajowych, poprzez systemowe rozwiązania gwarantujące stałe środki na ten cel. Obecnie koszty inwestycji na drogach krajowych są niewspółmiernie wyższe od nakładów na bieżące zarządzanie i utrzymanie dróg krajowych na terenie miast. Przede wszystkim dużym wyzwaniem jest wysoce niezadawalający stan techniczny samych dróg, jak i infrastruktury im towarzyszącej. Wynika to z czasu ich budowy (dekady temu) i z wieloletniej kumulacji natężenia ruchu. Drogi te, prócz głównej roli, jaką jest przenoszenie ruchu tranzytowego, przecinają gęstą strukturę urbanistyczną miast, stając się elementem ich wewnętrznego układu komunikacyjnego.
Od lat obserwowana jest drastycznie narastająca dysproporcja pomiędzy rosnącymi potrzebami inwestycyjnymi i remontowymi a możliwościami finansowymi i organizacyjnymi miast na prawach powiatu. Utrudnia to, a nawet uniemożliwia, prawidłową realizację zadań wynikających z roli zarządcy drogi. Potwierdzają to doświadczenia z terenu GZM, liczącej 13 miast na prawach powiatu i najnowsze przykłady z takich miast jak: Chorzów i Bytom (DK79) oraz Sosnowiec (DK94).
W ocenie Zgromadzenia GZM obecny model finansowania jest niewydolny, a postulowane zmiany są niezbędne dla zapewnienia dalszego, dobrego funkcjonowania krajowych powiązań drogowych rozwoju miast na prawach powiatu. Utrzymanie sprawnej i wydanej przejezdności tych dróg nie stanowi wyłącznie lokalnego obowiązku samorządów, lecz jest elementem krajowego systemu powiązań tranzytowych o strategicznym znaczeniu. Ma to szczególne znaczenie w obecnej sytuacji geopolitycznej w kontekście obronności i przyszłej odbudowy Ukrainy.
Jednocześnie Metropolia deklaruje pełną gotowość do współpracy i dialogu, wyrażając przekonanie, że wypracowane rozwiązania będą optymalne oraz satysfakcjonujące dla wszystkich zainteresowanych samorządów.
